Πώς η Ρωσία «χτίζει» ένα δίκτυο από πολλούς «Δούρειους Ίππους» για επιχειρήσεις σαμποτάζ στην Ευρώπη

Ακίνητα κοντά σε στρατιωτικές και πολιτικές εγκαταστάσεις σε χώρες της Δυτικής Ευρώπης συγκεντρώνουν στην κατοχή τους Ρώσοι κατάσκοποι, σε μια προσπάθεια να «οικοδομήσουν» ένα δίκτυο από πολλούς «Δούρειους Ίππους» και να εξαπολύσουν μια συντονισμένη εκστρατεία δολιοφθοράς.

Με στόχο την κλιμάκωση του «υβριδικού πολέμου» τους στη Δύση, οι ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών φέρονται να έχουν αποκτήσει εξοχικές κατοικίες, αποθήκες, εγκαταλελειμμένα σχολεία, διαμερίσματα στην πόλη, ακόμη και ολόκληρα νησιά, με σκοπό να τα χρησιμοποιήσουν ως ορμητήρια για συντονισμένες επιχειρήσεις παρακολούθησης, εκστρατείες δολιοφθοράς και μυστικές επιθέσεις, προειδοποιούν αξιωματούχοι των μυστικών υπηρεσιών.

Εν ενεργεία και πρώην αξιωματικοί από τρεις ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών που μίλησαν στην βρετανική εφημερίδα Telegraph ανέφεραν ότι φοβούνται πως η Ρωσία μπορεί ήδη να έχει εκρηκτικά, drones, όπλα και μυστικούς πράκτορες σε ορισμένες από τις τοποθεσίες, τα οποία θα μπορούσε να αξιοποιήσει σε περίπτωση κρίσης.

Οι πράξεις δολιοφθοράς που αποδίδονται στη Μόσχα έχουν αυξηθεί από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022. Ωστόσο, ένα μέρος της δυτικής κοινότητας πληροφοριών ανησυχεί ότι αυτά τα περιστατικά μπορεί να είναι απλώς «δοκιμές» και να έπεται συνέχεια.

Και τι προβλέπει αυτή η συνέχεια; Υβριδικές επιθέσεις που δεν ξεφεύγουν από την «γκρίζα ζώνη» αλλά είναι πιο συντονισμένες και μεγαλύτερης κλίμακας με στόχο να παραλύσουν τα δίκτυα μεταφορών, επικοινωνιών και ενέργειας, περιπλέκοντας παράλληλα οποιαδήποτε επίκληση της του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, το οποίο κατοχυρώνει την αρχή της συλλογικής άμυνας.

Η Μόσχα θεωρείται ότι χρησιμοποιεί κατασκοπευτικά πλοία και σκάφη του σκιώδους της στόλου για την τοποθέτηση αισθητήρων και την εξ αποστάσεως πυροδότηση εκρηκτικών κοντά σε υποθαλάσσια καλώδια. Αποκτώντας ακίνητα κοντά σε στρατιωτικές βάσεις ή ζωτικές πολιτικές υποδομές, υπάρχει η ανησυχία ότι η Ρωσία ίσως προσπαθεί να κάνει κάτι αντίστοιχο και στην ξηρά.

Η Βρετανία, όπως τονίζει το δημοσίευμα της Telegraph, θεωρείται ιδιαίτερα ευάλωτη σε τέτοιου είδους επιθέσεις. Μάλιστα, αναφέρει ότι έχουν ερευνηθεί περιπτώσεις αποκτήσεις ακινήτων κοντά στα κεντρικά γραφεία της MI6 στο Vauxhall, στο κεντρικό Λονδίνο, και στην πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στο Nine Elms.

Ωστόσο, συνεχίζει το δημοσίευμα, ειδικοί ασφαλείας και ορισμένοι πολιτικοί ανησυχούν ότι η Ρωσία μπορεί να έχει αποκτήσει – ή θα επιδιώξει να αποκτήσει – ακίνητα σε απομακρυσμένες περιοχές με θέα τη βάση υποβρυχίων Trident στο Φασλέιν στη δυτική Σκωτία ή τα σημεία προσγείωσης υποθαλάσσιων καλωδίων στο Σέτλαντ. Υπάρχουν επίσης ανησυχίες ότι οι Ρώσοι θα μπορούσαν να έχουν αγοράσει σπίτια γύρω από την Αεροπορική Βάση Ακρωτηρίου στην Κύπρο.

