Πώς έφτασαν σε συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν – Τα τηλεφωνήματα του «θυμωμένου» Στιβ Γουίτκοφ και η ανάμειξη του άφαντου Μοτζταμπά Χαμενεΐ

Πολλά είναι τα δημοσιεύματα θέλουν τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, να μην είναι σε θέση να ασκήσει την εξουσία στη χώρα- είτε γιατί η κατάσταση της υγείας του δεν του το επιτρέπει είτε γιατί οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης έχουν αναλάβει de facto τον έλεγχο της χώρας.

Παρόλα αυτά, δημοσίευμα του Axios επιχειρεί να ρίξει φως στο παρασκήνιο της συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με τις πηγές του να υποστηρίζουν ότι ήταν αυτός που έδωσε εντολή στους διαπραγματευτές του, για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου, να κινηθούν προς μια συμφωνία.

Καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ απειλούσε δημόσια το Ιράν με ολοκληρωτική καταστροφή, υπήρχαν ενδείξεις διπλωματικής δυναμικής στο παρασκήνιο, αν και ακόμη και πηγές κοντά στον Αμερικανό πρόεδρο δεν ήξεραν τι να περιμένουν.

Έτσι, οι αμερικανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή και οι αξιωματούχοι του Πενταγώνου είχαν αρχίσει τις προετοιμασίες για να προχωρήσουν σε μαζικούς βομβαρδισμούς, χωρίς ωστόσο να γνωρίζουν τι θα κάνει ο Τραμπ. «Δεν είχαμε ιδέα τι θα συνέβαινε. Ήταν τρελό», δήλωσε χαρακτηριστικά Αμερικανός αξιωματούχος.

Την ίδια ώρα, και οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στην περιοχή προετοιμάζονταν για ιρανικά αντίποινα πρωτοφανούς κλίμακας. Εντός του Ιράν, αρκετοί πολίτες εγκατέλειπαν τα σπίτια τους σε μια προσπάθεια να αποφύγουν τις επιθέσεις.

Ένας «πολύ θυμωμένος» Γουίτκοφ

Κατά το Axios, το πρωί της Δευτέρας και ενώ ο Τραμπ μιλούσε εκδήλωση για το Πάσχα στον Λευκό Οίκο, ένας «πολύ θυμωμένος» Στιβ Γουίτκοφ ήταν στα τηλέφωνα στέλνοντας το μήνυμα ότι η αντιπρόταση των 10 σημείων που έλαβαν οι ΗΠΑ από το Ιράν ήταν «μια καταστροφή».

Ακολούθησε μια έντονη ημέρα, με αλλεπάλληλες τροποποιήσεις στα προσχέδια και προσπάθειες από τους μεσολαβητές να γεφυρωθούν οι διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών. Μέχρι το βράδυ της Δευτέρας οι ΗΠΑ είχαν συμφωνήσει στην πρόταση για εκεχειρία δύο εβδομάδων.

Προσωπική ανάμειξη του Χαμενεΐ

Στη συνέχεια, εναπόκειτο στον Χαμενεΐ — ο οποίος, σύμφωνα με τις πηγές του Axios, συμμετείχε ενεργά στη διαδικασία τη Δευτέρα και την Τρίτη — να λάβει μια απόφαση.

Κατά το Axios, η ανάμειξη του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν ήταν αναγκαστικά μυστική και δύσκολη καθώς είναι αντιμέτωπος με την απειλή δολοφονίας από το Ισραήλ. Έτσι, επικοινωνούσε κυρίως μέσω τρίτων που μετέφεραν τα χειρόγραφα μηνύματά του.

Δύο εκ των πηγών χαρακτήρισαν την έγκρισή του προς τους διαπραγματευτές για επίτευξη συμφωνίας ως «σημαντική πρόοδο» ενώ μία άλλη στάθηκε στον ρόλο που διαδραμάτισε ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, έπαιξε κεντρικό ρόλο τόσο στην εξέλιξη των διαπραγματεύσεων όσο και στην άσκηση πίεσης προς Φρουρούς της Επανάστασης προκειμένου να αποδεχτούν τη συμφωνία.

Η Κίνα τάχθηκε επίσης υπέρ της αναζήτησης λύσης από το Ιράν, αναφέρει το Axios τονίζοντας ότι τελικά όλες οι σημαντικές αποφάσεις που πάρθηκαν τη Δευτέρα και την Τρίτη πέρασαν από τον Χαμενεΐ. «Χωρίς το πράσινο φως του, δεν θα υπήρχε συμφωνία», είπε χαρακτηριστικά μία εκ των πηγών του πρακτορείου.

Οι τελευταίες ώρες

Αν και, κατά το δημοσίευμα, ήταν σαφές μέχρι το πρωί της Τρίτης ότι υπήρχε πρόοδος, ο Τραμπ προχώρησε σε νέες απειλές. Και παρόλο που υπήρχαν αναφορές ότι η ιρανική πλευρά αποχώρησε από τις συνομιλίες, αυτό δεν ίσχυε και οι επικοινωνίες μεταξύ όλων των πλευρών συνεχίζονταν πυρετωδώς.

Έτσι, Γύρω στο μεσημέρι της Τρίτης στις ΗΠΑ, υπήρχε η αίσθηση ότι όλα τα μέρη συγκλίνουν σε μια κατάπαυση του πυρός δύο εβδομάδων, με τον πρωθυπουργό του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, να δημοσιεύει λίγο αργότερα τους όρους στο X και να καλεί ΗΠΑ και Ιράν πλευρές να τους αποδεχθούν, με τον Τραμπ να δέχεται τηλεφωνήματα από «σκληροπυρηνικούς» συμμάχους και συμβούλους που τον προέτρεπαν να απορρίψει τη συμφωνία. Μάλιστα, κατά το Axios, ακόμα και λίγο πριν την ανακοίνωση της συμφωνίας, υπήρχε η εντύπωση ότι τελικά ο Αμερικανός πρόεδρος θα την απέρριπτε.

Μείνετε συντονισμένοι για όλες τις εξελίξεις στο liveblog της Ναυτεμπορικής.