Ρήγμα στην πολωνική δεξιά ανατρέπει τις ισορροπίες

Η διάσπαση του μεγαλύτερου κόμματος της πολωνικής δεξιάς, του Νόμου και Δικαιοσύνης (PiS), προκαλεί αναταράξεις στο πολιτικό σκηνικό της χώρας, με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τουσκ να παρακολουθεί τις εξελίξεις με εμφανή ικανοποίηση. Ωστόσο, παρά το εσωτερικό ρήγμα στην αντιπολίτευση, οι επόμενες εκλογές κάθε άλλο παρά προδιαγεγραμμένες θεωρούνται.

Η Civic Coalition του πρωθυπουργού διατηρεί σημαντικό προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις, συγκεντρώνοντας περίπου 32% έναντι 21% του PiS. Η εικόνα, όμως, γίνεται πολύ πιο σύνθετη αν συνυπολογιστούν οι υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις.

Συνολικά, τα κόμματα της δεξιάς θα μπορούσαν ακόμη να εξασφαλίσουν κοινοβουλευτική πλειοψηφία, υπό την προϋπόθεση ότι μετά τις εκλογές θα καταφέρουν να συνεργαστούν. Την ίδια στιγμή, τρία από τα τέσσερα μικρότερα κόμματα που στηρίζουν σήμερα την κυβέρνηση Τουσκ κινδυνεύουν να μην ξεπεράσουν το όριο του 5% που απαιτείται για την είσοδο στη Βουλή.

Για τον λόγο αυτό, η πολιτική επιστήμονας Ρενάτα Μιένκοφσκα-Νόρκιενε του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας χαρακτηρίζει την προοπτική παραμονής του Τουσκ στην εξουσία μετά την αναμέτρηση του 2027 «κάθε άλλο παρά βέβαιη».

Η αποχώρηση Μοραβιέτσκι αλλάζει τα δεδομένα

Το μεγαλύτερο εσωτερικό πλήγμα για το PiS ήρθε με την αποχώρηση του πρώην πρωθυπουργού Ματέους Μοραβιέτσκι. Το ρήγμα με τον ιστορικό ηγέτη του κόμματος, Γιάροσλαβ Κατσίνσκι, εξελίχθηκε σε ανοιχτή πολιτική σύγκρουση.

Ο Μοραβιέτσκι αποχώρησε παίρνοντας μαζί του περίπου 40 βουλευτές και προχώρησε στη δημιουργία νέου πολιτικού σχηματισμού, του Development Plus, αφήνοντας το PiS με 147 έδρες.

Η διάσπαση δεν άργησε να πάρει προσωπικές διαστάσεις. Ο πρώην πρωθυπουργός επέκρινε επιλογές της προηγούμενης κυβέρνησης, μεταξύ άλλων τη διαχείριση των περιορισμών κατά την πανδημία αλλά και την προσπάθεια αυστηροποίησης της νομοθεσίας για τις αμβλώσεις.

Ιδιαίτερα για το τελευταίο ζήτημα, ο Μοραβιέτσκι παραδέχθηκε ότι, παρότι προσωπικά τάσσεται κατά των αμβλώσεων, θεωρούσε πως η συγκεκριμένη πολιτική θα προκαλούσε μεγάλη πτώση στη δημοτικότητα του κόμματος.

Το σχέδιο για μια διαφορετική δεξιά

Ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί πλέον να δημιουργήσει έναν πιο μετριοπαθή κεντροδεξιό πόλο, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στην οικονομική ανάπτυξη και λιγότερη στις ιδεολογικές συγκρούσεις.

Το μήνυμά του είναι ότι η Πολωνία χρειάζεται μια δεξιά που θα επικεντρώνεται περισσότερο στην ανάπτυξη και στην αποτελεσματική διακυβέρνηση και λιγότερο στην αντιπαράθεση γύρω από ζητήματα ταυτότητας.

Παρά τη ρήξη του με το PiS, πάντως, ο Μοραβιέτσκι έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν προτίθεται να συνεργαστεί με τον Ντόναλντ Τουσκ.

Κατσίνσκι: «Εχθρός του δεν είναι ο Τουσκ, αλλά εγώ»

Ο Γιάροσλαβ Κατσίνσκι απάντησε με ιδιαίτερα σκληρό τρόπο στις επικρίσεις του πρώην συνεργάτη του.

Υποστήριξε ότι οι τελευταίες δηλώσεις του Μοραβιέτσκι δείχνουν πως η πραγματική του αντιπαράθεση δεν αφορά τον Τουσκ, αλλά τον ίδιο και το PiS. Παράλληλα, άφησε αιχμές ακόμη και για την ψυχολογική κατάσταση του πρώην πρωθυπουργού, λέγοντας ότι ελπίζει να κάνει λάθος στην εκτίμησή του.

Σε νέα παρέμβασή του, ο Κατσίνσκι κατηγόρησε όσους εγκατέλειψαν το κόμμα ότι καταφεύγουν σε ψέματα, χειραγώγηση και υπαινιγμούς, ενώ μέχρι πρόσφατα εμφανίζονταν ως πιστοί στο PiS.

