Πρώτη ψηφοφορία στην Κνεσέτ για το σχέδιο προϋπολογισμού εν αναμονή των εκλογών
Το κοινοβούλιο του Ισραήλ αναμενόταν να διεξαγάγει την πρώτη ψηφοφορία για το σχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού του 2026 την Τετάρτη, σε μια δοκιμασία για την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου σε μια εποχή που ο συνασπισμός του μαστίζεται από πολιτικές ρήξεις.
Ο προϋπολογισμός, καθώς και ένα συνοδευτικό οικονομικό σχέδιο, αντιμετωπίζουν μια δύσκολη μάχη για την έγκρισή τους, καθώς η κυβέρνηση έχει γίνει ολοένα και πιο πολωμένη. Σύμφωνα με το νόμο, πρέπει να εγκριθεί μέχρι τα τέλη Μαρτίου, διαφορετικά θα προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές.
Για περισσότερα από δύο χρόνια, τα κόμματα του συνασπισμού του Νετανιάχου έχουν διασπαστεί λόγω του πολέμου στη Γάζα, της εκεχειρίας του Οκτωβρίου που την σταμάτησε και των απαιτήσεων των υπερορθόδοξων εβραϊκών κομμάτων για την εξαίρεση των εβραίων φοιτητών σεμιναρίων από την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία.
Ο Νετανιάχου δήλωσε στους δημοσιογράφους το βράδυ της Τρίτης ότι ελπίζει ότι ο προϋπολογισμός θα περάσει και ανησυχεί για την προοπτική εκλογών πριν από το χρονοδιάγραμμα του Οκτωβρίου 2026.
«Βρισκόμαστε σε μια πολύ ευαίσθητη κατάσταση και νομίζω ότι το τελευταίο πράγμα που χρειαζόμαστε αυτή τη στιγμή είναι εκλογές», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου. «Θα έχουμε εκλογές αργότερα φέτος, αλλά νομίζω ότι είναι λάθος να τις κάνουμε τώρα, και ελπίζω ότι ο κόσμος θα το καταλάβει αυτό και θα ενεργήσει με σύνεση».
Η ψηφοφορία αναμενόταν αργότερα την Τετάρτη ή νωρίς το πρωί της Πέμπτης, μετά από αυτό που αναμένεται να είναι μια μακρά συζήτηση στο κοινοβούλιο.
Στο επίκεντρο η στρατιωτική θητεία
Το κύριο ζήτημα που απειλεί να ανατρέψει τον συνασπισμό είναι ένα νομοσχέδιο για την στρατιωτική θητεία.
Ο Νετανιάχου βασίζεται σε υπερορθόδοξα, ή Χαρεντί, κόμματα για υποστήριξη και το νομοσχέδιο για την απαλλαγή των φοιτητών θεολογικών σχολών από την υποχρέωση θητείας αποτελεί αγκάθι στον συνασπισμό εδώ και μήνες.
Τα υπερορθόδοξα κόμματα έχουν απειλήσει να καταψηφίσουν τον προϋπολογισμό εάν δεν ψηφιστεί ένα νομοσχέδιο. Αλλά οι άλλοι δεξιοί εταίροι του συνασπισμού του Νετανιάχου – καθώς και η αντιπολίτευση – πιστεύουν ότι οι άνδρες Χαρεντί πρέπει να μοιραστούν το βάρος, ειδικά μετά από δύο χρόνια μαχών στη Γάζα και τον Λίβανο όπου σκοτώθηκαν σχεδόν 1.000 Ισραηλινοί στρατιώτες.
Ένας εκπρόσωπος του Μοσέ Γκάφνι, επικεφαλής του κόμματος «Ενωμένος Ιουδαϊσμός Τορά», δήλωσε ότι το UTJ δεν είχε ακόμη αποφασίσει εάν θα υποστηρίξει τον προϋπολογισμό στην ψηφοφορία. Άλλα κόμματα Χαρεντί δεν έδωσαν άμεσα σχόλια.
Τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ο υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς δήλωσε στα υπερορθόδοξα κόμματα ότι δεν θα συνέδεε την ψηφοφορία για τον προϋπολογισμό με το σχέδιο νόμου και ότι εάν δεν ψήφισαν υπέρ του προϋπολογισμού, το Ισραήλ θα έπρεπε να διεξαγάγει εκλογές.
Ένας εκπρόσωπος του Σμότριτς, ο οποίος έχει δηλώσει ότι τα υπερορθόδοξα κόμματα θα επωφεληθούν από επιπλέον δαπάνες φέτος, δεν σχολίασε τα δημοσιεύματα. Ακόμα κι αν ο προϋπολογισμός λάβει προκαταρκτική έγκριση, πρέπει να περάσει από δύο ακόμη ψηφοφορίες έως τις 31 Μαρτίου για να γίνει νόμος.
Όριο ελλείμματος
Συνολικά, οι κρατικές δαπάνες θα ανέρχονταν σε 662 δισεκατομμύρια σέκελ (214 δισεκατομμύρια δολάρια) εξαιρουμένης της εξυπηρέτησης του χρέους. Το ανώτατο όριο του ελλείμματος ορίστηκε στο 3,9% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος, ένα επίπεδο που η Τράπεζα του Ισραήλ θεωρεί υπερβολικά υψηλό, καθώς δεν επιτρέπει τη μείωση του χρέους.
«Παρά όλες τις επιφυλάξεις μου και όλα όσα περιλαμβάνονται στον προϋπολογισμό… πρέπει να ψηφιστεί», δήλωσε ο Διοικητής της Τράπεζας του Ισραήλ, Αμίρ Γιαρόν, την Τετάρτη σε συνεδρίαση της επιτροπής οικονομικών του κοινοβουλίου.
«Ο στόχος του ελλείμματος δεν πρέπει να αυξηθεί ραγδαία, ειδικά δεδομένης της πιθανότητας πρόσθετων δαπανών λόγω γεωπολιτικών εξελίξεων».
Το έλλειμμα του προϋπολογισμού μειώθηκε στο 4,7% του ΑΕΠ το 2025 από 6,8% το 2023. Η απότομη αύξηση του αμυντικού κόστους λόγω του πολέμου στη Γάζα ώθησε το έλλειμμα υψηλότερα τα τελευταία δύο χρόνια.
Ενώ η εκεχειρία του Οκτωβρίου έχει σταματήσει τις περισσότερες μάχες, δεν έχουν ωστόσο σταματήσει εντελώς και οι δύο πλευρές έχουν κατηγορήσει η μία την άλλη για παραβίαση των διατάξεων της συμφωνίας.
Πηγή: Reuters
