Πώς άλλαξε η Wall Street, 25 χρόνια μετά την 11η Σεπτεμβρίου
Πριν από 25 χρόνια σαν σήμερα, όταν δύο αεροπλάνα έπεφταν στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη στην πιο θανατηφόρα τρομοκρατική επίθεση στην ιστορία των ΗΠΑ, η Wall Street δεν άνοιξε.
Το Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, που βρισκόταν λίγα τετράγωνα μακριά, θα παρέμενε κλειστό για μερικές μέρες.
Όταν η χρηματιστηριακή αγορά άνοιξε ξανά τη Δευτέρα 17 Σεπτεμβρίου, σημαδεύτηκε με μια ιστορική πτώση του Dow Jones σχεδόν 7% και ο S&P 500 υποχώρησε στις 1.038,77 μονάδες. Μέχρι το τέλος της πρώτης εβδομάδας, ο δείκτης διαμορφώθηκε στις 965,8 μονάδες, 11,6% κάτω από την τιμή κλεισίματος πριν από τις επιθέσεις.
Οι αρχικές απώλειες έσβησαν χάρη στις μαζικές ενέσεις ρευστότητας από την Fed, αλλά το σοκ ήταν ισχυρό. Από τη μία πλευρά, ήταν μια άμεση επίθεση κατά του χρηματοπιστωτικού τομέα, καθώς κατέστρεψε τα γραφεία αρκετών εταιρειών και έχασαν τη ζωή τους 658 υπάλληλοι της Cantor Fitzgerald, η οποία είχε την έδρα της σε έναν από τους Δίδυμους Πύργους .
Η τρομοκρατική επίθεση προκάλεσε μια τεράστια γεωπολιτική και οικονομική αβεβαιότητα, αλλά μέχρι τις 12 Οκτωβρίου 2001, η χρηματιστηριακή αγορά των ΗΠΑ είχε ήδη ανακάμψει στα επίπεδα της 10ης Σεπτεμβρίου.
Τον Σεπτέμβριο του 2001, ο Dow Jones διαπραγματευόταν περίπου στις 9.600 μονάδες και ο S&P 500 πλησίαζε τις 1.090 μονάδες. Είκοσι πέντε χρόνια αργότερα, πάντως, ο Dow Jones έκλεισε στις 52.064 μονάδες και ο S&P 500 στις 7.591 μονάδες.
Ο Nasdaq έχει σημειώσει επίσης την πιο ραγδαία άνοδο – από περίπου 1.600 μονάδες το 2001 στις 26.081 μονάδες σήμερα.
Από τις επιθέσεις ως τη φούσκα των στεγαστικών δανείων
Αλλά για να φτάσουμε εδώ, απαιτήθηκε η αντιμετώπιση μερικών από τα μεγαλύτερα κραχ της χρηματιστηριακής αγοράς των τελευταίων δεκαετιών. Το πρώτο κραχ ήταν ήδη σε εξέλιξη όταν σημειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις. Η Wall Street υπέφερε για μήνες από το σκάσιμο της φούσκας των dot-com τον Μάρτιο του 2000 και η 11η Σεπτεμβρίου επιδείνωσε προσωρινά μια πτώση που δεν είχε τελειώσει ακόμη.
Στην πραγματικότητα, από την έκρηξη της φούσκας των dot-com μέχρι τον Οκτώβριο του 2002, ο S&P 500 έχασε 49%.
Από εκεί και πέρα, ξεκίνησε μια ανάκαμψη που διήρκεσε μέχρι το 2008 και τη μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση. Μέχρι τότε, έξι χρόνια μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις, η Wall Street έφτανε για άλλη μια φορά σε ιστορικά υψηλά. Για χρόνια, τα χαμηλά επιτόκια και η εύκολη πρόσβαση σε πιστώσεις είχαν τροφοδοτήσει μια τεράστια φούσκα στην αγορά κατοικίας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι τράπεζες εξέδιδαν στεγαστικά ενυπόθηκα δάνεια υψηλού κινδύνου, τα οποία στη συνέχεια πωλούνταν σε επενδυτές σε όλο τον κόσμο μέσω σύνθετων χρηματοοικονομικών προϊόντων. Το σύστημα λειτούργησε όσο οι τιμές των κατοικιών συνέχιζαν να αυξάνονται. Όταν άρχισαν να μειώνονται και οι αθετήσεις πληρωμών αυξάνονταν, οι ζημίες επηρέασαν ένα υπερχρεωμένο χρηματοπιστωτικό σύστημα που ήταν εκτεθειμένο σε περιουσιακά στοιχεία των οποίων ο κίνδυνος είχε υποτιμηθεί.
Αυτό που ξεκίνησε ως κρίση στεγαστικών δανείων κατέληξε να εξελιχθεί σε κρίση εμπιστοσύνης και ρευστότητας που έφτασε στο αποκορύφωμά της τον Σεπτέμβριο του 2008 με την κατάρρευση της Lehman Brothers. Η πίστωση πάγωσε, μερικά από τα μεγαλύτερα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του κόσμου έπρεπε να διασωθούν και η κρίση εξαπλώθηκε γρήγορα στην πραγματική οικονομία, καθώς και στον υπόλοιπο κόσμο. Μέχρι το 2009, ο S&P 500 είχε πέσει έως και 676 μονάδες. Αλλά από αυτό το χαμηλό σημείο, ξεκίνησε μια ανοδική αγορά που συνεχίζεται μέχρι σήμερα.
