Πέτερ Μαγιάρ: Από τη φωτογραφία του Όρμπαν στο παιδικό δωμάτιο, στην πολιτική «πατροκτονία»
Δεν είναι αστείο: Όταν ο Πέτερ Μαγιάρ ήταν ακόμη 9 ετών, είχε κολλήσει στον τοίχο του υπνοδωματίου του μια φωτογραφία του Βίκτορ Όρμπαν, ενθουσιασμένος από τις πρώτες δημοκρατικές εκλογές της Ουγγαρίας το 1990 και την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος.
Μερικές δεκαετίες αργότερα, ο ίδιος άνθρωπος έβαλε τέλος στη 16χρονη θητεία του Όρμπαν, με ένα αποτέλεσμα που αναμέενται όπως σημειώνει το Reuters, να ταράξει τη Ρωσία και να προκαλέσει σοκ σε δεξιούς κύκλους σε όλη τη Δύση, συμπεριλαμβανομένου του Λευκού Οίκου του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Το κεντροδεξιό, φιλοευρωπαϊκό κόμμα Tisza του Μαγιάρ νίκησε το εθνικιστικό κόμμα Fidesz του Όρμπαν στις βουλευτικές εκλογές της Κυριακής, εξασφαλίζοντας μάλιστα τη «σούπερ πλειοψηφία» των 2/3 των εδρών που του δίνει το δικαίωμα να δρομολογήσει και συνταγματικές αλλαγές.
Μόλις εννέα ετών όταν κατέρρευσε ο κομμουνισμός, ο Μαγιάρ έχει δηλώσει ότι είχε διακοσμήσει τους τοίχους του οικογενειακού του σπιτιού στη Βουδαπέστη με φωτογραφίες κορυφαίων πολιτικών προσωπικοτήτων της εποχής.
Μην ξεχνάμε ότι ο Όρμπαν, νεαρός τότε δικηγόρος, ήταν κάτι σαν ήρωας του φιλοδημοκρατικού κινήματος της Ουγγαρίας. Ηταν ο άνθρωπος που απαίτησε δημόσια το 1989 την αποχώρηση των σοβιετικών στρατευμάτων από τη χώρα.
«Υπήρχε ένα κύμα ενέργειας γύρω από την αλλαγή καθεστώτος που με παρέσυρε ως παιδί», είχε πεί πέρυσι ο Μαγιάρ.
Ο Μαγιάρ ήρθε στο προσκήνιο πριν από δύο χρόνια, όταν η πρώην σύζυγός του και πρώην υπουργός Δικαιοσύνης του Όρμπαν, Τζούντιτ Βάργκα, παραιτήθηκε από κάθε πολιτική θέση μετά από μια υπόθεση σεξουαλικής κακοποίησης που προκάλεσε δημόσια κατακραυγή.
Τι είχε συμβεί: Την ίδια περίοδο που ο Όρμπαν έπνεε μένεα κατα της «woke ατζέντας» και εμφανιζόταν ως βασικός υπέρμαχος των παραδοσιακών αξιών, η πρόεδρος της χώρας Κατάλιν Νόβακ απένειμε χάρη σε έναν άνδρα που (το 2018) είχε καταδικαστεί σε τρία χρόνια φυλάκισης επειδή ασκούσε πιέσεις στα θύματα σεξουαλικής κακοποίησης (με δράστη έναν διευθυντή δημόσιου οικοτροφείου) να ανακαλέσουν τους ισχυρισμούς τους.
Ο διευθυντής του οικοτροφείου καταδικάστηκε εν τέλει σε οκτώ χρόνια φυλάκισης για κακοποίηση τουλάχιστον δέκα παιδιών μεταξύ του 2004 και του 2016.
Στο σκάνδαλο ενεπλάκη και η Τζούντιτ Βάργκα, η οποία ως υπουργός Δικαιοσύνης ενέκρινε τη χάρη της Προέδρου. Ο Μαγιάρ είχε ηχογραφήσει μυστικά την τότε σύζυγό του και υπουργό Δικαιοσύνης να συμμετέχει στη συγκάλυψη.
Αποστασιοποίηση και άνοδος
Ο Μαγιάρ γρήγορα αποστασιοποιήθηκε από το κυβερνών κόμμα και το κατηγόρησε για διαφθορά και διάδοση προπαγάνδας, λέγοντας ότι είχε απογοητευτεί από το Fidesz.
Μόλις τέσσερις μήνες αφότου ο Μαγιάρ βγήκε από την σχεδόν πλήρη αφάνεια, το νέο του κόμμα κέρδισε 30% στις ευρωπαϊκές εκλογές του Ιουνίου 2024, τερματίζοντας δεύτερο πίσω από το Fidesz και συντρίβοντας την υπόλοιπη αντιπολίτευση.
