«Πολιτικό μέτρο» βλέπει η αγορά
Με στωικότητα αντιμετωπίζει η αγορά βασικών καταναλωτικών προϊόντων την επαναφορά του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους, με στελέχη του κλάδου να τονίζουν στην «Ν» ότι «οι τιμές καθορίζονται από τις πρώτες ύλες και τις διεθνείς εξελίξεις, όχι από τα κυβερνητικά πλαφόν», αφήνοντας να εννοηθεί ότι το μέτρο έχει περισσότερο πολιτικό χαρακτήρα.
Ταυτόχρονα υπογραμμίζουν ότι προς το παρόν δεν αναμένονται ξαφνικές ανατιμήσεις και επικαλούνται τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ για σταθερότητα των τιμών στα τρόφιμα, τη στιγμή που τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι ο πληθωρισμός στη διατροφή ανήλθε ήδη στο 5,2% τον Φεβρουάριο, πριν από τις διεθνείς αναταράξεις, αναδεικνύοντας την απόσταση μεταξύ των καθησυχαστικών δηλώσεων της αγοράς και της πραγματικής πίεσης στις τιμές.
Αναλυτικότερα, σχολιάζοντας τις χθεσινές κυβερνητικές εξαγγελίες για την αντιμετώπιση πιθανών ανατιμήσεων λόγω των διεθνών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, υψηλόβαθμο στέλεχος της βιομηχανίας σημειώνει στην «Ν» ότι «σε πρώτη φάση πρέπει να υπογραμμιστεί ότι τα μέτρα που ανακοινώθηκαν είναι προληπτικά, καθώς επιδιώκεται να προληφθεί νέο κύμα ανατιμήσεων. Αυτό από μόνο του δημιουργεί ανασφάλεια στον καταναλωτή, ενώ μέχρι στιγμής δεν έχει παρατηρηθεί ουσιαστική επίπτωση στις τιμές».
Το ίδιο στέλεχος επισημαίνει ότι «υπάρχει σαφής διάκριση μεταξύ ακρίβειας και πληθωρισμού. Η τιμή ενός προϊόντος μπορεί να είναι υψηλή λόγω αυξημένου κόστους πρώτων υλών και χαμηλών εισοδημάτων, αλλά αυτό δεν συνιστά γενικευμένο πληθωρισμό στα τρόφιμα. Τα 4 ευρώ δεν είναι 3,80 επειδή η βιομηχανία επιδιώκει υψηλότερα κέρδη, αλλά γιατί πρέπει να καλύψει λειτουργικά κόστη». Παρά την ανησυχία ότι οι επιχειρήσεις θα αυξήσουν τα περιθώρια κέρδους, αναφέρει, ότι «αυτό δεν πρόκειται να συμβεί» ενώ τονίζει ότι «το πλαφόν δεν μπορεί να σταματήσει ανατίμηση αν οι τιμές των πρώτων υλών αυξηθούν».
Όπως εξηγεί, «το συγκεκριμένο μέτρο ξεκίνησε την περίοδο της πανδημίας και αρχικά αφορούσε εμπορικές εταιρείες που διακινούσαν προϊόντα όπως μάσκες, αντισηπτικά και τεστ COVID. Στη συνέχεια επεκτάθηκε και στα προϊόντα των σούπερ μάρκετ, όπου πλέον εμπλέκονται παραγωγικές επιχειρήσεις. Άλλο μια εμπορική εταιρεία, όπου είναι σχετικά απλό να παρακολουθήσει κανείς εισαγωγές και πωλήσεις, και άλλο μια παραγωγική επιχείρηση. Η μεταφορά του ίδιου μηχανισμού δημιούργησε προβλήματα στους ελέγχους και στην αξιολόγηση των στοιχείων. Το προηγούμενο δείχνει ότι παρόμοιες παρεμβάσεις κατά τον πόλεμο στην Ουκρανία δεν απέτρεψαν τις ανατιμήσεις, καθώς οι τιμές συνέχισαν να αυξάνονται παρά το πλαφόν, λόγω υπεροχής των εξωγενών παραγόντων».