Από τις «φούσκες» στην Τεχνητή Νοημοσύνη
«Μετά την 11η Σεπτεμβρίου, η Wall Street έχει επιβιώσει από τη μεγάλη οικονομική κρίση του 2008, την πανδημία, τους πολέμους στην Ουκρανία και τον Κόλπο, την επιστροφή του πληθωρισμού και έναν από τους ταχύτερους κύκλους αύξησης των επιτοκίων στην ιστορία», λένε στη Ναυτεμπορική, Αμερικανοί αναλυτές.
Ταυτόχρονα, το χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης έχει επίσης γίνει μάρτυρας μιας τεχνολογικής επανάστασης που άλλαξε για άλλη μια φορά τους κανόνες του παιχνιδιού: την εμφάνιση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Το αποτέλεσμα για όσους κατάφεραν να παραμείνουν επενδυμένοι όλο αυτό το διάστημα είναι ένα κέρδος άνω του 600%, το οποίο ισοδυναμεί με ετήσια απόδοση 8%.
Και αυτό παρά την πανδημία το 2020, την απότομη αύξηση του πληθωρισμού το 2022 μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν.
Πώς άλλαξαν οι επιχειρήσεις της Wall Street
Στα 25 χρόνια από την 11η Σεπτεμβρίου, άλλαξαν όμως και οι εταιρείες που στηρίζουν τη Wall Street.
Την παραμονή των επιθέσεων, υπήρξε μια ομοιόμορφα κατανεμημένη ισορροπία μεταξύ της βιομηχανίας, των πετρελαϊκών εταιρειών, των τραπεζών, των φαρμακοβιομηχανιών και της τεχνολογίας: Η General Electric ήταν η μεγαλύτερη εταιρεία στον S&P 500, με κεφαλαιοποίηση 390,936 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η Microsoft κατείχε τη δεύτερη θέση, με 309,838 δισεκατομμύρια δολάρια, και η Exxon Mobil τρίτη, με 283,363 δισεκατομμύρια δολάρια. Οι Pfizer, Citigroup, Walmart, AIG, Intel, Johnson & Johnson και IBM συμπλήρωσαν την πρώτη δεκάδα.
Σήμερα, το κέντρο βάρους έχει μετατοπιστεί υπέρ των τεχνολογικών κολοσσών. Η Nvidia είναι η μεγαλύτερη εισηγμένη στη Wall Street με κεφαλαιοποίηση 5,44 τρισεκατομμυρίων δολαρίων – σχεδόν 14 φορές μεγαλύτερη από την αξία της General Electric το 2001.
Η Apple ξεπερνά τα 4,6 τρισεκατομμύρια δολάρια σε κεφαλαιοποίηση, η Alphabet τα 4,1 τρισεκατομμύρια δολάρια και η Microsoft περίπου τα 3,7 τρισεκατομμύρια δολάρια. Οι Amazon, Broadcom, Meta, Tesla, Micron Technology και Berkshire Hathaway συμπληρώνουν αυτήν τη στιγμή την πρώτη δεκάδα.
Η Microsoft είναι μάλιστα η μόνη εταιρεία που εμφανίζεται στην πρώτη δεκάδα και στις δύο περιόδους.
Τέσσερα διδάγματα
Τέσσερα διδάγματα μπορούν να εξαχθούν από αυτήν την αντίδραση της αγοράς που αντηχούν σήμερα σε γεωπολιτικές κρίσεις όπως ο πόλεμος του Ιράν.
Πρώτον, οι αρχικές μειώσεις που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια τρομοκρατικών ενεργειών ή πολεμικών ενεργειών συνήθως ανακάμπτουν μέσα σε λίγες εβδομάδες, μόλις μειωθεί η αβεβαιότητα και η αγορά μπορεί να αποτιμήσει τον πραγματικό αντίκτυπο (ακόμα και αν είναι αρνητικός). Αυτό φάνηκε μετά την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ και στην έναρξη του πολέμου στον Κόλπο.
Δεύτερον, οι κεντρικές τράπεζες διαδραματίζουν βασικό ρόλο στον περιορισμό αυτού του φαινομένου. Μετά την 11η Σεπτεμβρίου, η Fed διοχέτευσε ρευστότητα και μείωσε απότομα τα επιτόκια: 50 μονάδες βάσης στις 17 Σεπτεμβρίου και άλλες 125 μονάδες πριν από το τέλος του 2001.
Τρίτον, οι προϋπάρχουσες οικονομικές τάσεις στις αγορές, υπερτερούν της γεωπολιτικής αναταραχής. Παρά την ανάκαμψη μετά την 11η Σεπτεμβρίου, η χρηματιστηριακή αγορά των ΗΠΑ υποχώρησε κατά 22% το 2002, καθώς η τεχνολογική φούσκα συνέχισε να σκάει και η οικονομία των ΗΠΑ επιβραδύνθηκε. Τώρα, η άνοδος της Τεχνητής Νοημοσύνης συμβάλλει στην άμβλυνση των επιπτώσεων από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Τέταρτον, οι χειρότερες γεωπολιτικές κρίσεις είναι αυτές που επηρεάζουν τις τιμές της ενέργειας, όπως στην Ουκρανία και το Ιράν: αυξάνουν τον πληθωρισμό, δένουν τα χέρια των κεντρικών τραπεζών και βλάπτουν την οικονομία.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
