Σε εγρήγορση για γεωπολιτικά υποκινούμενες ψηφιακές απειλές

Ολοένα και περισσότερο εκτεθειμένη σε γεωπολιτικά υποκινούμενες κυβερνοαπειλές βρίσκεται η παγκόσμια ναυτιλιακή βιομηχανία.

Η επιτάχυνση της ψηφιοποίησης, παρά τα σημαντικά οφέλη που προσφέρει στην αποδοτικότητα και την ασφάλεια των πλοίων, δημιουργεί νέες ευπάθειες.

Η BIMCO προειδοποιεί ιδιαίτερα για τους κινδύνους που απορρέουν από την αυξανόμενη εξάρτηση των ναυτιλιακών εταιρειών από τρίτους τεχνολογικούς παρόχους, την ώρα που τα στοιχεία της Windward για εκτεταμένα περιστατικά GPS jamming και spoofing δείχνουν ότι η ψηφιακή απειλή έχει ήδη περάσει από τη θεωρία στην καθημερινή επιχειρησιακή πραγματικότητα της ναυτιλίας.

Όπως επισημαίνεται, η ταχεία ψηφιοποίηση της ναυτιλίας έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο λειτουργίας των πλοίων και των ναυτιλιακών εταιρειών, δημιουργώντας όμως παράλληλα ένα νέο πεδίο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.

Από τα συστήματα πλοήγησης και τις πλατφόρμες διαχείρισης στόλου έως το cloud, την τεχνητή νοημοσύνη και τις υπηρεσίες τρίτων παρόχων, η αυξανόμενη διασύνδεση της ναυτιλιακής βιομηχανίας διευρύνει την επιφάνεια έκθεσης σε κυβερνοεπιθέσεις, παρεμβολές και διακοπές κρίσιμων ψηφιακών υπηρεσιών.

Η μελέτη της BIMCO εξετάζει πώς οι ναυτιλιακές εταιρείες μπορούν να ενσωματώσουν τη γεωπολιτική διάσταση στις στρατηγικές κυβερνοασφάλειας και η βασική διαπίστωση είναι ότι η τεχνολογική εξάρτηση δεν αποτελεί πλέον μόνο επιχειρησιακό κίνδυνο, αλλά μπορεί να εξελιχθεί σε γεωπολιτική ευπάθεια.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι σύγχρονες εταιρείες συνεργάζονται συχνά με πολλούς εξωτερικούς προμηθευτές για λογισμικό, cloud, συστήματα επικοινωνιών, ΑΙ και άλλες ψηφιακές εφαρμογές.

Έτσι, κρίσιμα συστήματα τόσο στα πλοία όσο και στα γραφεία μπορεί να ελέγχονται ή να συντηρούνται από τρίτες εταιρείες που υπάγονται σε διαφορετικέςεθνικές νομοθεσίες και πολιτικές επιδιώξεις.

Η BIMCO υπογραμμίζει ότι αυτή η σχέση εξάρτησης αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα όταν επιδεινώνονται οι σχέσεις μεταξύ κρατών.

ΗΠΑ – Κίνα

Υφιστάμενες αδυναμίες σε ανεπαρκώς προστατευμένα συστήματα είναι πιθανότερο να αξιοποιηθούν σε περιόδους έντονης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης, είτε μέσω άμεσης επίθεσης σε μια ναυτιλιακή είτε έμμεσα, μέσω των προμηθευτών της.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελείο τεχνολογικός ανταγωνισμός μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Σύμφωνα με την ανάλυση, όταν εταιρείες από χώρες με διαφορετικές ή ακόμη και ανταγωνιστικές στρατηγικές συνεργάζονται στην ίδια ψηφιακή αλυσίδα, μπορεί να προκύψουν αντικρουόμενες απαιτήσεις.

Κυβερνήσεις ή ομάδες που λειτουργούν για λογαριασμό τους θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν εμπορικές σχέσεις, πρόσβαση σε δεδομένα ή τεχνολογικές εξαρτήσεις για την εξυπηρέτηση ευρύτερων στρατηγικών στόχων.

Ένα ακόμη σενάριο που αναδεικνύεται αφορά τη δυνατότητα κρατών να περιορίσουν ή να διακόψουν ψηφιακές υπηρεσίες που παρέχονται από εταιρείες της δικαιοδοσίας τους.

