Περσικός Κόλπος: H αγορά πετρελαίου ξεμένει από τάνκερ

Η κρίση στον Περσικό Κόλπο αρχίζει να δημιουργεί ένα νέο, λιγότερο ορατό αλλά κρίσιμο πρόβλημα για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου: δεν υπάρχουν πλέον αρκετά δεξαμενόπλοια για να φορτώσουν το αργό των μεγάλων παραγωγών της περιοχής.

Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων που συγκέντρωσε το Bloomberg, μόλις εννέα άδεια υπερδεξαμενόπλοια (VLCCs) είναι σήμερα ορατά στον Περσικό Κόλπο και διαθέσιμα για να φορτώσουν πετρέλαιο.

Αν και συνολικά 74 τέτοια πλοία βρίσκονται στην περιοχή, περίπου τα δύο τρίτα είναι ήδη γεμάτα ή μερικώς γεμάτα, γεγονός που περιορίζει δραματικά τη δυνατότητα απορρόφησης της παραγωγής.

Ορμούζ: το σημείο που μπλοκάρει τα δεξαμενόπλοια

Η βασική αιτία είναι η ένταση στα Στενά του Ορμούζ, τη σημαντικότερη θαλάσσια «πύλη» για το παγκόσμιο πετρέλαιο.

Πλοία δεν μπορούν να εισέλθουν εύκολα στον Περσικό Κόλπο, καθώς το Ιράν έχει απειλήσει ότι θα επιτίθεται σε δεξαμενόπλοια που χρησιμοποιούν τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό — απειλές που ήδη έχουν υλοποιηθεί.

Τις τελευταίες ημέρες, δεξαμενόπλοια έχουν δεχθεί επιθέσεις με drones και πυραύλους, γεγονός που έχει οδηγήσει πολλές ναυτιλιακές εταιρείες και ασφαλιστές να αποφεύγουν τη διέλευση.

Το αποτέλεσμα είναι ότι τα πλοία που βρίσκονται ήδη μέσα στον Κόλπο αποτελούν πλέον τον βασικό διαθέσιμο στόλο για φόρτωση πετρελαίου.

Χωρητικότητα μόλις λίγων ωρών παραγωγής

Κάθε υπερδεξαμενόπλοιο VLCC μπορεί να μεταφέρει περίπου 2 εκατ. βαρέλια πετρελαίου.

Ακόμη και αν φορτωθούν και τα εννέα που παραμένουν άδεια, η συνολική χωρητικότητα αντιστοιχεί περίπου σε μόλις πέντε ώρες της συνολικής ημερήσιας παραγωγής της Σαουδικής Αραβίας.

Αυτό σημαίνει ότι οι διαθέσιμοι «χώροι» αποθήκευσης στη θάλασσα εξαντλούνται εξαιρετικά γρήγορα.

Μόλις γεμίσουν και αυτά τα πλοία, οι χερσαίες δεξαμενές αποθήκευσης των παραγωγών θα αρχίσουν να γεμίζουν επίσης, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αναγκαστικές περικοπές παραγωγής.

Εξαγωγές μέσω αγωγών – αλλά όχι αρκετές

Δύο χώρες της περιοχής έχουν τη δυνατότητα να παρακάμψουν εν μέρει τα Στενά του Ορμούζ: η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Και οι δύο διαθέτουν αγωγούς που μεταφέρουν πετρέλαιο σε τερματικούς σταθμούς έξω από τον Περσικό Κόλπο.

Ήδη έχουν αυξήσει τις εξαγωγές από αυτά τα λιμάνια. Ωστόσο, η δυναμικότητα των αγωγών δεν επαρκεί για να αντικαταστήσει πλήρως τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.

Η πλειονότητα των φορτίων εξακολουθεί να εξαρτάται από τη συγκεκριμένη θαλάσσια διαδρομή.

Δεξαμενόπλοια που λειτουργούν ήδη ως αποθήκες

Τα στοιχεία της παρακολούθησης πλοίων δείχνουν επίσης ότι αρκετά δεξαμενόπλοια δεν χρησιμοποιούνται πλέον για μεταφορά, αλλά ως πλωτές δεξαμενές αποθήκευσης.

Ορισμένα βρίσκονται αγκυροβολημένα κοντά στο Ιράκ, ενώ άλλα συνδέονται με το Ιράν, βάσει των στοιχείων ιδιοκτησίας, ασφάλισης και προηγούμενων κινήσεών τους.

Παράλληλα, πέντε VLCCs βρίσκονται ήδη δεμένα σε τερματικούς σταθμούς φόρτωσης, παίρνοντας φορτίο.

Ορατότητα με… αστερίσκους

Οι θέσεις των πλοίων προκύπτουν από τα σήματα εντοπισμού που εκπέμπουν. Ωστόσο, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι πληροφορίες ενδέχεται να μην είναι πλήρως ακριβείς.

Στην περιοχή παρατηρείται έντονο φαινόμενο spoofing σημάτων, δηλαδή σκόπιμη αλλοίωση των δεδομένων εντοπισμού των πλοίων για λόγους ασφαλείας ή στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Παρόλα αυτά, η συνολική εικόνα είναι σαφής: ο αριθμός των διαθέσιμων υπερδεξαμενόπλοιων στον Περσικό Κόλπο μειώνεται γρήγορα.

Και όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν επικίνδυνα για τη ναυσιπλοΐα, η παγκόσμια αγορά πετρελαίου κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη όχι μόνο με πρόβλημα μεταφοράς — αλλά και με αναγκαστικές περικοπές παραγωγής στη Μέση Ανατολή.

naftemporiki.gr με πληροφορίες από Bloomberg