Ο Τουσκ βλέπει τη διάσπαση με ικανοποίηση

Ο Ντόναλντ Τουσκ δεν κρύβει την ικανοποίησή του για την κρίση στο μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης.

Ερωτηθείς για τις εξελίξεις, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι παρακολουθεί όσα συμβαίνουν «με χαμόγελο», δείχνοντας ότι η εσωτερική σύγκρουση στη δεξιά αποτελεί, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, ευνοϊκή εξέλιξη για την κυβερνητική παράταξη.

Το ερώτημα, ωστόσο, είναι αν η διάσπαση θα μεταφραστεί τελικά σε εκλογικό πλεονέκτημα.

Η άνοδος της ακροδεξιάς περιπλέκει ακόμη περισσότερο την εικόνα

Το πολιτικό σκηνικό της Πολωνίας δεν περιορίζεται πλέον στη διαχρονική μονομαχία μεταξύ PiS και Civic Coalition.

Δύο κόμματα της δεξιάς διεκδικούν πλέον σημαντικό κομμάτι του εκλογικού σώματος. Η φιλελεύθερη Konfederacja κινείται γύρω στο 14%, ενώ η πιο ακραία Konfederacja Korony Polskiej συγκεντρώνει περίπου 11%.

Οι δύο σχηματισμοί ανταγωνίζονται μεταξύ τους, αλλά ταυτόχρονα στρέφονται και εναντίον του PiS, επιχειρώντας να αναδειχθούν σε βασική δύναμη της πολωνικής δεξιάς.

Στέλεχος της Konfederacja έχει ήδη δηλώσει ότι ο επόμενος πρωθυπουργός της Πολωνίας δεν θα πρέπει να προέρχεται από το PiS, ενώ εκπρόσωπος του κόμματος χαρακτήρισε τον Μοραβιέτσκι «μαριονέτα» και επέκρινε την κυβερνητική του θητεία. Παράλληλα, όμως, παραδέχθηκε ότι ο Κατσίνσκι δεν έχει πλέον την ίδια επιρροή στο σύνολο της δεξιάς.

Η διάσπαση μπορεί να λειτουργήσει και αντίστροφα

Οι πολιτικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι η κυβέρνηση Τουσκ δεν θα πρέπει να θεωρήσει δεδομένο πως η σύγκρουση στη δεξιά θα λειτουργήσει αποκλειστικά υπέρ της.

Η ξεχωριστή κάθοδος του PiS και του νέου κόμματος του Μοραβιέτσκι μπορεί να τους επιτρέψει να απευθυνθούν σε διαφορετικές κατηγορίες ψηφοφόρων. Ο πρώην πρωθυπουργός, ειδικότερα, θα μπορούσε να προσελκύσει πιο συντηρητικούς ψηφοφόρους που σήμερα κατευθύνονται προς άλλες δεξιές δυνάμεις.

Ήδη επιχειρεί να διευρύνει την εκλογική του απήχηση, παρουσιάζοντας προτάσεις που υπερβαίνουν την παραδοσιακή ατζέντα του PiS. Μεταξύ των θεμάτων που προβάλλει βρίσκεται και η αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας στην Πολωνία.

Προειδοποιήσεις προς την κυβέρνηση

Ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι η κυβέρνηση Τουσκ θα ήταν λάθος να στηρίξει την εκλογική της στρατηγική στην προσδοκία ότι οι αντίπαλοί της θα συνεχίσουν να συγκρούονται μεταξύ τους.

Η πολιτική επιστήμονας Άννα Σιέβιερσκα-Τσμάι από το Πανεπιστήμιο του Ρεσόφ υποστηρίζει ότι η κυβερνητική συμμαχία θα πρέπει να αξιοποιήσει το διάστημα πριν από την επόμενη εκλογική μάχη για να επαναπροσδιορίσει το πολιτικό της μήνυμα.

Η δυσαρέσκεια για τα αποτελέσματα της κυβέρνησης είναι υπαρκτή, ενώ η παραδοσιακή στρατηγική της πόλωσης, που βασίζεται στο δίλημμα «εμείς ή το PiS», ενδέχεται να μην αρκεί πλέον.

Ένα επιπλέον πρόβλημα για τον Τουσκ είναι ότι σημαντικό μέρος της κυβερνητικής νομοθεσίας έχει μπλοκαριστεί από τον πρόεδρο Κάρολ Ναβρότσκι, ο οποίος βρίσκεται πολιτικά κοντά στο PiS.

Έτσι, παρά το δημοσκοπικό προβάδισμα της Civic Coalition, η μάχη του 2027 παραμένει ανοιχτή. Η διάσπαση της πολωνικής δεξιάς μπορεί να αποδυναμώσει το PiS, αλλά ταυτόχρονα να δημιουργήσει νέους συσχετισμούς που θα κάνουν την επόμενη εκλογική αναμέτρηση ακόμη πιο απρόβλεπτη.

Με πληροφορίες από Politico

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.