Πώς μπορεί να απαντήσει η Τεχεράνη

Οι  Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν τη Δευτέρα την έναρξη της «Operation Economic Outcast», μιας νέας εκστρατείας άσκησης οικονομικής πίεσης με στόχο να απομονωθεί το Ιράν από το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.

«Εξαπολύουμε μια οικονομική επίθεση κατά των χρηματοοικονομικών διασυνδέσεων του Ιράν σε όλο τον κόσμο», όπως δήλωσε ο Αμερικανός υπουργός Οικονιμών Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος χαρακτήρισε την εκστρατεία ως «οικονομική ασφυξία του καθεστώτος» στο Ιράν.

H «οικονομική D-Day» κατά του Ιράν

Όπως είπε ο Μπέσεντ, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επικοινωνεί με ηγέτες κρατών, διατυπώνοντας «συγκεκριμένα αιτήματα για τον τερματισμό των επαφών τους με το καθεστώς». Ανέφερε ότι οι χώρες έχουν στη διάθεσή τους ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα –όπως το χαρακτήρισε– για να διακόψουν την οικονομική συνεργασία με το Ιράν και, σε αντίθετη περίπτωση, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών θα δράσει μονομερώς.

Όταν ρωτήθηκε γιατί δεν επιβλήθηκαν τη Δευτέρα κυρώσεις σε βάρος ξένων οντοτήτων που συναλλάσσονται με το Ιράν, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, απάντησε ότι η Ουάσιγκτον τους δίνει την ευκαιρία να τερματίσουν αυτούς τους δεσμούς.

«Δίνουμε σε όλους την ευκαιρία να διορθώσουν την κακή συμπεριφορά. Γιατί να θέλω να τινάξω στον αέρα το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα;», διερωτήθηκε. «Πιστεύουμε ότι είναι σημαντικό να θέσουμε ένα κοινό πλαίσιο και να δώσουμε μια προθεσμία για τη διόρθωση της κατάστασης, αλλά θα πρέπει να γνωρίζουν ότι οι εξελίξεις θα είναι ταχύτατες και ότι σοβαρολούμε», πρόσθεσε. «Θεωρούμε σκόπιμο να προχωρήσουμε σε προειδοποιητικά πυρά και να ευθυγραμμιστούν οι προσδοκίες».

Κατά τον Μπέσεντ, οι ΗΠΑ εστιάζουν σε πέντε από τις «πλέον ζωτικές αρτηρίες» του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων, της τεχνολογίας, του χρυσού, των αερομεταφορών και της ναυτιλίας. Ωστόσο, απέφυγε να ορίσει χρονοδιάγραμμα για τη δράση των ΗΠΑ ή να διευκρινίσει τι ακριβώς θα πράξει η αμερικανική πλευρά.

Αν και η εκστρατεία αυτή ενδέχεται να απομονώσει περαιτέρω το Ιράν από την παγκόσμια οικονομία και ορισμένους εμπορικούς του εταίρους, παραμένει ωστόσο ασαφές εάν αρκεί για να αναγκάσει την Τεχεράνη να υποκύψει στις αμερικανικές απαιτήσεις και να χαλαρώσει τον ασφυκτικό της έλεγχο στα ζωτικής σημασίας Στενά του Ορμούζ.

Κι αυτό γιατί το Ιράν έχει περάσει για δεκαετίες σε καθεστώς αμερικανικών κυρώσεων. Παράλληλα, η επίδρασή της ενδέχεται να είναι περιορισμένη καθώς πολλοί από τους πλέον προφανείς στόχους της αμερικανικής οικονομικής πίεσης έχουν ήδη πληγεί.

Μένει να δούμε στην πράξη ποιος θα είναι ο αντίκτυπος της νέας πίεσης που επιχειρεί να ασκήσει η Ουάσιγκτον στην Τεχεράνη. Αντίστοιχα, μένει να δούμε ποια θα είναι η αντίδραση της Τεχεράνης.

