Ψηφίσθηκε το ν/σ για το νερό σε κλίμα έντασης – Για σύγχρονη εθνική πολιτική, μίλησε ο Παπασταύρου

Δεκτό – κατά πλειοψηφία – έγινε από την Ολομέλεια της Βουλής το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την επέκταση αρμοδιοτήτων ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ. Υπέρ τάχθηκαν οι βουλευτές της ΝΔ, ενώ καταψήφισαν τα κόμματα της αντιπολίτευσης, με τον αρμόδιο υπουργό Σταύρο Παπασταύρου να δηλώνει ότι «προχωράμε σε μια υπεύθυνη, σύγχρονη και ολοκληρωμένη εθνική πολιτική για το νερό», τονίζοντας πως «η αδράνεια και τα ευχολόγια δεν είναι λύσεις».

Να σημειωθεί ότι το ίδιο αποτέλεσμα καταγράφηκε και στην ονομαστική ψηφοφορία που αιτήθηκαν οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ επί της αρχής και επί συγκεκριμένων άρθρων του νομοσχεδίου. Ειδικότερα, στην ονομαστική ψηφοφορία και επί 288 παρόντων βουλευτών, 157 είπαν «ναι», ενώ 131 είπαν «όχι».

Παπασταύρου: Όλοι μας αναγνωρίζουμε τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού

Κλείνοντας τη διήμερη συζήτηση του νομοσχεδίου, ο αρμόδιος υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, αρχικά, ευχαρίστησε όλους όσοι συμμετείχαν στη συζήτηση για το νομοσχέδιο τόσο στην Επιτροπή όσο και στην Ολομέλεια της Βουλής, σημειώνοντας: «Τα σχόλιά σας, τα σχόλια των φορέων, τα σχόλια των εργαζομένων της ΕΥΔΑΠ, του δημάρχου Θέρμης, των δημάρχων από την Ανατολική Αττική, σε μεγάλο βαθμό μας βοήθησαν να βελτιώσουμε το νομοσχέδιο».

Συνοψίζοντας μία εβδομάδα έντονου κοινοβουλευτικού διαλόγου, ανέφερε ότι υπάρχει μία θεμελιώδης συμφωνία και δύο ουσιώδεις διαφωνίες. «Η θεμελιώδης συμφωνία είναι ότι όλοι μας αναγνωρίζουμε τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού, ότι αποτελεί στρατηγικό εθνικό πόρο, τον οποίο πρέπει να προστατεύσουμε, ότι είναι πηγή ζωής, ότι είναι προϋπόθεση για τις τοπικές κοινωνίες, είναι προϋπόθεση για την οικονομική ανάπτυξη, για τον τουρισμό, για την αγροτική ανάπτυξη, ουσιαστικά είναι συστατικό στοιχείο της ποιότητας ζωής και της καθημερινότητας κάθε πολίτη», υπογράμμισε ο κ. Παπασταύρου, προσθέτοντας πως «οι διαφωνίες αφορούν, κυρίως, στην έκταση και στην ένταση του προβλήματος και συνακόλουθα στη λύση που απαιτείται για την αντιμετώπισή του».

Σύμφωνα με τον υπουργό, «είναι πολύ σημαντικό στην πολιτική να εντοπίζουμε και να ενισχύουμε αυτά που μας ενώνουν αλλά και να γνωρίζουν οι πολίτες τι είναι αυτά που μας διαφοροποιούν».

Όπως τόνισε, υπάρχουν «δύο διαμετρικά αντίθετες προσεγγίσεις:

– «Η πρώτη λέει ότι το σημερινό σύστημα διαχείρισης του νερού με κάποια προβλήματα, με κάποιες δυσλειτουργίες, με κάποιες ελλείψεις είναι ο τρόπος αντιμετώπισης της λειψυδρίας.

– »Η άλλη προσέγγιση είναι ότι το σύστημα αυτό διαχείρισης του νερού έχει εξαντλήσει τα όριά του».

Μιλώντας για την έκταση του προβλήματος, ο Σταύρος Παπασταύρου επεσήμανε ότι πρέπει να αντιληφθούμε την ωμή πραγματικότητα. Η χώρα μας είναι 19η στον κόσμο στον κίνδυνο αντιμετώπισης λειψυδρίας. Και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, από τα 27 κράτη-μέλη είμαστε δεύτεροι μετά την Κύπρο σε πιθανότητα αντιμετώπισης υδατικού στρες.

«Η ωμή πραγματικότητα και μας χτύπησε την πόρτα»

«Για εμάς, αυτά τα στοιχεία επιβάλλουν τη μεταρρύθμιση. Η αδράνεια δεν είναι λύση, η ωραιοποίηση δεν είναι επιλογή. Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε με υποστελεχωμένους φορείς, με πολυκερματισμό, χωρίς τεχνική και οικονομική επάρκεια, χωρίς δυνατότητα υλοποίησης μεγάλων έργων και χωρίς πρόσβαση στις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις που προσφέρονται. Αυτό το μοντέλο αποτελεί αρχιτεκτονική του παρελθόντος. Χρειαζόμαστε τεχνογνωσία, χρειαζόμαστε ψηφιακά εργαλεία, χρειαζόμαστε επενδύσεις, διαχειριστική επάρκεια και πάνω από όλα χρειαζόμαστε συνένωση δυνάμεων», υπογράμμισε.

Και προσέθεσε: «Ενώ κάναμε τη συζήτηση την προηγούμενη εβδομάδα, ήρθε η ωμή πραγματικότητα και μας χτύπησε την πόρτα, την Τετάρτη. Δεν θα αναφέρω τους δύο δήμους. Όμως, και στη Χαλκιδική και στη Θεσσαλονίκη μπήκε εισαγγελέας. Για να διασφαλίσει την ποιότητα του νερού. Γιατί εντοπίστηκαν βακτήρια σε συγκέντρωση πάνω από τα επιτρεπτά όρια. Γιατί; Γιατί το σύστημα αποχέτευσης δεν υπήρχε και οι βόθροι μπήκαν στους αγωγούς υδάτων. Και προσέξτε: αυτό είναι σε δυο δήμους που εναντιώθηκαν στη μεταρρύθμιση. Είπαν, όλα λειτουργούν καλά. Και η αξιωματική αντιπολίτευση προτείνει διαδημοτικές συνεργασίες. Μάλιστα. Το πρόβλημα είναι σήμερα. Ο εισαγγελέας πήγε την Τετάρτη. Δεν υπάρχει καθαρό νερό αυτή την στιγμή εκεί πάνω», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Επίσης, σημείωσε πως «η Χαλκιδική έχει πέντε δήμους. Κανείς δεν έχει διαχειριστική επάρκεια. Η διαδημοτική συνένωση των πέντε που δεν έχουν διαχειριστική επάρκεια, σε τι θα οδηγήσει; Σε επάρκεια; Και οι δύο που εναντιώνονται στη συνεργασία με την ΕΥΑΘ έχουν ενημερωθεί ποιον οι εισαγγελικοί λειτουργοί θεωρούν αξιόπιστο φορέα για να ελέγξει το νερό; Την ΕΥΑΘ. Άρα, δεν μπορούμε να κλείνουμε τα μάτια στην πραγματικότητα», τόνισε ο υπουργός Περιβάλλοντος.

