Πώς θα λειτουργεί το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων στην ΤτΕ

Σε λειτουργία τέθηκε χθες το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων (ΚΜΠ) της Τράπεζας της Ελλάδος, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας, τη βελτίωση της παρεχόμενης πληροφόρησης και την ορθολογικότερη αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας των δανειοληπτών.

Πρόκειται για το νέο ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα, το οποίο θα διαχειρίζεται η Τράπεζα της Ελλάδος και στο οποίο θα συλλέγονται και θα αποθηκεύονται σε αναλυτική βάση το ιστορικό πληρωμών, τα είδη των παρεχόμενων εξασφαλίσεων και κάθε άλλη πληροφορία που σχετίζεται με κάθε μορφής πίστωση προς φυσικά ή νομικά πρόσωπα από πιστωτικά και εν γένει χρηματοδοτικά ιδρύματα, που είτε έχουν την καταστατική τους έδρα στην Ελλάδα είτε πρόκειται για υποκαταστήματα αλλοδαπών ιδρυμάτων στην Ελλάδα.

Το μητρώο άνοιξε από χθες για το κοινό, αλλά αναμένεται να ολοκληρωθεί το επόμενο διάστημα με την υποβολή δεδομένων από εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων ή οφειλών προς πιστωτικά ιδρύματα τα οποία είναι υπό εκκαθάριση.

Η χρησιμότητα

Η χρησιμότητά του πρόκειται να είναι διττή, καθώς ωφελεί τόσο τον οφειλέτη όσο και τον εκάστοτε πιστωτή. Συγκεκριμένα,

1. Κάθε οφειλέτης:

* θα έχει για πρώτη φορά και χωρίς κόστος την ευκαιρία να έχει την πλήρη εικόνα της πιστωτικής του έκθεσης, η οποία χορηγείται χωρίς οικονομική επιβάρυνση, κατόπιν υποβολής σχετικής ηλεκτρονικής αίτησης

* θα έχει τη δυνατότητα να υποβάλλει δωρεάν ηλεκτρονική αίτηση αμφισβήτησης των δεδομένων που περιλαμβάνονται στην Πιστωτική Έκθεση.

2. Αντίστοιχα, οι συνδεδεμένοι στο ΚΜΠ πιστωτές:

* θα χρησιμοποιούν τα δεδομένα που αυτό τους παρέχει, με σκοπό να βελτιώσουν την ποιότητα και την πληρότητα των πιστωτικών πληροφοριών για τους οφειλέτες με τους οποίους έχουν συνάψει ή πρόκειται να συνάψουν σύμβαση πίστωσης

* θα ενισχύσουν έτσι τη δυνατότητα αξιολόγησης και διαχείρισης του πιστωτικού τους κινδύνου.

Συνεπώς, με αυτόν τρόπο το ΚΜΠ συμβάλλει στην ενίσχυση της χρηματοδότησης της πραγματικής οικονομίας,

– ενισχύει τη διαφάνεια στην αγορά,

– συμβάλλει στην πρόληψη της υπερχρέωσης και στη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας,

– κάνει πιο αποτελεσματική τη διαδικασία αξιολόγησης νέων αιτήσεων χρηματοδότησης.

Όπως αναφέρουν τραπεζικές πηγές στη «Ν», πραγματικός στόχος του ΚΜΠ είναι να ενισχυθεί η χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας από το ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, κατεύθυνση η οποία βρίσκει σύμφωνη ολόκληρη την τραπεζική κοινότητα.

Παράλληλα, στοχεύει επίσης στο να διασφαλιστεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα μέσω της βελτίωσης της παρεχόμενης πληροφόρησης, της ορθολογικότερης αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας των δυνητικών δανειοληπτών και της εν γένει συνδρομής στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων χρηματοδότησης.

Ποια δεδομένα συλλέγονται

Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στη σχετική πλατφόρμα, στο ΚΜΠ συλλέγονται σε μηνιαία βάση και αποθηκεύονται αναλυτικά δεδομένα για κάθε μορφής πίστωση ίση ή μεγαλύτερη του ποσού των 5.000 ευρώ (ανά πιστωτή και ανά οφειλέτη) για νομικά πρόσωπα και του ποσού των 2.000 ευρώ (ανά πιστωτή και οφειλέτη) για φυσικά πρόσωπα και ατομικές επιχειρήσεις.

Συνεπώς, αν υπάρχει μια οφειλή, για παράδειγμα μιας πιστωτικής κάρτας με υπόλοιπο 1.800 ή γενικότερες οφειλές κάτω από αυτά τα όρια δεν αναγγέλλονται στην Τράπεζα της Ελλάδος από τους πιστωτές, επομένως δεν εμφανίζονται στην Πιστωτική Έκθεση.