Το παράδειγμα της Φινλανδίας

Οι ευρωπαϊκές χώρες καλούνται τώρα να ακολουθήσουν το παράδειγμα της Φινλανδίας, η οποία τον Ιούλιο επέβαλε σχεδόν πλήρη απαγόρευση στους Ρώσους και τους Λευκορώσους για την αγορά ακινήτων, την οποία υιοθέτησαν επίσης τα κράτη της Βαλτικής.

Η επιφυλακτικότητα της Φινλανδίας πηγάζει από την εμπειρία της. Η χώρα θεωρείται από τους αξιωματούχους των μυστικών υπηρεσιών ως το επίκεντρο μιας μυστικής ρωσικής επιχείρησης για την απόκτηση στρατηγικά τοποθετημένης περιουσίας – ένα μοντέλο που πιστεύεται πλέον ότι η Μόσχα αναπαράγει σε όλη την Ευρώπη.

Η ανησυχία της Φινλανδίας επικεντρώθηκε στην Airiston Helmi, μια εταιρεία που απέκτησε κρυφά 17 ακίνητα γύρω από τη Θάλασσα του Αρχιπελάγους, πολλά από τα οποία κοντά σε βασικές θαλάσσιες οδούς και τηλεπικοινωνιακές υποδομές κοντά στο λιμάνι της πόλης Τούρκου, έδρα της ναυτιλιακής βιομηχανίας και της ναυτικής διοίκησης της χώρας.

Η πιο αξιοσημείωτη περίπτωση αφορούσε το νησί Σακκιλουότο όπου στις 22 Σεπτεμβρίου 2018, οι κάτοικοι στην άλλη άκρη της διώρυγας παρακολουθούσαν ελικόπτερα και ταχύπλοα να αποβιβάζουν εκατοντάδες καμουφλαρισμένους κομάντος στο νησί.

Κατά τις έρευνες διαπιστώθηκε ότι υπήρχαν εννέα προβλήτες, ελικοδρόμιο, κάμερες ασφαλείας και ανιχνευτές κίνησης, δίχτυα καμουφλάζ και κτίρια που έμοιαζαν με στρατώνες, όλα εξοπλισμένα με δορυφορικές κεραίες και προηγμένο εξοπλισμό επικοινωνιών.

Το νησί φέρεται να ανήκει σε ένα Ρώσο μεγιστάνα, ονόματι Πάβελ Μελνίκοφ. Η Φινλανδία επέλεξε να μην αντιπαρατεθεί άμεσα με τη Μόσχα, κατηγορώντας τον Μελνίκοφ για απάτη. Πέρυσι του επιβλήθηκε ποινή με αναστολή.

Η ρωσική κυβέρνηση απέρριψε τις υποψίες για κατασκοπεία, με τον πρώην πρόεδρο Ντμίτρι Μεντβέντεφ να ισχυρίζεται ότι μόνο ένα «άρρωστο μυαλό» θα μπορούσε να καταλήξει σε τέτοια συμπεράσματα.

Το σημερινό μοτίβο

Από την εισβολή στην Ουκρανία το 2022, αξιωματούχοι αναφέρουν ότι η Ρωσία έχει εγκαταλείψει σε μεγάλο βαθμό τα μεγαλεπήβολα έργα αυτού του είδους, εστιάζοντας αντ’ αυτού στην αναπαραγωγή της περίπτωσης της Airiston Helmi «σε μικρογραφία αλλά σε μεγάλη κλίμακα», μετατρέποντας εκατοντάδες, ίσως χιλιάδες, κατά τα άλλα ασήμαντα κτίρια σε όλη την Ευρώπη σε σημεία κατασκοπείας, ασφαλείς κρυψώνες και πιθανές αποθήκες όπλων.

