Πώς λειτουργούν, πόσα χρήματα δίνουν πραγματικά σε κάθε παιδί

Η ιδέα είναι απλή αλλά φιλόδοξη: ένα παιδί γεννιέται και, σχεδόν μαζί με το πιστοποιητικό γέννησης, αποκτά έναν λογαριασμό που θα το ακολουθεί μέχρι την ενηλικίωση.

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ το έκανε ήδη με τα Trump Accounts. Η Ελλάδα ετοιμάζεται να ακολουθήσει μια συγγενική –αλλά σαφώς διαφορετική– διαδρομή με τον «Κουμπαρά για τη Νέα Γενιά» που ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της ΔΕΘ.

Κοινός παρονομαστής είναι η προσπάθεια να δημιουργηθεί από πολύ νωρίς ένα κεφάλαιο για κάθε παιδί, αξιοποιώντας και τη δύναμη της μακροχρόνιας επένδυσης. Εκεί, όμως, αρχίζουν και οι διαφορές.

Τι κάνει ο Τραμπ στις ΗΠΑ

Τα Trump Accounts είναι ένας νέος τύπος φορολογικά ευνοούμενου ατομικού επενδυτικού λογαριασμού για ανηλίκους.

Στο πλαίσιο πιλοτικού προγράμματος, το αμερικανικό Δημόσιο καταθέτει εφάπαξ 1.000 δολάρια στους λογαριασμούς επιλέξιμων παιδιών που έχουν γεννηθεί από την 1η Ιανουαρίου 2025 έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2028.

Στη συνέχεια μπορούν να συνεισφέρουν γονείς, συγγενείς, άλλοι ιδιώτες αλλά και εργοδότες. Για το 2026 και το 2027, οι συνήθεις αυτές εισφορές υπόκεινται συνολικά σε ετήσιο όριο 5.000 δολαρίων, το οποίο στη συνέχεια προβλέπεται να αναπροσαρμόζεται.

Τα χρήματα δεν μένουν απλώς σε έναν καταθετικό λογαριασμό. Επενδύονται, με συγκεκριμένους κανόνες, σε χαμηλού κόστους αμοιβαία κεφάλαια ή ETFs που παρακολουθούν χρηματιστηριακούς δείκτες κυρίως αμερικανικών εταιρειών.

Κατά την περίοδο ανάπτυξης του λογαριασμού, μέχρι την ηλικία των 18 ετών, οι αναλήψεις κατά κανόνα δεν επιτρέπονται.

Η λογική είναι ακριβώς αυτή της μακροχρόνιας συσσώρευσης: ακόμη και ένα σχετικά μικρό ποσό που επενδύεται όταν ένα παιδί είναι βρέφος έχει μπροστά του πολλά χρόνια για να αυξηθεί μέσω των αποδόσεων και του ανατοκισμού.

Τι προβλέπει ο ελληνικός «κουμπαράς»

Το μοντέλο που ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη ΔΕΘ πηγαίνει ένα βήμα διαφορετικά.

Ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά» θα μπορεί να ανοίγει στα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού.

Οι γονείς θα καταθέτουν έως 1.200 ευρώ ετησίως και το κράτος θα βάζει στον λογαριασμό ισόποση συμμετοχή.

Εάν, για παράδειγμα, οι γονείς αποταμιεύουν 100 ευρώ τον μήνα, στο τέλος του έτους θα έχουν καταθέσει 1.200 ευρώ και το Δημόσιο θα προσθέτει άλλα 1.200.

Το όριο προβλέπεται μάλιστα να αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία.

Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, εάν μια οικογένεια ακολουθεί το σενάριο των 100 ευρώ τον μήνα, το παιδί μπορεί να φτάσει στα 18 του χρόνια με κεφάλαιο άνω των 60.000 ευρώ. Ωστόσο εδώ υπάρχει ένα…κενό.

Γιατί δεν είναι 60.000 ευρώ

Το ποσό των 60.000 ευρώ δεν προκύπτει μόνο από τις καταθέσεις γονέων και κράτους. Εάν ο γονιός βάζει σταθερά 100 ευρώ τον μήνα και η πολιτεία προσθέτει ισόποση συμμετοχή, σε 18 χρόνια το συνολικό καταβεβλημένο κεφάλαιο φτάνει τα 43.200 ευρώ.

Ακόμη και εάν οι εισφορές αυξάνονται μαζί με το πλαφόν κατά 10% ανά πενταετία (θα υπάρχει αυτή η δυνατότητα) το ποσό παραμένει κάτω από τις 50.000 ευρώ.

Ειδικότερα, αν αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία και οι γονείς αξιοποιούν κάθε φορά ολόκληρο το νέο όριο, ο υπολογισμός είναι:

Έτη 1–5: 2.400 × 5 = 12.000 ευρώ
Έτη 6–10: 2.640 × 5 = 13.200 ευρώ
Έτη 11–15: 2.904 × 5 = 14.520 ευρώ
Έτη 16–18: 3.194,40 × 3 = 9.583,20 ευρώ
Σύνολο: 49.303,20 ευρώ, χωρίς επενδυτικές αποδόσεις.

