Πώς η πετρελαϊκή κρίση του 1973 ανάγκασε τον Νίξον να επαναπροσδιορίσει το χρόνο
Το «Άνοιξη μπροστά, φθινόπωρο πίσω» ήταν ένα χρήσιμο λογοπαίγνιο για να θυμούνται οι Αμερικανοί την συνήθεια της αλλαγής της ώρας, αλλά τον Ιανουάριο του 1974 η αμερικανική κυβέρνηση αποφάσισε να το καταστρέψει καθιερώνοντας τη θερινή ώρα όλο το χρόνο, μέσα στη μέση του χειμώνα. Η ιδέα ήταν ότι τα ρολόγια θα πήγαιναν μια ώρα μπροστά, δύο μήνες νωρίτερα από το συνηθισμένο, παρόλο που αυτό σήμαινε ότι η εργάσιμη ημέρα θα άρχιζε ενώ ήταν ακόμα σκοτάδι.
Ο πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον ανακοίνωσε το εγχείρημα- μαζί με κάποια άλλα μέτρα- σε τηλεοπτικό διάγγελμα τον Νοέμβριο του 1973 στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της κρίσης εφοδιασμού με πετρέλαιο. Η κίνηση είχε ως στόχο την εξοικονόμηση καυσίμων με τη μείωση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας καθώς θα αργούσε να νυχτώσει. Αλλά, τα πρωινά, έβρισκαν τα παιδιά να περιμένουν τα σχολικά λεωφορεία στο απόλυτο σκοτάδι και τους εργαζόμενους να μετακινούνται πολ’υ πριν από το ξημέρωμα.
Αναφερόμενος στα διάφορα μέτρα του Νίξον, ο ανταποκριτής του BBC στις ΗΠΑ Τζον Χάμφρις σημείωσε: «Ο αμερικανικός τρόπος ζωής πρόκειται να αλλάξει».
Το μέτρο ήταν αντιδημοφιλές δημοφιλές σε πολλούς από τους ψηφοφόρους του στην ενδοχώρα. Ενώ οι χρονικές ζώνες είναι ανθρώπινη εφεύρεση, οι αγελάδες δεν ξέρουν τι ώρα είναι, επομένως αυτή η επιπλέον ώρα χειμερινού σκοταδιού το πρωί ήταν πρόκληση για τους αγρότες.
Όταν εισήχθη η αλλαγή, στις 6 Ιανουαρίου, οι New York Times έκαναν λόγο για μία «νέα σκοτεινή εποχή». Η αντίδραση επικεντρώθηκε στα σκοτεινά χειμωνιάτικα πρωινά και στις αμφιβολίες σχετικά με την υποσχόμενη εξοικονόμηση ενέργειας. Η εφημερίδα Hartford Courant ανέφερε ότι μία ημέρα μετά την έναρξη ισχύος της τέσσερις έφηβοι του Κονέκτικατ χτυπήθηκαν από αυτοκίνητα στο δρόμο τους προς το σχολείο.
Από τη δεκαετία του 1950, η ευημερία της Δύσης βασιζόταν στη σταθερή ροή φθηνού πετρελαίου. Αυτό άλλαξε τον Οκτώβριο του 1973, όταν τα έθνη που εξήγαγαν πετρέλαιο μετέτρεψαν την ενέργεια σε όπλο κατά τη διάρκεια του αραβοϊσραηλινού πολέμου. Οι τιμές αυξήθηκαν απότομα και επιβλήθηκε εμπάργκο για να ασκηθεί πίεση προς τους συμμάχους του Ισραήλ, κυρίως προς τις ΗΠΑ. Ο σεΐχης Αχμέντ Ζακί Γιαμανί, υπουργός πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας, δήλωσε στην εκπομπή Panorama του BBC: «Η εποχή της πολύ φτηνής ενέργειας έχει τελειώσει. Ξημέρωσε μια νέα εποχή».