«Όσοι αντιδρούν θέλουν ένα αναποτελεσματικό μοντέλο διαχείρισης του νερού»

«Οφείλουμε να αντιδράσουμε. Δεν είναι αποδεκτό σε μια χώρα σαν τη δική μας, να χάνεται το 50% του νερού. Και όσοι αντιδρούν και λένε ‘όχι’ στην μεταρρύθμιση, θέλουν να διατηρηθεί ένα καθεστώς, το οποίο έχει σπατάλες, έχει παλαιά δίκτυα, έχει αναποτελεσματικό μοντέλο διαχείρισης του νερού. Οφείλουμε να αλλάξουμε την αρχιτεκτονική, οφείλουμε να αλλάξουμε τη δομή», υπογράμμισε ο Σταύρος Παπασταύρου.

Σχολιάζοντας την κριτική της αντιπολίτευσης, που – όπως είπε – ισχυρίζεται πως «αν υπήρχαν τα λεφτά, αν υπήρχε το προσωπικό, αν υπήρχε η τεχνογνωσία, δεν θα είχαμε τα προβλήματα», ρώτησε: «Τώρα τι κάνουμε; Ξέρετε ότι υπάρχουν Δήμοι που προσπαθούν να βρούνε μηχανικούς και δεν έρχονται για χρόνια; Δεν πάνε οι μηχανικοί. Αν πήγαιναν οι μηχανικοί, ναι, αλλά δεν πάνε. Ποιος θα προστατεύσει τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού; Πώς θα πάμε μπροστά; Με τα ευχολόγια; Με προτάσεις εάν υπήρχε το προσωπικό;».

Επανέλαβε, μάλιστα, ότι «όποιος λέει ‘όχι’ στη μεταρρύθμιση, στην πραγματικότητα – ηθελημένα ή όχι – λέει ‘ναι’ στη διαιώνιση του σημερινού καθεστώτος. Λέει ‘ναι’ στα πεπαλαιωμένα δίκτυα, ‘ναι’ στις διαρροές, ‘ναι’ στην αδυναμία αξιοποίησης των ευρωπαϊκών πόρων».

Απαντώντας στην κριτική για «ιδιωτικοποίηση» του νερού, ο κ. Παπασταύρου είπε ότι «βέβαια υπάρχουν ιδιωτικά δίκτυα που πουλάνε στην Αττική, το είπε ο κύριος Σαχίνης (σ.σ. ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΥΔΑΠ) στους φορείς, ενώ η ΕΥΔΑΠ το τιμολόγιο είναι 0,35, το πουλάνε 3 ευρώ. Αυτά θα σταματήσουν με την επέκταση της ΕΥΔΑΠ».

Ακόμη, ενημέρωσε το Σώμα ότι «αυτή τη στιγμή εξελίσσεται ένα επενδυτικό πρόγραμμα της ΕΥΔΑΠ πάνω από 2 δισ., με κύριο στόχο την κατασκευή ολοκληρωμένου δικτύου αποχέτευσης και εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων ενός δισ. στην Ανατολική Αττική», τονίζοντας ότι «μισό εκατομμύριο πολίτες σε δήμους της περιοχής δεν έχουν αυτή τη στιγμή οργανωμένο σύστημα αποχέτευσης», κάτι που δεν θα μπορούσε να κάνει ο κάθε δήμος μόνος του, όπως είπε.

«Είναι εθνική επιλογή να σταματήσουμε τον κατακερματισμό»

«Αυτό τον αναχρονισμό δεν μπορούμε να τον συνεχίσουμε», υπογράμμισε ο κ. Παπασταύρου. «Είναι εθνική επιλογή να σταματήσουμε τον κατακερματισμό. Δεν σημαίνει ότι οι ΔΕΥΑ όλες δεν έκαναν αποτελεσματικά τη δουλειά τους. Δεν μπορείς να προχωρήσεις έτσι. Και η έκθεση, και η στρατηγική για την ανθεκτικότητα των υδάτων, που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στον ΟΗΕ, μιλάει ως βασική προτεραιότητα για την αντιμετώπιση του κατακερματισμού», επισήμανε.