«Κανείς δεν πιστεύει τις οικονομικές απειλές των ΗΠΑ»

Το πρώτο σχόλιο ήρθε από τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής διαπραγματευτή, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, ο οποίος απέρριψε τις οικονομικές απειλές της Ουάσιγκτον χαρακτηρίζοντάς τες «ρητορικές εξάρσεις».

«Οι Αμερικανοί γνωρίζουν ότι κανείς δεν πιστεύει τις πομπώδεις δηλώσεις τους», έγραψε στο X. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν βρίσκονται σε οικονομική θέση να περιορίσουν περαιτέρω τις σχέσεις τους με άλλες χώρες», πρόσθεσε.

«Οι εμπορικοί εταίροι του Ιράν έχουν δηλώσει, τόσο δημόσια όσο και σε μηνύματα προς εμάς, ότι δεν αποδίδουν καμία σημασία σε αυτές τις δηλώσεις», πρόσθεσε.

Οι επιλογές του Ιράν για περαιτέρω κλιμάκωση

Πώς θα μπορούσε το Ιράν να αντιδράσει στον οικονομικό πόλεμο που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες;

Το Reuters συγκεντρώνει τις πιθανές εναλλακτικές της Τεχεράνης:

Ούτε μία σταγόνα πετρελαίου

Μία από τις βασικές στρατηγικές επιλογές της Τεχεράνης από την έναρξη του πολέμου, στις 28 Φεβρουαρίου, είναι η διακοπή των εξαγωγών πετρελαίου.

Ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζαΐ, έχει ήδη εξαπολύσει αυτή την απειλή.  «Αν συνεχιστεί ο οικονομικός πόλεμος, δεν θα εξαχθεί ούτε μία σταγόνα πετρελαίου, ούτε από τα Στενά του Ορμούζ ούτε από οπουδήποτε αλλού στον Περσικό Κόλπο», έχει απειλήσει.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και οι επιθέσεις του Ιράν έχουν ήδη σταματήσει το μεγαλύτερο μέρος της κίνησης στα Στενά του Ορμούζ, ουσιαστικά κλείνοντας μια θαλάσσια αρτηρία από την οποία διακινούνταν πριν από την σύγκρουση περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Αν και υπάρχουν κάποιες περιπτώσεις πλοίων που διέρχονται από το στενό τις τελευταίες εβδομάδες, οι ποσότητες που διακινούνται από το σημείο παραμένουν πολύ χαμηλές, κατάσταση που αναμένεται να επηρεάσει περαιτέρω η «μαύρη λίστα» που κατήρτισε η Τεχεράνη με 45 πλοία, τα οποία προειδοποιεί ότι μπορεί να κρατήσει ή ακόμη και να τα κατασχέσει εάν επιχειρήσουν να περάσουν ξανά χωρίς να συμμορφωθούν με τους κανόνες που έχει επιβάλει.

Αυτή η κατάσταση έχει μετατρέψει το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, στο νότιο άκρο της Ερυθράς Θάλασσας, το πλέον κρίσιμο πέρασμα για τις ενεργειακές και εμπορικές ροές.

Ωστόσο, την κατάσταση περιπλέκουν οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης, που υποστηρίζονται από την Τεχεράνη. Οι Χούθι επιβάλλουν ναυτικό αποκλεισμό από τα τέλη Ιουλίου σε βάρος του σαουδαραβικού στόλου, πραγματοποιώντας επιθέσεις σε πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα.

Αν και αρχικά οι επιθέσεις δεν επηρέαζαν μεγάλο μέρος της κίνησης, πλέον η κατάσταση είναι πιο δύσκολη με τις κινεζικές εταιρείες να δρομολογούν τα πλοία τους εκτός της περιοχής του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, σύμφωνα με πηγές της αγοράς.

Αν δούμε και άλλες επιθέσεις, αυτό θα μπορούσε να εντείνει την ανησυχία στην αγορά πετρελαίου και να οδηγήσουν σε άνοδο των τιμών του αργού.