Στο ρεπορτάζ του στο BBC News, ο Χάμφρις παρατήρησε: “Η Σαουδική Αραβία είναι μια από τις μεγαλύτερες χώρες της Ευρώπης: “Οι Αμερικανοί αρνήθηκαν να πάρουν σοβαρά υπόψη τους την κρίση καυσίμων στο παρελθόν, αλλά το διάγγελμα Νίξον δεν τους άφησε άλλη επιλογή. Τα μέτρα που παρουσίασε θα επηρεάσουν τη χώρα με όλους τους τρόπους. Οι αυτοκινητιστές θα πρέπει να οδηγούν πιο αργά. Το όριο ταχύτητας, το οποίο διαφέρει από πολιτεία σε πολιτεία, θα μειωθεί στα 50 μίλια/ώρα. Και ο κ. Νίξον απηύθυνε έκκληση στους πολίτες να μετακινούνται οργανωμένα, κατά ομάδες, στην δουλειά τους με την χρήση μόνο ενός αυτοκινήτου Η προμήθεια καυσίμων στις αεροπορικές εταιρείες μειώθηκε, με το 10% όλων των δρομολογίων να ακυρώνεται. Με τη στροφή της βιομηχανίας προς τον άνθρακα, ο Χάμφρις δήλωσε ότι «θα θυσιαστούν πολλά από τα μέτρα κατά της ρύπανσης, οπότε οι Αμερικανοί πρέπει να περιμένουν ότι ο αέρας θα γίνει πιο βρώμικος».
Ο πρόεδρος προέτρεψε επιπλέον τους Αμερικανούς να χαμηλώσουν τους θερμοστάτες στα σπίτια, τα γραφεία και τα εργοστάσια κατά τουλάχιστον έξι βαθμούς Φαρενάιτ. Αναμένοντας μια ψυχρή αντίδραση, ο Νίξον προσπάθησε να ξεπαγώσει την ένταση. «Παρεμπιπτόντως, ο γιατρός μου λέει ότι σε θερμοκρασία 66 έως 68 βαθμών (18C έως 20C), είστε πραγματικά πιο υγιείς από ό,τι όταν είναι 75 έως 78 (23C έως 26C), αν αυτό σας παρηγορεί», είπε.
Έναν μήνα αργότερα, ενώ υπέγραφε τον νόμο για την έναρξη της ετήσιας θερινής ώρας, ο Νίξον δήλωσε ότι η αλλαγή της ώρας «θα έχει ως αποτέλεσμα την εξοικονόμηση κατά τους χειμερινούς μήνες περίπου 150.000 βαρελιών πετρελαίου ημερησίως, θα σημάνει ελάχιστη μόνο ταλαιπωρία και συνεπάγεται ισότιμη συμμετοχή όλων».
Καθώς ο Νίξον ήταν βουτηγμένος στο σκάνδαλο Watergate εκείνη την εποχή, θα έπρεπε να είναι πιο προσεκτικός στην λήψη αντιδημοφιλών μέτρων. Θα μπορούσε μάλιστα να είχε διδαχθεί από την εμπειρία του Ηνωμένου Βασιλείου λίγα χρόνια νωρίτερα, όταν τα ρολόγια άλλαξαν κανονικά την άνοιξη του 1968 και στη συνέχεια δεν ξαναγύρισαν πίσω μέχρι το φθινόπωρο του 1971. Η εικόνα των παιδιών με τα φωσφορίζοντα περιβραχιόνια που πήγαιναν στο σχολείο μέσα στο σκοτάδι έμεινε Ενώ ορισμένες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνταν στο εμπόριο με την ηπειρωτική Ευρώπη επικροτούσαν το γεγονός ότι θα βρίσκονταν στην ίδια ζώνη ώρας, το μέτρο δεν έγινε δεκτό με ικανοποίηση από όσους έπρεπε να εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους. Στο βόρειο τμήμα της Σκωτίας, μάλιστα ήταν εξαιρετικά αντδημοφιλές, καθώς εργαζόμενοι έπρεπε να περιμένουν μέχρι τις 09:45 για να δουν τις πρώτες -χειμωνιάτικες- αχτίδες του ήλιου.
«Η καθιέρωση της θερινής ώρας για όλο το χρόνο» στις ΗΠΑ το 1974 κράτησε περίπου 7 μήνες. Μια έρευνα τον Δεκέμβριο του 1973 έδειξε ότι το 79% των ερωτηθέντων ήταν υπέρ. Τον Φεβρουάριο του 1974, το ποσοστό αυτό είχε μειωθεί στο 42%. Τελικά, το μέτρο επέζησε μόνο για λίγες εβδομάδες, μετά το τέλος της προεδρίας του Νίξον, με τον διάδοχό του Τζέραλντ Φορντ να υπογράφει νόμο για την κατάργησή του τον Οκτώβριο.
