Περικοπές 45% στο μπάτζετ προώθησης των αγροτικών προϊόντων ανάβει φωτιές

Σε επιστολή τους προς τον Επίτροπο Χάνσεν, οι 15 οργανώσεις επισημαίνουν ότι το προτεινόμενο κονδύλι των 112 εκατ. ευρώ για το 2027 αποτελεί μείωση άνω του 45% σε σύγκριση με τα 205 εκατ. ευρώ που είχαν διατεθεί για το 2026. Όπως αναφέρουν, η περικοπή αυτή όχι μόνο ανατρέπει την πρόοδο των τελευταίων ετών, αλλά οδηγεί τον προϋπολογισμό κάτω ακόμη και από τα επίπεδα του 2025 (120 εκατ. ευρώ) και σημαντικά χαμηλότερα από τα 185,9 εκατ. ευρώ του 2024.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, σύμφωνα με τις οργανώσεις, το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος της μείωσης αφορά τα προγράμματα MULTI, τα οποία θεωρούνται ότι προσφέρουν τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, καθώς συνενώνουν φορείς από διαφορετικά κράτη-μέλη σε κοινές ευρωπαϊκές εκστρατείες προώθησης.

Διαβάστε σε υψηλή ανάλυση την εβδομαδιαία Agrenda 

Οι φορείς υποστηρίζουν ότι η πρόταση αυτή έρχεται σε αντίθεση με τη μέχρι σήμερα πολιτική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ενίσχυση της προώθησης των γεωργικών προϊόντων. Υπενθυμίζουν ότι μόλις λίγους μήνες πριν ο προϋπολογισμός του 2026 είχε παρουσιαστεί ως «επένδυση-ρεκόρ» και ως σαφής ένδειξη στήριξης προς τον αγροδιατροφικό τομέα. Μια τόσο σημαντική μείωση σε σύντομο χρονικό διάστημα, σημειώνουν, δημιουργεί αβεβαιότητα και δυσκολεύει τους επιχειρηματικούς φορείς να σχεδιάσουν φιλόδοξες πολυεθνικές εκστρατείες.

Ανησυχία για τις εξαγωγές και τη διεθνή παρουσία των ευρωπαϊκών προϊόντων

Οι οργανώσεις θεωρούν ιδιαίτερα προβληματική τη χρονική συγκυρία της περικοπής, δεδομένων των αλλαγών στο διεθνές εμπορικό περιβάλλον. Όπως επισημαίνουν, η πολιτική προώθησης αποτελεί ένα από τα βασικά εργαλεία που διαθέτει η ΕΕ για να βοηθήσει τους παραγωγούς και τις επιχειρήσεις να διαφοροποιήσουν τις αγορές τους, να ενισχύσουν τη θέση τους διεθνώς και να αξιοποιήσουν τις εμπορικές συμφωνίες.

Παράλληλα, υπογραμμίζουν ότι η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναγνωρίσει την ανάγκη διαφοροποίησης των εξαγωγικών αγορών, ενίσχυσης της ανθεκτικότητας του ευρωπαϊκού αγροδιατροφικού τομέα και περιορισμού της εξάρτησης από λίγους προορισμούς. Σε αυτό το πλαίσιο, θεωρούν ότι η μείωση της χρηματοδότησης της προώθησης κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Ιδιαίτερα σημαντική χαρακτηρίζεται η μείωση των κονδυλίων για τα προγράμματα MULTI σε τρίτες χώρες, όπου η χρηματοδότηση προβλέπεται να υποχωρήσει από 18 εκατ. ευρώ σε μόλις 5 εκατ. ευρώ, δηλαδή κατά περισσότερο από 70%. Οι οργανώσεις επισημαίνουν ότι η εξέλιξη αυτή έρχεται σε αντίθεση με τις παράλληλες προσπάθειες της Επιτροπής μέσω διπλωματικών αποστολών υψηλού επιπέδου για την προώθηση των ευρωπαϊκών αγροδιατροφικών προϊόντων και το άνοιγμα νέων αγορών.

Η προώθηση ως επένδυση για την ευρωπαϊκή οικονομία

Οι υπογράφοντες την επιστολή τονίζουν ότι η πολιτική προώθησης δεν αποτελεί απλώς μια μορφή στήριξης ενός συγκεκριμένου κλάδου, αλλά στρατηγική επένδυση με ευρύτερα οικονομικά οφέλη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται, για κάθε 1 ευρώ που δαπανάται για την προώθηση των εξαγωγών δημιουργούνται επιπλέον 172 ευρώ σε εξαγωγική αξία.

Η ενίσχυση των εξαγωγών, η αύξηση της ζήτησης για ευρωπαϊκά προϊόντα και η προβολή των υψηλών προτύπων παραγωγής της ΕΕ συμβάλλουν στη δημιουργία θέσεων εργασίας και ανάπτυξης σε ολόκληρη την αλυσίδα τροφίμων — από τη μεταποίηση και τη βιομηχανία έως τις μεταφορές, το λιανεμπόριο, τον τουρισμό και την εστίαση.