Όσον αφορά τα είδη των πιστώσεων που συλλέγονται, αυτά περιλαμβάνουν, ενδεικτικά, στεγαστικά, καταναλωτικά και επιχειρηματικά δάνεια, χρηματοδοτικές μισθώσεις (leasing) και συμβάσεις πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων (factoring), καθώς και τις παρεχόμενες εξασφαλίσεις των πιστώσεων αυτών, διασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο την εμπιστευτικότητα των δεδομένων. Επισημαίνεται δε ότι η Τράπεζα της Ελλάδος είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση και επεξεργασία των δεδομένων αυτών.

Ωστόσο, σημειώνεται, από την ίδια την ΤτΕ, ότι το εν λόγω εργαλείο δεν εμπλέκεται στην αξιολόγηση ή έγκριση δανείων. Οι τράπεζες θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούν τα δεδομένα που ήδη χρησιμοποιούσαν. Με τη διαφορά ότι τώρα, μέσω του ΚΜΠ, μπορούν να βελτιώσουν την ποιότητα και την πληρότητα των πιστωτικών πληροφοριών για τους οφειλέτες με τους οποίους έχουν συνάψει ή πρόκειται να συνάψουν σύμβαση πίστωσης.

Σε τι διαφέρει

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, το ΚΜΠ δεν είναι Ιδιωτικό Πιστωτικό Γραφείο (ΙΠΓ) όπως η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε., καθώς δεν παρέχει ειδοποιήσεις, αξιολογήσεις ή αποφάσεις. Ο ρόλος μάλιστα των ΙΠΓ είναι συνήθως συμπληρωματικός ενός ΚΜΠ. Επίσης, η πληροφόρηση που παρέχει το ΚΜΠ είναι χωρίς οικονομική επιβάρυνση.

Από την άλλη, τραπεζικές πηγές αναφέρουν στη «Ν», ότι το νέο σύστημα δίνει μια πιο δυναμική εικόνα για τη συμπεριφορά του πελάτη/οφειλέτη από ό,τι αυτή που παρείχε ο Τειρεσίας, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία και την καινοτομία του νέου εργαλείου.

Παράλληλα, το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων (ΚΜΠ) διαφέρει και από το Μητρώο Πιστοληπτικής Αξιολόγησης (ΜΠΑ) και από το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους (ΜΠΙΧ).

Ειδικότερα:

Το ΚΜΠ έχει κύριο σκοπό την ενίσχυση της χρηματοδότησης από το ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα της πραγματικής οικονομίας και τη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, παρέχοντας άμεσα στους οφειλέτες την πλήρη εικόνα της πιστωτικής τους έκθεσης.

Το ΜΠΑ, όταν ολοκληρωθεί, θα συγκεντρώνει τα στοιχεία των οφειλών προς το Δημόσιο και θα δίνει σχετική βαθμολογία.

Το ΜΠΙΧ, όταν ολοκληρωθεί, θα έχει διαλειτουργικότητα με τα υπόλοιπα μητρώα και θα δίνει μια συγκεντρωτική εικόνα του ιδιωτικού χρέους.

Ποιους αφορά

Σύμφωνα με τις οδηγίες της Τράπεζας της Ελλάδος, τα δεδομένα που τηρεί το ΚΜΠ προέρχονται αποκλειστικά από τις μηνιαίες αναγγελίες των πιστωτών, στους οποίους περιλαμβάνονται όλα τα πιστωτικά και εν γένει χρηματοδοτικά ιδρύματα που έχουν την καταστατική έδρα τους στην Ελλάδα, καθώς και τα υποκαταστήματα αλλοδαπών πιστωτικών ή χρηματοδοτικών ιδρυμάτων που λειτουργούν στην Ελλάδα.

Από τη μεριά των οφειλετών, τα απαραίτητα στοιχεία ταυτοποίησης και οι γενικές πληροφορίες για αυτούς διασταυρώνονται με δεδομένα που αντλούνται από κρατικούς φορείς, όπως η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), το Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ) και η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ).

Είναι σημαντικό ότι η πρόσβαση στα στοιχεία του οφειλέτη είναι ελεγχόμενη και αφορά μόνο τους εμπλεκόμενους φορείς. Ειδικότερα, πρόσβαση στα στοιχεία έχει μόνο ο εκάστοτε οφειλέτης/πολίτης, και ο πιστωτής του, βάσει νόμιμου σκοπού. Επιπλέον, σε αυτά θα έχουν πρόσβαση επίσης:

-συγκεκριμένοι οργανισμοί του Ελληνικού Δημοσίου για σκοπούς εκπλήρωσης των αρμοδιοτήτων τους,

-η ΤτΕ και η ΕΚΤ, στο μέτρο που απαιτείται για την εκπλήρωση των αρμοδιοτήτων τους