«Πράσινο» από τη Βουλή στο σχέδιο για διόδια στα Στενά του Ορμούζ – Μπλόκο σε ΗΠΑ, Ισραήλ και χώρες με κυρώσεις

Ενώ χθες ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, μιλούσε για μία συμφωνία με το Ιράν να επιτρέψει άμεσα να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ 20 τάνκερ με πετρέλαιο, σε μία πρώτη κίνηση ανοίγματος, σήμερα η εικόνα που διαμορφώνεται είναι πολύ διαφορετική.

Δημοσίευμα της WSJ αναφέρει ότι ο Τραμπ είναι πρόθυμος να τερματίσει τον πόλεμο στο Ιράν ακόμη και με τα Στενά κλειστά, ενώ ιρανικά κρατικά μέσα κάνουν λόγο για επιβολή καθεστώτος διοδίων στο κρίσιμο ενεργειακό πέρασμα.

Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Fars, που συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης, κοινοβουλευτική επιτροπή ενέκρινε σχέδιο για την επιβολή τελών διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ.

Το σχέδιο προβλέπει, πέραν των διοδίων, και σαφείς αποκλεισμούς: πλοία των ΗΠΑ και του Ισραήλ δεν θα μπορούν να διέρχονται, ενώ περιορισμοί θα ισχύουν και για χώρες που έχουν συμμετάσχει σε κυρώσεις κατά της Τεχεράνης.

Από θαλάσσια οδός σε «γεωπολιτικό φίλτρο»

Η απόφαση, εφόσον υλοποιηθεί, μετατρέπει ουσιαστικά τα Στενά του Ορμούζ από διεθνή ναυτιλιακή οδό σε εργαλείο πολιτικής και οικονομικής πίεσης.

Ιρανικά κρατικά μέσα αναφέρουν ότι το σύστημα διοδίων θα εφαρμοστεί σε συνεργασία με το Ομάν, το οποίο βρίσκεται στη νότια πλευρά του περάσματος – μια εξέλιξη που, αν επιβεβαιωθεί, προσδίδει θεσμικό βάρος στο σχέδιο.

Η Τεχεράνη φαίνεται να επιχειρεί να επιβάλει ένα νέο «καθεστώς διέλευσης», στο οποίο η πρόσβαση δεν θα είναι δεδομένη, αλλά θα εξαρτάται από πολιτικά και οικονομικά κριτήρια.

Κατάρρευση της ναυσιπλοΐας

Τα δεδομένα της αγοράς δείχνουν ότι η κρίση έχει ήδη λάβει δραματικές διαστάσεις. Σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακών δεδομένων Kpler, η κίνηση στα Στενά έχει καταρρεύσει κατά περίπου 95% από την έναρξη του πολέμου.

Πρόκειται για μια εξέλιξη χωρίς προηγούμενο σε καιρό ειρήνης, που ουσιαστικά «παγώνει» ένα πέρασμα από το οποίο, υπό κανονικές συνθήκες, διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς αργού πετρελαίου.

Παγκόσμιες συνέπειες

Η επιβολή διοδίων – σε συνδυασμό με τους αποκλεισμούς – ενισχύει τον κίνδυνο μόνιμης διαταραχής στην εφοδιαστική αλυσίδα ενέργειας.

Οι αγορές παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία, καθώς ένα τέτοιο καθεστώς θα μπορούσε να:

• εκτοξεύσει περαιτέρω τις τιμές πετρελαίου
• επιδεινώσει τις ελλείψεις σε κρίσιμες πρώτες ύλες
• αναγκάσει χώρες και εταιρείες να συνάψουν διμερείς συμφωνίες με το Ιράν για πρόσβαση

Σε αυτό το πλαίσιο, τα Στενά του Ορμούζ δεν αποτελούν πλέον απλώς ένα γεωγραφικό σημείο, αλλά έναν μηχανισμό επιβολής ισχύος – με επιπτώσεις που ξεπερνούν κατά πολύ τη Μέση Ανατολή.