Σε στενωπό έχει περιέλθει η εγχώρια αγορά οίνου, με την κατανάλωση να ακολουθεί πτωτική πορεία και το 2026, πιέζοντας αμπελουργούς και οινοποιεία, αν και με ηπιότερη ένταση, σε σύγκριση με ό,τι συμβαίνει στην παγκόσμια οινική σκηνή.
Το ερυθρό κρασί, μάλιστα, είναι σε δυσμενέστερη θέση, όπως αναφέρει στην Agrenda και το Wine Trails ο Χαράλαμπος Μπεκρής, πρόεδρος της Ένωσης «Οινοποιοί Βορείου Ελλάδος», περιγράφοντας, ταυτόχρονα, μια αγορά σε αναζήτηση ισορροπίας. Την ίδια στιγμή, πάντως, μεταφέρει κι ένα αισιόδοξο μήνυμα, καθώς, όπως σημειώνει, ο φετινός τρύγος, ιδίως στη Βόρεια Ελλάδα, γεννά προσδοκίες για κρασιά υψηλής ποιότητας.
«Περνάει μία κρίση το κρασί, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά παγκοσμίως. Ίσως στην Ελλάδα, μάλιστα, να είναι μικρότερη», εκτιμά ο κ. Μπεκρής, τον οποίο συναντήσαμε το βράδυ της Δευτέρας 19 Οκτωβρίου, στα «ΒορΟινά», το ετήσιο «ραντεβού» των οινοποιών της Βορείου Ελλάδος με το οινόφιλο κοινό και τους επαγγελματίες της Θεσσαλονίκης.
Στην ελληνική αγορά, όπως εξηγεί, η κρίση αποτυπώνεται κυρίως στη μείωση της ζήτησης, η οποία μολονότι παρουσιάζει σαφή πτωτική τάση, δεν έχει πάρει ακόμη μεγάλες διαστάσεις. «Χωρίς να υπάρχουν ακόμη οριστικά στοιχεία για το σύνολο του 2026, θα έλεγα με επιφύλαξη ότι η κάμψη της κατανάλωσης μπορεί να κινηθεί μεταξύ 10% και 15%, που είναι σίγουρα μικρότερη από ό,τι στο εξωτερικό», είπε ο επικεφαλής της ΕΝΟΑΒΕ, υπογραμμίζοντας, παράλληλα, πως το φετινό καλοκαίρι ήταν καλό για το ελληνικό κρασί, αλλά παραμένει κρίσιμο το πώς θα είναι η εικόνα σε ολόκληρο το δωδεκάμηνο.
Οι επιπτώσεις, πάντως, δεν είναι οριζόντιες, ούτε κατανέμονται με την ίδια ομοιομορφία. «Υπάρχουν ποικιλίες που αντέχουν όπως το ασύρτικο ή η μαλαγουζιά. Το ερυθρό κρασί αντιθέτως, δέχεται μεγαλύτερη πίεση, συνεχίζοντας μια τάση που είχε εμφανιστεί πολύ νωρίτερα. Ενδεικτικά να σας πω ότι σύμφωνα με παλαιότερα στατιστικά στοιχεία το λευκό και το ροζέ κρασί αντιπροσώπευαν περίπου το 85% της κατανάλωσης, ενώ τα κόκκινα είχαν περιορισμένο διαθέσιμο πεδίο», είπε ο κ. Μπεκρής.
Ως απάντηση στην υποχώρηση της κατανάλωσης, η Ένωση επιδιώκει να επαναφέρει το κρασί στο καθημερινό ή, έστω, στο κυριακάτικο τραπέζι του σπιτιού. «Το είδαμε να συμβαίνει από την περίοδο της πανδημίας και χρειάζεται ενίσχυση. Αποτελεί ευθύνη και των παραγωγών, καθώς το κρασί συνδέεται και με μια βαθιά ριζωμένη διατροφική και κοινωνική παράδοση», εξηγεί και επισημαίνει πως οι οινοποιοί ναι μεν οφείλουν να ακούν σοβαρά την αγορά, όχι όμως να καθοδηγούνται αποκλειστικά από αυτήν ή από τις εκάστοτε μόδες.
«Μέσω των ενώσεων, αλλά και των οργανισμών οίνου, θα πρέπει να επικοινωνήσουμε την αυθεντική διάσταση του κρασιού και κυρίως να βοηθήσουν τον καταναλωτή να προσανατολιστεί σε ένα περιβάλλον νέων κατηγοριών, όπως τα προϊόντα χωρίς αλκοόλ και οι διαφορετικές χρωματικές τάσεις», υποστηρίζει ο πρόεδρος της ΕΝΟΑΒΕ.