Κίνδυνος απώλειας ώριμων επενδυτικών σχεδίων

Οι οργανώσεις επισημαίνουν επίσης ότι η ζήτηση για χρηματοδότηση προγραμμάτων προώθησης παραμένει σταθερά υψηλή, καθώς κάθε χρόνο υποβάλλονται περισσότερες ποιοτικές προτάσεις από όσες μπορούν να χρηματοδοτηθούν. Η μείωση του προϋπολογισμού, προειδοποιούν, θα οδηγήσει αναπόφευκτα στην απόρριψη ώριμων και καλά προετοιμασμένων έργων.

Επιπλέον, σημειώνουν ότι το 2027 αποτελεί το τελευταίο έτος του τρέχοντος δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ και θα έπρεπε να διασφαλίζει ομαλή μετάβαση προς τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ). Αντίθετα, η προτεινόμενη μείωση δημιουργεί, όπως υποστηρίζουν, ένα απότομο χρηματοδοτικό κενό που μπορεί να διαταράξει μακροχρόνιες στρατηγικές και συνεργασίες.

Οι φορείς καταλήγουν ζητώντας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επανεξετάσει την πρόταση και να επαναφέρει τον προϋπολογισμό τουλάχιστον στα 205 εκατ. ευρώ, υπογραμμίζοντας ότι η προώθηση των αγροτικών προϊόντων αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για την ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και τη μακροπρόθεσμη επιτυχία του ευρωπαϊκού αγροδιατροφικού τομέα.

 

Αναλυτικά η επιστολή

Αγαπητέ Επίτροπε Hansen,

Εμείς, οι 15 υπογράφοντες οργανισμοί, σας γράφουμε για να εκφράσουμε τη βαθιά μας ανησυχία σχετικά με την προσωρινή κατανομή για τον προϋπολογισμό της ΕΕ για την πολιτική προώθησης του 2027. Το προτεινόμενο κονδύλιο των 112 εκατομμυρίων ευρώ αντιπροσωπεύει μείωση άνω του 45% σε σύγκριση με τα 205 εκατομμύρια ευρώ που διατέθηκαν για το 2026. Δεν θα εξαλείψει μόνο την πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, αλλά θα μειώσει επίσης τον προϋπολογισμό κάτω από το επίπεδο των 120 εκατομμυρίων ευρώ του 2025 και σημαντικά κάτω από τα 185,9 εκατ. ευρώ που είναι διαθέσιμα το 2024. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι το συντριπτικό μερίδιο της μείωσης βαρύνει τα προγράμματα MULTI, τα οποία προσφέρουν την ισχυρότερη ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, φέρνοντας σε επαφή οργανισμούς από διάφορα κράτη μέλη σε πραγματικά ευρωπαϊκές εκστρατείες. Η πρόταση αυτή είναι δύσκολο να συμβιβαστεί με την πρόσφατη δέσμευση της Επιτροπής για την ενίσχυση της γεωργικής προώθησης.

Μόλις πριν από λίγους μήνες, ο προϋπολογισμός του 2026 παρουσιάστηκε ως μια επένδυση ρεκόρ και μια σαφής απόδειξη της υποστήριξης της ΕΕ προς τον αγροδιατροφικό τομέα. Μια μείωση αυτού του μεγέθους τόσο σύντομα μετά από τόσο σύντομο χρονικό διάστημα κινδυνεύει να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στη σταθερότητα της πολιτικής και αποδυναμώνει την προβλεψιμότητα που χρειάζονται οι φορείς εκμετάλλευσης για να αναπτύξουν φιλόδοξα, ΜULTI προγράμματα. Ο χρόνος είναι εξίσου προβληματικός λαμβάνοντας υπόψη το εξελισσόμενο εμπορικό πλαίσιο. Η πολιτική προώθησης είναι ένα από τα κύρια μέσα που είναι διαθέσιμα για να βοηθήσει τους φορείς εκμετάλλευσης της ΕΕ να διαφοροποιήσουν τα προϊόντα τους, να ενισχύσουν τη θέση τους στην αγορά και να διασφαλίσουν ότι οι εμπορικές συμφωνίες μεταφράζονται σε πραγματικές εμπορικές ευκαιρίες. Η μείωση αυτής της στήριξης σε μια τόσο κρίσιμη στιγμή στέλνει ένα ασυνεπές μήνυμα. Αυτή η αντίφαση ενισχύεται από την αξιολόγηση του τρέχοντος γεωπολιτικού περιβάλλοντος από την ίδια την Επιτροπή.