Η αγορά τονίζει επίσης ότι, εκτός από κατηγορίες όπως σοκολάτα, κακάο, κρέας και γαλακτοκομικά, δεν παρατηρείται υψηλός πληθωρισμός στο ράφι τους τελευταίους τρεις μήνες, με προϊόντα προσωπικής υγιεινής και οικιακής φροντίδας να κινούνται σε αποπληθωριστική τροχιά. Παρά τις ανησυχίες που δημιουργούν οι κυβερνητικές ανακοινώσεις, η αγορά παραμένει καθησυχαστική και εκτιμά ότι δεν υπάρχει πρόθεση για ανεξέλεγκτες αυξήσεις. Όπως επισημαίνουν στην «Ν» στελέχη του κλάδου τροφίμων, «ούτε η βιομηχανία ούτε τα σούπερ μάρκετ επιθυμούν να αυξάνουν τις τιμές, καθώς κινδυνεύουν να χάσουν κατανάλωση». Παράλληλα, μολονότι παραδέχονται ότι «ο καταναλωτής όταν πηγαίνει στο σούπερ μάρκετ αισθάνεται ότι το καλάθι του είναι πιο ακριβό», υπογραμμίζουν ότι «τα στοιχεία του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ)υποδεικνύουν ότι τον Φεβρουάριο, στα τρόφιμα παντοπωλείου καταγράφηκε μείωση 2,53%, δηλαδή μια κατηγορία που περιλαμβάνει συσκευασμένα προϊόντα έδειξε μείωση τιμών, όχι αύξηση. Η πιθανότητα σημαντικών ανατιμήσεων σε ένα ήδη επιβαρυμένο καλάθι τροφίμων φοβίζει τον κόσμο, αλλά η ανησυχία για πληθωρισμό παραμένει κυρίως πολιτική, καθώς η πραγματική εικόνα των τιμών δείχνει σταθερότητα σε μεγάλο μέρος των προϊόντων».
Παρά τις καθησυχαστικές δηλώσεις στελεχών της αγοράς τροφίμων ότι οι τιμές παραμένουν σταθερές και δεν υπάρχει ουσιαστική πίεση, τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν διαφορετική εικόνα καθώς ο πληθωρισμός στην κατηγορία διατροφή ανήλθε στο 5,2% τον Φεβρουάριο. Η αντίθεση αυτή υπογραμμίζει ότι, ενώ η αγορά προβάλλει μια σταθερότητα στις τιμές, η γενική οικονομική πραγματικότητα αποτυπώνει σημαντική αύξηση κόστους στα τρόφιμα.
ΕΣΕ: ο υγιής ανταγωνισμός και η ομαλή λειτουργία της αγοράς συγκρατούν τις τιμές
Από πλευράς των 19 αλυσίδων μελών της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας, σημειώνεται ότι «η εμπειρία των τελευταίων ετών και τα γρήγορα αντανακλαστικά του κλάδου σε περιόδους έντονων γεωπολιτικών κρίσεων και οικονομικών πιέσεων δείχνουν πως, ανεξάρτητα από την επιβολή οριζόντιων μέτρων από την Πολιτεία, τα σούπερ μάρκετ λειτουργούν καθημερινά με διαφάνεια, υπευθυνότητα, φροντίδα και σεβασμό προς τους εκατομμύρια Έλληνες καταναλωτές». Υπογραμμίζουν δε ότι «με βάση τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, ο μέσος όρος πληθωρισμού στα σούπερ μάρκετ διαμορφώθηκε στο 1,29% το 2025, παρά την κατάργηση του πλαφόν στο περιθώριο μεικτού κέρδους τον Ιούλιο του ίδιου έτους. Το χαμηλό αυτό ποσοστό αποδεικνύει πως ο υγιής ανταγωνισμός και η ομαλή λειτουργία της αγοράς συγκρατούν τις τιμές, με τα οφέλη να είναι άμεσα και απτά για τους πολίτες – καταναλωτές».
Ελληνική Ένωση Καφέ: Η επαναφορά του πλαφόν εξαντλεί τις αντοχές του κλάδου
Έντονο προβληματισμό για την επαναφορά του πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους, εκφράζει η Ελληνική Ένωση Καφέ , η οποία όπως υποστηρίζει επιβαρύνει έναν κλάδο ήδη υπό ακραία πίεση.
Όπως αναφέρει ο πρόεδρος της ΕΕΚ Τάσος Γιάγκογλου, οι επιχειρήσεις απορροφούν διαρκώς αυξήσεις στο κόστος και τις πρώτες ύλες χωρίς να μπορούν να τις μετακυλίσουν. Η εφαρμογή του μέτρου περιορίζει την ευελιξία τους, εντείνει τον κίνδυνο διακοπής λειτουργίας και δυσχεραίνει τον προγραμματισμό, ιδιαίτερα για τις μικρές επιχειρήσεις. Ο κλάδος έχει στηρίξει την αγορά και τον καταναλωτή, αλλά η εξάντληση των αντοχών του καθιστά επιτακτικό έναν ουσιαστικό διάλογο με την κυβέρνηση.
