Politico: Σε ετοιμότητα το «εμπορικό μπαζούκα» της ΕΕ
Προς μια σαφώς πιο σκληρή γραμμή απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες κινείται η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς η κλιμάκωση της ρητορικής του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία ωθεί τις πρωτεύουσες των κρατών-μελών να εξετάσουν ακόμη και τη χρήση του ισχυρότερου εμπορικού τους όπλου.
Όπως μεταδίδει το Politico, επικαλούμενο πέντε διπλωμάτες με γνώση των διεργασιών, η Γερμανία συντάχθηκε με τη γαλλική θέση ζητώντας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προετοιμάσει την ενεργοποίηση του Μηχανισμού Κατά του Οικονομικού Εξαναγκασμού (Anti-Coercion Instrument – ACI), ενόψει της έκτακτης συνόδου κορυφής στις Βρυξέλλες την Πέμπτη το βράδυ.
Η μετατόπιση του Βερολίνου θεωρείται κομβικής σημασίας, καθώς φέρνει την ΕΕ πιο κοντά σε μια αποφασιστική απάντηση στις απειλές του Αμερικανού προέδρου για επιβολή δασμών σε χώρες που αντιτίθενται στην προσάρτηση της Γροιλανδίας.
Όπως σημειώνει Ευρωπαίος διπλωμάτης, «η αποφασιστικότητα υπάρχει εδώ και μέρες», με ευρεία στήριξη στην άποψη ότι η Ένωση οφείλει να είναι έτοιμη «για όλα τα σενάρια».
Το εύρος των μέτρων που θα ζητήσουν οι κυβερνήσεις από την Κομισιόν θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ομιλία του Τραμπ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός. Παρότι αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες επιδιώκουν συναντήσεις στο περιθώριο του Φόρουμ για να αποτρέψουν την κλιμάκωση, οι Βρυξέλλες προετοιμάζονται πλέον και για το ενδεχόμενο οι απειλές να γίνουν πράξη.
Το Σάββατο, ο Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή δασμών 10% σε συμμάχους του ΝΑΤΟ που αντιτίθενται στις κινήσεις του για τη Γροιλανδία, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Γερμανία, η Δανία, η Ολλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία, η Σουηδία και η Φινλανδία. Ακολούθως, προχώρησε σε περαιτέρω κλιμάκωση, απειλώντας με δασμούς έως και 200% στο γαλλικό κρασί και τη σαμπάνια.
Οι επιλογές των Ευρωπαίων
Πέρα από τον μηχανισμό ACI —το αποκαλούμενο «εμπορικό μπαζούκα»— οι Ευρωπαίοι ηγέτες εξετάζουν και την ενεργοποίηση παλαιότερου πακέτου αντιποίνων, που προβλέπει δασμούς σε αμερικανικά προϊόντα αξίας 93 δισ. ευρώ. Δύο διπλωμάτες άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο η ΕΕ να προχωρήσει αρχικά σε αυτό το βήμα, ενώ παράλληλα θα κινείται η πιο χρονοβόρα διαδικασία για την ενεργοποίηση του ACI.
Η Γαλλία πρωτοστατεί στην πίεση για σκληρή απάντηση. «Υπάρχει σύγκλιση με τους Γερμανούς, μια αφύπνιση ότι πρέπει να σταματήσουμε να είμαστε αφελείς», δήλωσε ανώτερος Γάλλος αξιωματούχος, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι αρκετές πρωτεύουσες παραμένουν επιφυλακτικές, φοβούμενες έναν ανεξέλεγκτο εμπορικό πόλεμο και το κόστος για τις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Στο Βερολίνο, η λογική φαίνεται να είναι πως μόνο μια αξιόπιστη απειλή μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά. «Διαθέτουμε μια σειρά εργαλείων και συμφωνούμε ότι δεν θέλουμε να τα χρησιμοποιήσουμε. Αν όμως χρειαστεί, θα το κάνουμε», δήλωσε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς.
Ο μηχανισμός ACI θεωρείται ένα από τα ισχυρότερα μέσα πίεσης της ΕΕ, καθώς επιτρέπει όχι μόνο την επιβολή δασμών, αλλά και περιορισμούς σε εξαγωγές στρατηγικών αγαθών ή ακόμη και τον αποκλεισμό αμερικανικών εταιρειών από ευρωπαϊκούς διαγωνισμούς. Η ενεργοποίησή του, ωστόσο, θα είχε σοβαρές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία και απαιτεί τη στήριξη τουλάχιστον 15 κρατών-μελών στο Συμβούλιο της ΕΕ.
Αβέβαιη η στάση Ρώμης και Βαρσοβίας
Οι διπλωμάτες ελπίζουν ότι στο μέτωπο αυτό θα συνταχθεί και η Ιταλία της Τζόρτζια Μελόνι, γεγονός που θα αποτελούσε ισχυρό μήνυμα ενότητας. Προς το παρόν, η Ρώμη προτιμά τη συνέχιση των αποκλιμακωτικών συνομιλιών με την Ουάσινγκτον, ενώ ασαφής παραμένει και η στάση της Πολωνίας.
Ωστόσο, με τη σύγκλιση Παρισιού και Βερολίνου, οι πιέσεις προς τις επιφυλακτικές χώρες αναμένεται να ενταθούν.
Τι προκάλεσε τη μεταστροφή των Γερμανών
Καθοριστικό ρόλο στη μεταστροφή της γερμανικής στάσης φαίνεται να παίζει και η αποδοχή μιας πιο επιθετικής γραμμής από τη βιομηχανία. Ο πρόεδρος της ένωσης Γερμανών κατασκευαστών μηχανημάτων VDMA, Μπέρτραμ Κάουλατ, κάλεσε ανοιχτά τις Βρυξέλλες να εξετάσουν τη χρήση του ACI, παρότι ο κλάδος του ήδη πλήττεται δυσανάλογα από τους αμερικανικούς δασμούς.
Σε αντίθεση με το 2025, όταν η ΕΕ έκανε πίσω μπροστά στον κίνδυνο εμπορικής σύγκρουσης με τις ΗΠΑ, οι διπλωμάτες εκτιμούν ότι αυτή τη φορά η ανοχή στον οικονομικό πόνο είναι μεγαλύτερη. «Δεν πρόκειται πλέον για μια απλή διαμάχη δασμών», σημείωσε χαρακτηριστικά ένας εξ αυτών. «Δεν βρισκόμαστε στο “καλό να το κάνουμε”, αλλά στο “πρέπει να το κάνουμε”».
Με πληροφορίες από Politico
