Περιμένοντας την «Ιρανική περεστρόικα»
Ο πρόεδρος Τραμπ το ξανασκέφτηκε. Η ιδέα της στρατιωτικής επέμβασης στο Ιράν, έχει εγκαταλειφθεί, προς το παρόν, πιθανώς, εν αναμονή μιας άλλης ευκαιρίας για να επιχειρήσει αλλαγή -«από τα μέσα»- του καθεστώτος των μουλάδων. Υπάρχουν άλλωστε μετριοπαθείς δυνάμεις στο καθεστώς, που θέλουν να κάνουν τη δική τους- την Ιρανική «σιιτική περεστρόικα», για να σώσουν την παρτίδα, με φιλο-δυτικό προσανατολισμό.
Όπως αναφέρει άλλωστε το έγκυρο αμερικανικό περιοδικό Foreign Affairs, «η στρατιωτική επέμβαση είναι απίθανο να δημιουργήσει μια σταθερή δημοκρατία οποιουδήποτε είδους, πόσο μάλλον μια δημοκρατία ευθυγραμμισμένη με τα συμφέροντα της επεμβαίνουσας δύναμης. Εάν -όπως θα έπρεπε να είναι- ο στόχος των Ηνωμένων Πολιτειών είναι να καθοδηγήσουν τον ιρανικό λαό προς μια δημοκρατική μετάβαση, η επιτυχία θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από αυτό που επιλέγει να μην κάνει η Ουάσιγκτον».
Ο Εντουαρντ Λούτβακ, διάσημος Αμερικανός στρατηγικός αναλυτής και ιστορικός, στο περίφημο βιβλίο του «Το εγχειρίδιο του καλού Πραξικοπηματία», που το έγραψε πριν μισό αιώνα στο απόγειο του Ψυχρού Πολέμου, διδάσκει πώς να ανατρέπονται οι κυβερνήσεις, αλλά και εξηγεί μια δυσάρεστη αλήθεια: «Ένα καθεστώς δεν πέφτει όταν χάνει την λαϊκή υποστήριξη, αλλά όταν χάνει την προστασία. Ο πληθυσμός έχει μικρή σημασία. Μόνο λίγοι παίρνουν τις αποφάσεις: αυτοί που ελέγχουν τα όπλα, τις επικοινωνίες, τους κόμβους υλικοτεχνικής υποστήριξης και, πάνω απ’ όλα, αυτοί που εγγυώνται τη φυσική ασφάλεια της ηγεσίας. Εάν αυτός ο κύκλος σπάσει, το σύστημα γίνεται ευάλωτο, ακόμα κι αν φαίνεται σταθερό απ’ έξω».
Το εμπλουτισμένο ουράνιο
Σύμφωνα με Αμερικανούς αναλυτές, η αιφνίδια στροφή του Τραμπ δεν συνδέεται φυσικά με τις διακηρύξεις του ότι οι μουλάδες τον διαβεβαίωσαν ότι θα σταματήσουν τις δολοφονίες διαδηλωτών. Αφορά κυρίως μια άλλη συμφωνία που είναι στα σκαριά: Να παραδώσει το Ιράν στον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας τα 400 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου, που διαθέτει, ώστε να μην υπάρχει φόβος για την κατασκευή πυρηνικών όπλων. Είναι ένα ακραίο σενάριο, αλλά δεν μπορεί να αποκλειστεί, προκειμένου να επιβιώσει το καθεστώς, υπό τους μεταρρυθμιστές της ηγεσίας.
Αν είχε τηρηθεί από τις ΗΠΑ η πυρηνική συμφωνία που υπέγραψε ο Ομπάμα με την Τεχεράνη, η οποία περιελάμβανε άνοιγμα σε αμοιβαίες επενδύσεις, ακαδημαϊκές και επιστημονικές ανταλλαγές και τουρισμό, το Ιράν θα είχε σταδιακά αλλάξει και θα είχαμε πλέον μια διαφορετική χώρα.
Σήμερα, παρά την αποδυνάμωση των μουλάδων, μια στρατιωτική επέμβαση δημιουργεί άλλωστε τον κίνδυνο της απάντηση της Τεχεράνης, που θα μπορούσε επίσης να πλήξει στρατιωτικά τις ΗΠΑ, τις βάσεις τους, το Ισραήλ, αλλά και να κλείσει το Στενό του Ορμούζ, απ` διέρχεται το 30% του παγκόσμιου πετρελαίου.
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα εκτόξευε την τιμή του βαρελιού, προκαλώντας ξέφρενο πληθωρισμό παγκοσμίως. Το Ιράν διαθέτει πυραύλους πλέον ακόμη και υπερηχητικούς πυραύλους, που είναι δύσκολο να αναχαιτιστούν.
Με το βλέμμα στις ενδιάμεσες εκλογές
Μια αμερικανική επίθεση θα μπορούσε επίσης να προκαλέσει καταστροφικές οικονομικές συνέπειες και στις ίδιες τις ΗΠΑ, αυξάνοντας τις τιμές του πετρελαίου και τον πληθωρισμό. Το πετρέλαιο της Βενεζουέλας μπορεί να βρίσκεται πλέον υπό τον έλεγχο των ΗΠΑ, αλλά οι αμερικανικοί ενεργειακοί κολοσσοί διστάζουν να επενδύσουν, καθώς ανησυχούν για την πολιτική σταθερότητα στο Καράκας.
Μ’ αυτά και μ’ αυτά ο πρόεδρος Τραμπ θα κινδύνευε στη συνέχεια να χάσει την υποστήριξη από τους ψηφοφόρους του στις ενδιάμεσες εκλογές για την ανανέωση του Κογκρέσου, τον προσεχή Νοέμβριο. Σε αυτήν την περίπτωση, ο Αμερικανός πρόεδρος θα αποχαιρετούσε το όνειρό του να συνεχίσει να ελέγχει το Κογκρέσο μέχρι το τέλος της θητείας του.
Τα γεγονότα είναι «πεισματάρικα» και διαψεύδουν τον εύκολο ενθουσιασμό των σχολιαστών και των πολιτικών που φόρεσαν «κράνος», πιστεύοντας πως όλα μπορούν να λυθούν με στρατιωτική επέμβαση, ανεξάρτητα από τις συνέπειες.
Δεν σημαίνει αυτό ότι μια επίθεση των ΗΠΑ αποκλείεται οριστικά; Όχι, το αντίθετο. Η πρόσφατη ιστορία του Τραμπ μας έχει διδάξει ακριβώς το αντίθετο: οι αποφάσεις του μπορούν να επηρεαστούν με εκπληκτική ταχύτητα, συχνά ακολουθώντας τη δική του λογική.
