Σε κλίμα πρωτοφανούς έντασης η αυριανή ομιλία Τραμπ για την «Κατάσταση του Εθνους»

Στην ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ για την «Κατάσταση του Έθνους» (State Of The Union), είναι στραμμένα όλα τα βλέμματα, καθώς συσσωρεύονται οι «πονοκέφαλοι» του Αμερικανού προέδρου και μειώνονται κατακόρυφα τα ποσοστά αποδοχής του, με το 68% των συμπολιτών του να λένε πλέον ότι εστιάζει σε λάθος ζητήματα.

«Αύριο στις 21.00 (ώρα Ουάσιγκτον)-ξημερώματα Τετάρτης για την Ευρώπη- ο Ντόναλντ Τραμπ θα ανέβει στο βήμα της Βουλής των Αντιπροσώπων για να εκφωνήσει μια ομιλία, που αντιπροσωπεύει την πρώτη πραγματική ενδιάμεση αξιολόγηση αυτής της δεύτερης εποχής Τραμπ», λένε στη Ναυτεμπορική δημοσιογραφικές πηγές στην αμερικανική πρωτεύουσα.

«Ενώ οι Ρεπουμπλικάνοι προσπαθούν να συσπειρώσουν τις τάξεις τους ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του επόμενου Νοεμβρίου, οι Δημοκρατικοί απειλούν με μποϊκοτάζ ή θορυβώδεις διαμαρτυρίες στη διάρκεια της ομιλίας», προσθέτουν. Υπενθυμίζουν πάντως ότι ο Τραμπ, ωστόσο, έχει αποδείξει την ικανότητά του να ευδοκιμεί ακριβώς σε σύγκρουση με το κατεστημένο. «Η ομιλία του δεν θα είναι απλώς μια λίστα με ψηφισμένους νόμους, αλλά μια έκκληση προς τον «κυρίαρχο λαό» ενάντια στη γραφειοκρατία που ο Πρόεδρος εξακολουθεί να ορίζει ως εμπόδιο στην αλλαγή», σημειώνουν.

Τα πορτοφόλια των Αμερικανών

Στο επίκεντρο της ομιλίας Τραμπ θα είναι αναμφίβολα τα πορτοφόλια των Αμερικανών. Παρά τους μακροοικονομικούς δείκτες που δείχνουν διαρθρωτική ανθεκτικότητα της αμερικανικής οικονομίας, το ζήτημα της ακρίβειας – από το κόστος στέγασης έως τις τιμές στα ράφια και την ενέργεια – παραμένει ένα ευαίσθητο σημείο για το εκλογικό σώμα.

Ορισμένοι οικονομικοί δείκτες είναι συγκριτικά θετικοί. Το ΑΕΠ των ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 1,4% το τέταρτο τρίμηνο. Τον Ιανουάριο, δημιουργήθηκαν 130.000 νέες θέσεις εργασίας και το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε από 4,4% σε 4,3%. Ωστόσο, οι παρατηρητές επισημαίνουν ότι τα θετικά μακροοικονομικά στοιχεία δεν μεταφράζονται αυτόματα σε υψηλότερες βαθμολογίες αποδοχής.

Η συνολική αποδοχή της απόδοσης του Τραμπ στο αξίωμα ανέρχεται στο 36%, σύμφωνα με έρευνα του CNN. