Πετρελαϊκός εφιάλτης χωρίς τέλος – Η τεράστια κηλίδα απειλεί με οικολογική καταστροφή

Μια ιδιαίτερα σοβαρή περιβαλλοντική κρίση βρίσκεται σε εξέλιξη στα ανοικτά του Ομάν, καθώς η πετρελαιοκηλίδα που προέρχεται από το δεξαμενόπλοιο Caroline Bezengi συνεχίζει να διευρύνεται, ενώ πλέον έχει αρχίσει να επηρεάζει και την ηπειρωτική ακτογραμμή.

Δορυφορικά δεδομένα, περιβαλλοντικές οργανώσεις και ειδικοί εκτιμούν ότι η έκταση της ρύπανσης έχει ξεπεράσει τα 2.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, γεγονός που προκαλεί έντονη ανησυχία για τις διαστάσεις που μπορεί να λάβει η καταστροφή.

Το δεξαμενόπλοιο, ηλικίας περίπου 25 ετών, είχε φορτωθεί με περίπου 800.000 βαρέλια ρωσικού αργού πετρελαίου και βρισκόταν υπό διεθνείς κυρώσεις. Στις 30 Ιουνίου προσάραξε κοντά στο νησί Αλ Κιμπλίγια, στην περιοχή των νησιών Χαλανιγιάτ, σε θαλάσσια ζώνη ιδιαίτερης οικολογικής σημασίας.

Η περιοχή αποτελεί σημαντικό βιότοπο για θαλάσσια είδη, μεταξύ των οποίων χελώνες, φάλαινες και άλλα είδη της θαλάσσιας πανίδας, ενώ οι κοραλλιογενείς σχηματισμοί της θεωρούνται επίσης ιδιαίτερα ευάλωτοι στην πετρελαϊκή ρύπανση.

Από μικρή διαρροή σε τεράστια πετρελαιοκηλίδα

Η ρύπανση εντοπίστηκε για πρώτη φορά στις αρχές Ιουλίου, όμως η έκτασή της φαίνεται να αυξάνεται με ιδιαίτερα γρήγορους ρυθμούς.

Οι εκτιμήσεις για το μέγεθος της κηλίδας παρουσιάζουν διαφορές. Οι αρχές του Ομάν είχαν υπολογίσει την έκτασή της σε περίπου 400 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ενώ ανεξάρτητες αναλύσεις δορυφορικών εικόνων την τοποθετούν σε πολύ μεγαλύτερο μέγεθος.

Ο Τζον Έιμος, ειδικός στην αντιμετώπιση πετρελαιοκηλίδων και επικεφαλής της SkyTruth, εκτιμά ότι η ρύπανση έχει πλέον εξαπλωθεί σε περισσότερα από 2.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα και έχει φτάσει προς την ηπειρωτική ακτή.

Η ταχύτητα με την οποία επεκτείνεται η κηλίδα προκαλεί ιδιαίτερο προβληματισμό. Σύμφωνα με στοιχεία περιβαλλοντικών οργανώσεων, η έκταση της ρύπανσης αυξήθηκε από περίπου 45 τετραγωνικά χιλιόμετρα στα τέλη Ιουλίου σε περίπου 150 στις αρχές Αυγούστου και στη συνέχεια πολλαπλασιάστηκε μέσα σε λίγες ημέρες.

Ένα πλοίο παγιδευμένο στη δίνη του πολέμου

Η ιστορία του Caroline Bezengi είναι άμεσα συνδεδεμένη με το ευρύτερο γεωπολιτικό σκηνικό της περιοχής.

Το πλοίο είχε ξεκινήσει από το Νοβοροσίσκ της Ρωσίας, στη Μαύρη Θάλασσα, μεταφέροντας το φορτίο του με προορισμό την Ασία. Στη συνέχεια διέσχισε τη Διώρυγα του Σουέζ και κατευθύνθηκε προς τα νερά της Υεμένης.

Στις 8 Ιουνίου είχε αναφέρει προβλήματα ενώ έπλεε στα ανοικτά της Υεμένης, με ναυτικές πηγές να κάνουν λόγο για έκρηξη πάνω στο πλοίο. Μέχρι σήμερα δεν έχει αναλάβει κάποια πλευρά την ευθύνη για το περιστατικό.

Το δρομολόγιο του δεξαμενόπλοιου είχε περάσει από δύο περιοχές που βρίσκονται στο επίκεντρο ένοπλων συγκρούσεων: τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας και την κρίση στην Ερυθρά Θάλασσα και την Υεμένη.

Το Caroline Bezengi περιλαμβάνεται σε καθεστώτα κυρώσεων και έχει συνδεθεί με τη λεγόμενη «σκιώδη» ναυτιλία που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου.