Ως προς το πρόβλημα με τα αποθέματα παρελθόντων ετών, αν και όπως επισημαίνει δεν διαθέτει συνολική εικόνα της αγοράς, αναγνωρίζει ότι υπάρχουν στα οινοποιεία, αλλά τα χαρακτηρίζει διαχειρίσιμα. «Κατά καιρούς εμφανίζονται ανάλογα φαινόμενα. Δεν νομίζω όμως ότι είναι εκτός ελέγχου και εκτιμώ πως η αγορά μπορεί να τα ρυθμίσει», τονίζει σε καθησυχαστικό τόνο.
Παραδέχεται ακόμη ότι η μεγάλη προσφορά οινοποιήσιμων σταφυλιών αποτέλεσε ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της χρονιάς. Ποικιλίες με ισχυρό εμπορικό ενδιαφέρον αντιστάθηκαν στις μειώσεις των τιμών, σε άλλες όμως ποικιλίες καταγράφηκε πολύ μεγάλη υποχώρηση, σε σημείο ώστε να μην μπορεί να επιβιώσει η αμπελουργική εκμετάλλευση.
«Σε τέτοιες συνθήκες έχουμε ευθύνη και εμείς οι οινοποιοί να βάλουμε πλάτη», επισημαίνει και αποκαλύπτει πως φέτος και ο ίδιος, για πρώτη φορά, αν και καλύπτει τις ανάγκες του από τον ιδιόκτητο αμπελώνα που διατηρεί, έγινε δέκτης πολλαπλών τηλεφωνημάτων από αμπελουργούς οι οποίοι έψαχναν που να πουλήσουν την παραγωγή τους.
Παρά τις πιέσεις στις τιμές, πάντως, η ποιοτική αποτίμηση του τρύγου είναι θετική. Σε πανελλαδικό επίπεδο χαρακτηρίζεται ικανοποιητικός, ενώ για τη Βόρεια Ελλάδα η εκτίμηση είναι ακόμη ισχυρότερη: «Είχαμε έναν εξαιρετικό τρύγο. Πρέπει να περιμένουμε όμορφα κρασιά», τόνισε ο κ. Μπεκρής. Διευκρίνισε δε, ότι ειδικά στη Χαλκιδική οι βροχοπτώσεις προκάλεσαν μικρή μείωση της παραγωγής, χωρίς όμως να πλήξουν την υψηλή ποιότητα. «Το ισορροπημένο καλοκαίρι, οι καλές θερμοκρασίες και ο ευνοϊκός Σεπτέμβριος συνέθεσαν θετικές συνθήκες ωρίμασης, ενώ κι οι οινοποιοί με τους οποίους συνομιλώ εμφανίζονται ικανοποιημένοι από το αποτέλεσμα», υποστηρίζει.
Για το 2027, εξάλλου, συνδέει την αβεβαιότητα της αγοράς οίνου με το διεθνές κλίμα και κυρίως με τους πολέμους. «Το κρασί είναι ένα προϊόν ψυχικής και συναισθηματικής ανάτασης κι είναι φυσικό να επηρεάζεται όταν κυριαρχούν η ανασφάλεια και οι συγκρούσεις. Μια σταδιακή αποκλιμάκωσή τους, πέρα από την αυτονόητη ανθρωπιστική σημασία, θα μπορούσε να λειτουργήσει θετικά για την οικονομία και ειδικότερα για τον οίνο», εκτίμησε ο κ. Μπεκρής.
Καταλήγοντας χαρακτήρισε τα φετινά «ΒορΟινά» ψήφο εμπιστοσύνης από το οινόφιλο κοινό και τους επαγγελματίες του κλάδου, προς την Ένωση και τα κρασιά του βορειοελλαδικού αμπελώνα. «Η εκδήλωση ξεπέρασε κάθε προσδοκία σε επισκεψιμότητα και το πιο σημαντικό, το 80% αφορούσε νέους. Το κοινό είχε την ευκαιρία να δοκιμάσει περίπου 300 ετικέτες, κυρίως κρασιά και αποστάγματα, από παλαιότερες κυκλοφορίες έως νέες παραγωγές της εσοδείας 2025, ενώ δύο θεματικά τραπέζια συμπλήρωναν την παρουσίαση. Το πρώτο ήταν αφιερωμένο σε εμβληματικές ετικέτες που κυκλοφορούν πάνω από δέκα χρόνια και το δεύτερο στα χρυσά κρασιά του διαγωνισμού» είπε χαρακτηριστικά.