Λογισμικό, cloud storage ή υπηρεσίες AI θα μπορούσαν να μετατραπούν σε μέσα άσκησης πίεσης, εάν μια κρίσιμη υποδομή εξαρτάται υπερβολικά από έναν συγκεκριμένο πάροχο ή χώρα.

Γι’ αυτόν τον λόγο, η BIMCO προτείνει στις ναυτιλιακές να χαρτογραφούν όχι μόνο τα συστήματά τους αλλά και το γεωπολιτικό τους «προφίλ».

Αυτό περιλαμβάνει τις γεωγραφικές περιοχές στις οποίες δραστηριοποιούνται, τις εμπορικές τους σχέσεις, τις δικαιοδοσίες στις οποίες υπάγονται οι προμηθευτές, καθώς και το ποιοι έχουν τεχνική πρόσβαση ή ευθύνη συντήρησης των ψηφιακών υποδομών.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται επίσης στη διαφοροποίηση των προμηθευτών, ώστε να αποφεύγεται η υπερβολική εξάρτηση από μία εταιρεία ή μία χώρα.

Παράλληλα, οι ναυτιλιακές καλούνται να καθορίσουν ποιο επίπεδο κινδύνου μπορούν να αποδεχθούν και να εξετάζουν τακτικά εάν οι υπάρχουσες πολιτικές κυβερνοασφάλειας παραμένουν επαρκείς.

Στο μοντέλο αξιολόγησης που περιγράφει η BIMCO, κρίσιμες παράμετροι είναι η πρόθεση, η δυνατότητα και η ευκαιρία ενός κακόβουλου παράγοντα να πραγματοποιήσει επίθεση.

Η πρόθεση συνδέεται άμεσα με τις γεωπολιτικές σχέσεις. Μια εταιρεία μπορεί να θεωρηθεί έμμεσα «αντίπαλος» λόγω της χώρας στην οποία εδρεύει, των πελατών της ή των εμπορικών διαδρομών που εξυπηρετεί.

Η δυνατότητα αφορά τους οικονομικούς πόρους, τις τεχνικές γνώσεις και την ικανότητα ενός κράτους ή μιας μη κρατικής ομάδας, ενώ η ευκαιρία σχετίζεται με τις συνθήκες που καθιστούν μια επίθεση εφικτή.

Κρίσιμη παραμένει, όμως, η ύπαρξη ευπάθειας. Ελλιπής διαχωρισμός δικτύων, συνεχής σύνδεση των πλοίων στο διαδίκτυο ή εξάρτηση από έναν μόνο πάροχο μπορούν να δημιουργήσουν σημεία εισόδου.

Οι παρεμβολές στα GPS

Το πόσο πραγματικές είναι αυτές οι απειλές φαίνεται και από τα δεδομένα της Windward για τις παρεμβολές στα συστήματα GPS.

Σύμφωνα με το Maritime Intelligence Operations Center της εταιρείας, 171.286 διαφορετικά πλοία επηρεάστηκαν τουλάχιστον μία φορά από GPS jamming παγκοσμίως το δεύτερο τρίμηνο του 2026.

Ο αριθμός ήταν μειωμένος κατά 8% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο και κατά 35% έναντι του ιστορικού υψηλού του τέταρτου τριμήνου του 2025, όταν είχαν καταγραφεί 262.117 πλοία.

Η αποκλιμάκωση, ωστόσο, κρύβει περιόδους εξαιρετικά έντονης παρεμβολής. Από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, η Windward έχει εντοπίσει 3,35 εκατ. περιστατικά με αλλοιωμένα δεδομένα θέσης, ζήτημα που προκαλεί και αυξημένα ζητήματα ασφαλούς ναυσιπλοΐας.

Η κορύφωση καταγράφηκε στις 20 Μαρτίου με 356.773 συμβάντα μέσα σε μία ημέρα, ενώ στις 7 Μαρτίου καταγράφηκαν 13.090 πλοία με παρεμβολές GPS.

Το φαινόμενο εντάθηκε ξανά από τα μέσα Μαΐου, με 190.515 περιστατικά στις 20 Μαΐου.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.