Η Επιτροπή έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει τη σημασία της διαφοροποίησης των εξαγωγικών αγορών, της ενίσχυσης της ανθεκτικότητας του αγροδιατροφικού τομέα της ΕΕ και της μείωσης της εξάρτησης από περιορισμένο αριθμό προορισμών. Έχει επίσης αναγνωρίσει ότι οι διαταραχές της αγοράς ενδέχεται να γίνουν πιο συχνές, απαιτώντας μεγαλύτερη ετοιμότητα και υποστήριξη σε περίπτωση κρίσης. Ενώ αυτοί οι στόχοι απαιτούν μια ισχυρότερη πολιτική προώθησης για να βοηθήσει τους φορείς εκμετάλλευσης της ΕΕ να έχουν πρόσβαση και να εδραιωθούν σε νέες αγορές, ο προτεινόμενος προϋπολογισμός του 2027 θα μειώσει τις επενδύσεις σε αυτό το ίδιο μέσο στο χαμηλότερο επίπεδό τους τα τελευταία χρόνια. Η προτεινόμενη κατανομή είναι ιδιαίτερα επιζήμια για την προώθηση των εξαγωγών. Η διαθέσιμη χρηματοδότηση για τα πολυετή προγράμματα τρίτων χωρών θα μειωθεί από 18 εκατομμύρια ευρώ σε μόλις 5 εκατομμύρια ευρώ, μείωση άνω του 70%. Αυτό έρχεται σε έντονη αντίθεση με τις συνεχιζόμενες επενδύσεις της Επιτροπής σε διπλωματικές αποστολές υψηλού επιπέδου στον τομέα των αγροδιατροφικών προϊόντων, με στόχο το άνοιγμα νέων αγορών και την επέκταση των ευκαιριών εξαγωγής. Χωρίς επαρκή χρηματοδότηση για την προώθηση, αυτές οι διπλωματικές προσπάθειες δεν μπορούν να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητές τους.

Πέρα από τα άμεσα οφέλη της για τον αγροδιατροφικό τομέα, η πολιτική προώθησης της ΕΕ δημιουργεί ευρύτερη οικονομική αξία σε ολόκληρη την ΕΕ, 172 ευρώ πρόσθετων εξαγωγών για κάθε 1 ευρώ που δαπανάται για την προώθηση των εξαγωγών. Ενισχύοντας τις εξαγωγές, αυξάνοντας τη ζήτηση για προϊόντα της ΕΕ και ενισχύοντας τη φήμη των υψηλών προτύπων παραγωγής της ΕΕ, τα προγράμματα προώθησης υποστηρίζουν την απασχόληση και την ανάπτυξη σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων, από τους μεταποιητές και τους κατασκευαστές έως τους παρόχους logistics, τους λιανοπωλητές, τον τουρισμό και τη φιλοξενία. Η αύξηση των εξαγωγών συμβάλλει επίσης θετικά στο εμπορικό ισοζύγιο της ΕΕ και δημιουργεί οικονομική δραστηριότητα τόσο σε αγροτικές όσο και σε αστικές περιοχές. Η χρηματοδότηση προώθησης δεν είναι απλώς τομεακή υποστήριξη, αλλά μια στρατηγική επένδυση που αποφέρει αποδόσεις για την ευρύτερη οικονομία της ΕΕ.

Οι υπογράφοντες φορείς

AREPO: Ο Σύνδεσμος Ευρωπαϊκών Περιφερειών για τα Προϊόντα Προέλευσης

AVEC: Σύνδεσμος Επεξεργαστών Πουλερικών και Εμπορίου Πουλερικών στις χώρες της ΕΕ

CEEV: Επιτροπή Ευρωπαϊκών Επιχειρήσεων Οίνων

CELCAA: Η φωνή των Ευρωπαίων εμπόρων αγροδιατροφικών προϊόντων και βασικών προϊόντων

CLITRAVI: Κεντρικός Σύνδεσμος για τη Βιομηχανία Επεξεργασίας Κρέατος στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Copa Cogeca: Η φωνή των αγροτών και των συνεταιρισμών στην Ευρωπαϊκή Ένωση

EDA: Ευρωπαϊκός Σύνδεσμος Γαλακτοκομικών

EFOW: Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Οίνων Προέλευσης

FoodDrinkEurope: Οργάνωση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας τροφίμων και ποτών

FRESHFEL EUROPE: Ευρωπαϊκός Σύνδεσμος Νωπών Προϊόντων

IBC: Διεθνής Συνομοσπονδία Κρεοπωλών

OriGIn EU: Το Γραφείο ΕΕ του Οργανισμού για Διεθνείς Γεωγραφικές Ενδείξεις

SELMA: Βιώσιμη Ευρωπαϊκή Ένωση Κτηνοτροφίας και Κρέατος

SpiritsEUROPE: Ευρωπαϊκός φορέας για τους παραγωγούς αλκοολούχων ποτών

UECBV: Ευρωπαϊκή Ένωση Εμπορίου Κτηνοτροφίας και Κρέατος