Στο στόχαστρο οι χώρες του Κόλπου

Το Ιράν έχει απειλήσει ότι οποιαδήποτε χώρα συμμετάσχει στον αμερικανικό οικονομικό πόλεμο θα θεωρηθεί εχθρική και μπορεί να αντιμετωπίσει «σεισμική» απάντηση.

Στις επιθέσεις της κατά τη διάρκεια του πολέμου, η Τεχεράνη έχει βάλει επανειλημμένως στο στόχαστρο τα κράτη του Κόλπου και την Ιορδανία, εστιάζοντας κυρίως σε αμερικανικές βάσεις, αλλά πλήττοντας επίσης ενεργειακές υποδομές και άλλους στόχους.

Τυχόν κλιμάκωση των επιθέσεων με στόχο ενεργειακές εγκαταστάσεις θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω άνοδο των τιμών της ενέργειας, προκαλώντας σημαντικό πλήγμα στην αμερικανική κυβέρνηση. Μάλιστα, σε περίπτωση που δούμε νέα άνοδο στις τιμές της ενέργειας, αυτή τη φορά η επίπτωση θα μπορούσε να είναι πιο δύσκολο να ανατραπεί.

Η στοχοθέτηση μονάδων παραγωγής ενέργειας και αφαλάτωσης στην περιοχή θα αποτελούσε επίσης σοβαρό κίνδυνο για τα κράτη του Κόλπου που είναι ευθυγραμμισμένα με τις ΗΠΑ και λειτουργούν ως σημαντικά χρηματοοικονομικά κέντρα της παγκόσμιας οικονομίας.

Επιθέσεις εναντίον δυτικών χωρών

Παράλληλα, το Ιράν φέρεται να έχει εξετάσει το ενδεχόμενο επίθεσης κατά αμερικανικών στρατιωτικών στόχων στην Ευρώπη σε περίπτωση που οι ΗΠΑ κλιμακώσουν την σύγκρουση.

Το Ιράν θέλει να στείλει το μήνυμα ότι δεν θα δείξει καμία επιείκεια σε όσους εμπλέκονται σε επιθετικές ενέργειες κατά της χώρας του, όπως προειδοποίησε σήμερα ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκάι, ο οποίος αναφέρθηκε συγκεκριμένα στη Βουλγαρία.

Βέβαια οι δυτικές χώρες βρίσκονται εκτός της εμβέλειας των κύριων οπλικών συστημάτων του Ιράν. Ωστόσο, οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν δείξει ότι είναι πρόθυμοι να αναζητήσουν εναλλακτικούς τρόπους ώστε να εξαπολύσουν επιθέσεις εναντίον μακρινών στόχων.

Τη Δευτέρα, η Βρετανία ανακοίνωσε ότι χάκερ που συνδέονται με το Ιράν έθεσαν εκτός λειτουργίας έναν μικρό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής, ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η Τεχεράνη πιθανότατα βρίσκεται πίσω από κυβερνοεπιθέσεις σε εγκαταστάσεις ύδρευσης στη Μινεσότα.

Το Ιράν πάντως δεν έχει σχολιάσει αυτές τις κατηγορίες σε βάρος του.

Οι δυτικές υπηρεσίες ασφαλείας έχουν επίσης κατηγορήσει την Τεχεράνη ότι στρατολογεί ντόπιους για τη διενέργεια επιθέσεων ή την απόπειρα δολοφονιών στη Δύση- κάτι που το Ιράν το έχει διαψεύσει.

Διαβάστε ακόμα:

→ Ιράν: Γιατί οι πιο «σκληρές κυρώσεις στην ιστορία» μπορεί να γυρίσουν μπούμερανγκ

→ «Ή μαζί μας ή εναντίον μας»: Ο Τραμπ παίζει το χαρτί του οικονομικού «στραγγαλισμού» στο Ιράν – Οι χώρες που θα «πυροβολήσει», το τείχος της Κίνας

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.