Προβάδισμα χωρίς αυτοδυναμία για τη Φρέντερικσεν – Ιστορική πτώση για τους Σοσιαλδημοκράτες
Το αριστερό μπλοκ της Δανίας, υπό την πρωθυπουργό Μέτε Φρέντερικσεν, κατέγραψε αρχικό προβάδισμα στις βουλευτικές εκλογές της Τρίτης, χωρίς όμως να εξασφαλίσει την πλειοψηφία, σύμφωνα με τα exit polls, ενώ οι Σοσιαλδημοκράτες σημείωσαν τη χειρότερη επίδοσή τους εδώ και 125 χρόνια.
Δύο δημοσκοπήσεις εξόδου έδειξαν ότι το αριστερό μπλοκ συγκεντρώνει μεταξύ 83 και 86 εδρών στο κοινοβούλιο των 179 εδρών, ενώ το δεξιό μπλοκ λαμβάνει από 75 έως 78 έδρες.
Εάν επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα, το κεντρώο κόμμα των Μετριοπαθών, με επικεφαλής τον υπουργό Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, θα αναδειχθεί σε ρυθμιστή των εξελίξεων, κατέχοντας 14 έδρες.
Η Φρέντερικσεν, που θεωρούνταν φαβορί πριν από τις εκλογές, έχει επαινεθεί για τη στάση της απέναντι στις επανειλημμένες πιέσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να προσαρτηθεί η Γροιλανδία, ένα αυτόνομο έδαφος της Δανίας που, όπως υποστηρίζει, είναι σημαντικό για την εθνική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η πρωθυπουργός, που βρίσκεται στην εξουσία από το 2019, πέρασε μέρος της ημέρας των εκλογών στο Άαλμποργκ, εκλογικό της προπύργιο στα βορειοδυτικά της χώρας, μαζί με Γροιλανδούς που ζουν στη Δανία.
Καθώς κανένα κόμμα δεν αναμένεται να εξασφαλίσει αυτοδυναμία, δύσκολες διαπραγματεύσεις θα απαιτηθούν τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας.
Σύμφωνα με exit poll της δημόσιας τηλεόρασης DR, οι Σοσιαλδημοκράτες, παραδοσιακά το μεγαλύτερο κόμμα της χώρας, περιορίζονται στο 19,2% των ψήφων, το χαμηλότερο ποσοστό τους από το 1901 και μειωμένο από το 27,5% του 2022.
Το αντιμεταναστευτικό Δανικό Λαϊκό Κόμμα, που επηρέασε έντονα την πολιτική από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 αλλά κατέρρευσε στις εκλογές του 2022, σχεδόν τριπλασίασε τα ποσοστά του, φτάνοντας μεταξύ 7,5% και 7,7%.
«Κάναμε τη Δανία πρωτοπόρο στη σκλήρυνση της μεταναστευτικής πολιτικής και επικεντρωνόμαστε σε αυτό που είναι πιο σημαντικό για κάθε κόμμα αλλά οι άλλοι το αγνοούν: να βάζουμε πρώτα τους δικούς μας ανθρώπους. Βάζουμε πρώτα τους Δανούς», δήλωσε ο αρχηγός του κόμματος Μόρτεν Μεσέρσμιντ.
Ο Σίμον Έρικσεν, 31 ετών και υποστηρικτής των Σοσιαλδημοκρατών, παραδέχθηκε ότι τα exit polls «δεν ήταν πολύ καλά», ωστόσο εξέφρασε την ελπίδα ότι, όπως και το 2022, τα τελικά αποτελέσματα θα είναι καλύτερα.
Τα exit polls έδειξαν ότι και τα τρία κόμματα της πρωτοφανούς κυβέρνησης συνεργασίας αριστεράς-δεξιάς της Φρέντερικσεν χάνουν υποστήριξη.
«Σοβαρή κατάσταση»
Οι τέσσερις έδρες που κατέχουν οι δύο αυτόνομες περιοχές της Δανίας —δύο για τη Γροιλανδία και δύο για τα Νησιά Φερόε— ενδέχεται να αποδειχθούν καθοριστικές αν το αποτέλεσμα είναι οριακό.
Η προεκλογική εκστρατεία προκάλεσε μεγαλύτερο ενδιαφέρον από το συνηθισμένο στη Γροιλανδία, όπου 27 υποψήφιοι διεκδίκησαν τις δύο έδρες.
«Πρόκειται για τις σημαντικότερες εκλογές για το δανικό κοινοβούλιο στη Γροιλανδία στην ιστορία», δήλωσε ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν.
«Ζούμε σε μια εποχή όπου μια υπερδύναμη προσπαθεί να μας αποκτήσει, να μας πάρει, να μας ελέγξει», πρόσθεσε, τονίζοντας ότι η περιοχή βρίσκεται σε «σοβαρή κατάσταση».
Αν και υπογράμμισε ότι τα κόμματα της Γροιλανδίας συμφωνούν στην ανάγκη συνεργασίας, ένας ψηφοφόρος, ο Λαρς, εξέφρασε αντίθετη άποψη, λέγοντας ότι επικρατούν εντάσεις και διαφωνίες.
«Όλοι συγκρούονται. Οι Γροιλανδοί συγκρούονται. Είναι τρομερό», δήλωσε.
Τα βασικά κόμματα της Γροιλανδίας επιθυμούν την ανεξαρτησία από τη Δανία, αλλά διαφωνούν ως προς το χρονοδιάγραμμα.
«Νέα αρχή»
Στη Δανία, πάντως, το ζήτημα της Γροιλανδίας δεν κυριάρχησε στην προεκλογική εκστρατεία.
Η προσοχή στράφηκε κυρίως σε εσωτερικά θέματα, όπως ο πληθωρισμός, το κοινωνικό κράτος και η ποιότητα του νερού λόγω αγροτικών ρύπων.
«Η κυβέρνηση του κέντρου δεν διασφάλισε καθαρό νερό ούτε επένδυσε επαρκώς στο κοινωνικό κράτος», δήλωσε η Πία Όλσεν Ντίρ, επικεφαλής της Σοσιαλιστικής Πράσινης Αριστεράς.
Το μεταναστευτικό αποτέλεσε επίσης βασικό ζήτημα, με τη Φρέντερικσεν να υποστηρίζει αυστηρότερη πολιτική, επιχειρώντας να περιορίσει την άνοδο της ακροδεξιάς.
Η ίδια υπερασπίστηκε ως «δίκαιη» την πρόταση να στερηθεί μη αναγκαία ιατρική περίθαλψη σε αλλοδαπούς που απειλούν το ιατρικό προσωπικό.