Άρα, για να φτάσει το κεφάλαιο τις 60.000 ευρώ, χρειάζονται αποδόσεις περίπου 10.700 ευρώ μέσω επένδυσης και ανατοκισμού.Πρόκειται, επομένως, για εκτίμηση βάσει συγκεκριμένων παραδοχών και όχι για εγγυημένο τελικό κεφάλαιο.

Η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο ελληνικό και αμερικανικό μοντέλο

Εδώ βρίσκεται η ουσιαστική διαφορά των δύο μοντέλων. Στις ΗΠΑ, το ομοσπονδιακό κράτος δίνει στα επιλέξιμα παιδιά ένα ίδιο αρχικό κεφάλαιο 1.000 δολαρίων, ανεξάρτητα από το πόσα μπορούν στη συνέχεια να αποταμιεύσουν οι γονείς τους.

Στην Ελλάδα, αντίθετα, η κρατική συνεισφορά συνδέεται άμεσα με την οικονομική δυνατότητα της οικογένειας να αποταμιεύσει.

Όσο περισσότερα βάζει ο γονιός –μέχρι το προβλεπόμενο πλαφόν– τόσο περισσότερα βάζει και το κράτος.

Και αυτή ακριβώς η επιλογή δημιουργεί ένα ενδιαφέρον κοινωνικό ερώτημα.

Ο «κουμπαράς» και η ανισότητα της αποταμίευσης

Η αντιστοίχιση έχει ένα ισχυρό πλεονέκτημα: δίνει στην οικογένεια κίνητρο να αποταμιεύει συστηματικά για το παιδί, γνωρίζοντας ότι κάθε ευρώ που βάζει ουσιαστικά διπλασιάζεται από την κρατική συμμετοχή.

Ταυτόχρονα, όμως, η δυνατότητα αποταμίευσης δεν είναι ίδια για όλες τις οικογένειες. Ένα νοικοκυριό που έχει την οικονομική άνεση να βάζει 100 ευρώ τον μήνα θα μπορεί να λαμβάνει ολόκληρη την κρατική συμμετοχή των 1.200 ευρώ ετησίως.

Αντίθετα, μια οικογένεια που, λόγω χαμηλότερου εισοδήματος, μπορεί να αποταμιεύει μόνο 20 ευρώ τον μήνα θα βάζει 240 ευρώ τον χρόνο και, εφόσον εφαρμοστεί αυστηρά η αρχή της ισόποσης συμμετοχής, θα λαμβάνει άλλα 240 ευρώ από το κράτος. Και καλώς ή κακώς υπάρχουν οικογένεις που δεν τους περισσεύουν 100 ευρώ τον μήνα.

Με άλλα λόγια, το κράτος θα καταλήγει να βάζει περισσότερα χρήματα στον λογαριασμό του παιδιού της οικογένειας που μπορεί ήδη να αποταμιεύει περισσότερα.

Δεν σημαίνει ότι το μέτρο δεν ωφελεί και τα χαμηλότερα εισοδήματα –κάθε κρατική αντιστοίχιση αυξάνει ουσιαστικά την αποταμίευσή τους. Αναδεικνύει, όμως, ένα κρίσιμο ζήτημα σχεδιασμού: εάν θα υπάρξει κάποια ελάχιστη κρατική εισφορά για κάθε παιδί ή ευνοϊκότερη αντιστοίχιση για τις οικογένειες που δεν έχουν τη δυνατότητα να φτάσουν το ανώτατο ποσό.

Οι λεπτομέρειες αυτές θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό και πόσο αναδιανεμητικός θα είναι τελικά ο «κουμπαράς».

Δύο μοντέλα, η ίδια μεγάλη ιδέα

Τα Trump Accounts και ο ελληνικός «Κουμπαράς» δεν είναι λοιπόν το ίδιο πρόγραμμα.

Το αμερικανικό μοντέλο δίνει ένα ίσο κρατικό κεφάλαιο εκκίνησης στα επιλέξιμα νεογέννητα της πιλοτικής περιόδου και αφήνει στη συνέχεια μεγαλύτερο χώρο στην οικογένεια, στους εργοδότες και ακόμη και σε άλλους φορείς να αυξήσουν τον λογαριασμό.

Το ελληνικό σχέδιο, όπως παρουσιάστηκε στη ΔΕΘ, επιλέγει μια πολύ μεγαλύτερη δυνητικά κρατική συμμετοχή σε βάθος χρόνου, αλλά τη συνδέει με την αποταμίευση των γονέων.

Και τα δύο, πάντως, πατούν στην ίδια ιδέα: αν θέλεις να δώσεις σε έναν νέο άνθρωπο ένα ουσιαστικό οικονομικό κεφάλαιο για να ξεκινήσει τη ζωή του, ο χρόνος είναι ίσως το ισχυρότερο εργαλείο που διαθέτεις.

Το πραγματικό τεστ για τον ελληνικό «κουμπαρά» θα είναι εάν αυτή η ευκαιρία θα μπορεί να αξιοποιηθεί εξίσου από το παιδί μιας οικογένειας που περισσεύουν 100 ευρώ τον μήνα και από εκείνο μιας οικογένειας στην οποία δεν περισσεύουν.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.