Ηταν δε τέτοιος ο πανικός από την άνοδο των ποσοστων Μαγιάρ που σύμφωνα με ρεπορτάζ της Washington Post, αξιωματούχοι της ρωσικής υπηρεσίας πληροφοριών, πρότειναν να σκηνοθετήσουν μια απόπειρα δολοφονίας κατά του ούγγρου πρωθυπουργού, ώστε να αλλάξει άρδην το σκηνικό της προεκλογικής εκστρατείας, υπέρ Όρμπαν.
Αναπόφευκτα, η ήττα του Όρμπαν έχει σημαντικές επιπτώσεις όχι μόνο για την Ουγγαρία αλλά και για την Ευρώπη και την λαϊκιστική ακροδεξιά της.
Ο Μαγιάρ έχει δεσμευτεί να αποκαταστήσει τον δυτικό προσανατολισμό της Ουγγαρίας και να τερματίσει την εξάρτησή της από τη ρωσική ενέργεια έως το 2035, επιδιώκοντας παράλληλα «ρεαλιστικές σχέσεις» με τη Μόσχα. Έχει επίσης υποσχεθεί να αποδεσμεύσει τα παγωμένα κονδύλια της ΕΕ, κάτι που θα βοηθήσει στην αναζωογόνηση της στάσιμης οικονομίας της Ουγγαρίας.
«Την πρώτη ημέρα πρέπει να ψηφίσουμε μέτρα κατά της διαφθοράς και πρέπει να υποβάλουμε αίτηση για να ενταχθούμε στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία», δήλωσε ο Μαγιάρ το πρωί της Κυριακής.
Κινήθηκε πάντως προσεκτικά κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, προσπαθώντας να μην τρομάξει τους πιο συντηρητικούς ψηφοφόρους.
Σε αντίθεση με τον Όρμπαν, δεν απορρίπτει κατ’ αρχήν το δικαίωμα της Ουκρανίας να ενταχθεί στην ΕΕ κάποια μέρα, αλλά το πρόγραμμα του Tisza δεν υποστηρίζει την ταχεία ένταξη του Κιέβου. Όπως και το Fidesz, έτσι και το Tisza αντιτίθεται στις ποσοστώσεις της ΕΕ για την υποδοχή μεταναστών και τάσσεται υπέρ της διατήρησης του συνοριακού φράχτη που κατασκευάστηκε από τον Όρμπαν για να εμποδίζει την είσοδο παράνομων μεταναστών.
Ωστόσο, οι αναλυτές λένε ότι οι εντάσεις μεταξύ Βουδαπέστης και ΕΕ —οι οποίες επιδεινώθηκαν περαιτέρω από το βέτο του Όρμπαν σε ένα πακέτο βοήθειας 90 δισεκατομμυρίων ευρώ για το Κίεβο— αναμένεται να μειωθούν με κυβέρνηση Tisza.
Σύγκρουση με το σύστημα
Ο Μαγιάρ άντλησε πολλά στοιχεία από τη στρατηγική Όρμπαν σε αυτές τις εκλογές, διεξάγοντας μια εκστρατεία από τη βάση χτυπώντας τις αγροτικές περιοχές-προπύργια του Fidesz.
Στις συγκεντρώσεις του πάντα ανέμιζαν εθνικές σημαίες, παραπέμποντας στις επικλήσεις Όρμπαν προς τον πατριωτισμό των ψηφοφόρων.
Τα συνεπή και σαφή μηνύματά του, καθώς και η επιδέξια χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, συνέβαλαν στην ταχεία άνοδό του.
«Πολλοί άνθρωποι νιώθουν ήρεμοι από την ιστορία ενός τύπου που έχει έρθει σε αμετάκλητη σύγκρουση με το σύστημα και δεν έχει δρόμο επιστροφής», λέει ένας αναλυτής στο Reuters.
Γεννημένος το 1981 από οικογένεια δικηγόρων, ο Μαγιάρ σπούδασε και αυτός νομική.
Παντρεύτηκε τη Βάργκα το 2006 και, όταν η καριέρα της την οδήγησε στις Βρυξέλλες, ο Μαγιάρ εντάχθηκε στο διπλωματικό σώμα της Ουγγαρίας και εργάστηκε πάνω στη νομοθεσία της ΕΕ. Μετά την επιστροφή του στην Ουγγαρία, εργάστηκε σε κρατική τράπεζα και στη συνέχεια διηύθυνε έναν οργανισμό φοιτητικών δανείων.
Ο Μαγιάρ και η Βάργκα, που χώρισαν το 2023, έχουν τρεις γιους.
Αυτοπροσδιορίζεται ως θρησκευόμενος και λέει ότι απολαμβάνει το μαγείρεμα και το ποδόσφαιρο με φίλους και τα παιδιά του.