Μερικά από αυτά τα ακίνητα ανήκουν επίσημα στο ρωσικό κράτος, με τις δυτικές κυβερνήσεις να έχουν αρχίσει να κλείνουν αρκετά. Η Πολωνία, για παράδειγμα έκλεισε το προξενείο της Ρωσίας στο Γκντανσκ τον περασμένο Νοέμβριο, ενώ η Βρετανία αφαίρεσε το διπλωματικό καθεστώς ενός ρωσικής ιδιοκτησίας ακινήτου στο Ανατολικό Σάσεξ τον προηγούμενο χρόνο, αφού οι γείτονες ανέφεραν ότι αναπτύχθηκαν μη επανδρωμένα αεροσκάφη παρακολούθησης από το ακίνητο.

Η Λετονία έκλεισε επίσης θέρετρα της σοβιετικής εποχής κατά μήκος των ακτών της Βαλτικής εν μέσω φόβων ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως ορμητήριο για μυστικές επιχειρήσεις.

Πιο δύσκολο να εντοπιστεί είναι πάντως ο πολύ μεγαλύτερος αριθμός ακινήτων που ανήκουν σε Ρώσους ιδιώτες και εταιρείες. Στη Νορβηγία, σπίτια που συνδέονται με πρόσωπα που συνδέονται με το Κρεμλίνο βρίσκονται κοντά σε ευαίσθητες στρατιωτικές εγκαταστάσεις της Αρκτικής. Σε αυτές περιλαμβάνονται κατοικίες στο Målselv Fjellandsby, με θέα την αεροπορική βάση Bardufoss στο Τρομς, μία από τις σημαντικότερες στρατιωτικές βάσεις της χώρας που διαθέτει υπόστεγα για την προστασία των F-35 που σταθμεύουν στην περιοχή.

Η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία -η οποία θεωρείται από τις δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών ως στενά συνδεδεμένη με το Κρεμλίνο- έχει επίσης αποκτήσει ακίνητα κοντά σε ναυτικές βάσεις και εγκαταστάσεις ραντάρ στη Νορβηγία και τη Σουηδία, προκαλώντας ανησυχίες για την ασφάλεια.

Πέρα από την σκανδιναβική περιοχή, οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν επισημάνει αγορές που συνδέονται με τη Ρωσία κοντά σε ναυτικές βάσεις και στρατηγικές πλωτές οδούς στη Σικελία, την Κρήτη και την ηπειρωτική Ελλάδα, καθώς και κοντά σε ευαίσθητες τοποθεσίες στο Λονδίνο, το Παρίσι και τη Γενεύη.

Η απόκτηση διαμερισμάτων σε πόλεις για την υπονόμευση εχθρικών κρατών είναι μια τακτική του Ψυχρού Πολέμου, σχολιάζει ο Charly Salonius-Pasternak, επικεφαλής του Nordic West Office, μιας γεωπολιτικής συμβουλευτικής εταιρείας με έδρα το Ελσίνκι.

Η Ελβετία αναδεικνύεται ως πηγή ιδιαίτερης ανησυχίας. Αξιωματούχοι των μυστικών υπηρεσιών λένε αναφέρουν ότι Ρώσοι πράκτορες χρησιμοποίησαν ακίνητα κοντά σε ένα ομοσπονδιακό ινστιτούτο που διερεύνησε τις δηλητηριάσεις στο Σόλσμπερι για να υποκλέψουν δίκτυα Wi-Fi και να παρακολουθήσουν ειδικούς σε όπλα. Έχει επίσης αναφερθεί αύξηση στις ρωσικές αγορές σε χωριά κοντά στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων, κοντά στη Γενεύη, εγείροντας φόβους για πιθανή δολιοφθορά σε γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και καλώδια δεδομένων.

Διαβάστε ακόμα:

→ O Πριγκόζιν πέθανε αλλά δεν πήρε τη Wagner μαζί του – Πώς το σκιώδες δίκτυο της ομάδας διεισδύει στο ΝΑΤΟ