Οι κυρώσεις περιπλέκουν την αντιμετώπιση

Το γεωπολιτικό υπόβαθρο της υπόθεσης έχει δημιουργήσει ένα ακόμη σοβαρό πρόβλημα: ποιος θα αναλάβει το κόστος και την ευθύνη για την αντιμετώπιση της διαρροής.

Οι περίπλοκοι κανόνες που αφορούν τις διεθνείς κυρώσεις, την ασφάλιση πλοίων και τις επιπτώσεις ένοπλων συγκρούσεων καθιστούν δυσκολότερη την κινητοποίηση των απαραίτητων μηχανισμών.

Το IOPC Funds, ο διακυβερνητικός οργανισμός που συμμετέχει σε μηχανισμούς αποζημίωσης για πετρελαϊκές διαρροές από δεξαμενόπλοια, έχει δηλώσει ότι δεν πρόκειται να καλύψει το κόστος καθαρισμού, καθώς το περιστατικό αντιμετωπίζεται ως πιθανή «πράξη πολέμου» και όχι ως ένα συνηθισμένο ναυτικό ατύχημα.

Παράλληλα, το πλοίο δεν διαθέτει κάλυψη από αναγνωρισμένο δυτικό ασφαλιστικό οργανισμό, γεγονός που περιπλέκει ακόμη περισσότερο την κατάσταση.

Ο φόβος για ένα νέο «Exxon Valdez»

Οι ειδικοί φοβούνται ότι το χειρότερο σενάριο δεν έχει ακόμη αποτραπεί.

Εάν το δεξαμενόπλοιο συνεχίσει να υφίσταται ζημιές από τα κύματα και τους ισχυρούς ανέμους, υπάρχει κίνδυνος να απελευθερωθεί μεγάλο μέρος του υπόλοιπου φορτίου του στη θάλασσα.

Μια μαζική διαρροή εκατομμυρίων γαλονιών πετρελαίου θα μπορούσε να προκαλέσει καταστροφή συγκρίσιμη ως προς το μέγεθος με εκείνη του Exxon Valdez, που το 1989 προκάλεσε μία από τις πιο γνωστές πετρελαϊκές καταστροφές στην ιστορία.

«Το χειρότερο σενάριο είναι να μην υπάρξει επαρκής αντίδραση για να αποτραπεί μια πολύ μεγαλύτερη καταστροφή», προειδοποιεί ο Έιμος.

Οι μουσώνες δυσκολεύουν τις επιχειρήσεις

Ένας ακόμη παράγοντας που λειτουργεί εις βάρος των επιχειρήσεων διάσωσης και περιορισμού της ρύπανσης είναι οι εποχικές καιρικές συνθήκες.

Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) έχει επισημάνει ότι οι μουσώνες έχουν περιορίσει την πρόσβαση στο δεξαμενόπλοιο και έχουν καθυστερήσει τις εργασίες.

Το αποτέλεσμα είναι να χάνεται πολύτιμος χρόνος, ενώ η πετρελαιοκηλίδα συνεχίζει να μετακινείται και να διευρύνεται.

Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις υποστηρίζουν ότι τα απλά πλωτά φράγματα δεν αρκούν για να αντιμετωπιστεί η κατάσταση. Μεταξύ των μέτρων που θεωρούν απαραίτητα είναι η σταθεροποίηση του πλοίου και, κυρίως, η μεταφορά του πετρελαίου που έχει απομείνει σε άλλο δεξαμενόπλοιο, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος μιας πολύ μεγαλύτερης διαρροής.

Η ακτογραμμή στο επίκεντρο

Η άφιξη της ρύπανσης κοντά στην ηπειρωτική χώρα ανεβάζει πλέον σημαντικά το επίπεδο συναγερμού. Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις, η πετρελαιοκηλίδα απειλεί τμήματα της ακτογραμμής του Ομάν, μεταξύ άλλων την περιοχή κοντά στο Ρας Μαντράκα και τη νήσο Μασίρα.

Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο. Εάν οι επιχειρήσεις περιορισμού και άντλησης του πετρελαίου δεν προχωρήσουν αποτελεσματικά, η οικολογική επιβάρυνση μπορεί να αυξηθεί δραματικά.

Προς το παρόν, η εικόνα που δίνουν οι δορυφορικές καταγραφές είναι αυτή μιας κηλίδας που εξαπλώνεται συνεχώς, ενώ ένα παλιό και κυρωμένο δεξαμενόπλοιο παραμένει παγιδευμένο στη θάλασσα, με εκατοντάδες χιλιάδες βαρέλια αργού να αποτελούν εν δυνάμει απειλή για ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο θαλάσσιο οικοσύστημα

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.