Παράλληλα, θύμισε ότι «σε αυτή τη Βουλή αποφασίστηκε πριν από έξι χρόνια η συνένωση 36 φορέων για τη δημιουργία του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής. Αν δει κανείς τα πρακτικά, θα δει μία ομοιότητα, σχεδόν επανάληψη των επιχειρημάτων: ‘Συγκεντρωτισμός, δεν να λειτουργήσει, θέλετε να τε ελέγξετε όλα’. Ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής μάς έφερε το δεύτερο χρυσό την προηγούμενη Κυριακή. Μας έφερε τον Όλυμπο στην παγκόσμια κληρονομιά» της UNESCO, σημείωσε χαρακτηριστικά.

Για τις ΑΠΕ

Ως προς την αναφορά του νομοσχεδίου στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ο Σταύρος Παπασταύρου τόνισε ότι «προσπαθούμε, από τα 6,3 γίγα που είχαμε το 2019, τώρα είμαστε πάνω από 18 γίγα. Αυτό είναι μια πολύ μεγάλη επιτυχία. Όμως, έχουμε μια μεγάλη πρόκληση. Γιατί είπα να μην ωραιοποιούμε τα πράγματα. Αυτό ισχύει για όλους μας. Στην αποθήκευση έχουμε μείνει πίσω. Και πρέπει να τρέξουμε. Και με τις ρυθμίσεις που έχουμε εδώ, ενισχύουμε τη δυνατότητα για την αποθήκευση και για την αυτοκατανάλωση».

Για τους εγκαταλελειμμένους οικισμούς

Σχετικά με το πολεοδομικό εργαλείο για τους εγκαταλελειμμένους οικισμούς, επισήμανε ότι «αυτό το εργαλείο υπάρχει από το 2014. Αυτό το εργαλείο δεν οδήγησε κάποιον εγκαταλειμμένο οικισμό να αναβιώσει. Ερχόμαστε και το ενισχύουμε. Αλλά το ενισχύουμε με ασφαλιστικές δικλείδες. Δεν υπάρχει μια απόφαση υπουργού. Υπάρχει η φέρουσα ικανότητα και υπάρχει το Συμβούλιο της Επικρατείας και το Προεδρικό Διάταγμα. Οφείλουμε τους εγκαταλειμμένους οικισμούς να επιχειρήσουμε να τους αναβιώσουμε».

«Ενσωματώσαμε 20 σχόλια»

Ο Σταύρος Παπασταύρου αναφέρθηκε και στην ενσωμάτωση άνω των 20 σχολίων από τους φορείς και τους δήμους: «Η προσπάθειά μας είναι να αντιμετωπίσουμε τον κατακερματισμό αλλά ενώνοντας δυνάμεις. Δεν συμφωνήσαμε σε όλα με τους δημάρχους. Όσα, όμως, θα μπορούσαμε να ενσωματώσουμε, το κάναμε. Το κάναμε γιατί πιστεύουμε ότι αν οι ίδιοι οι τοπικοί φορείς δεν αγκαλιάσουν τη μεταρρύθμιση, τα αποτελέσματα δεν θα είναι τα ίδια το ίδιο γρήγορα».

Καταλήγοντας, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπογράμμισε πως «οδηγούμαστε μπροστά με μια υπεύθυνη, σύγχρονη και ολοκληρωμένη εθνική πολιτική για το νερό. Που ενισχύει τον δημόσιο χαρακτήρα του, εξασφαλίζει πρόσβαση για όλους και θα βοηθήσει στην εξοικονόμηση του φυσικού μας πόρου. Ενώνουμε τις δυνάμεις, επενδύουμε στις υποδομές, στην αποτελεσματικότητα και στη διαφάνεια. Και πάνω από όλα, επιλέγουμε να προστατεύσουμε και να διασφαλίσουμε τον φυσικό πόρο, που δεν ανήκει μόνο σε εμάς, αλλά και στις επόμενες γενιές. Αυτή είναι η ευθύνη μας, αυτή είναι η νέα εθνική πολιτική για το νερό».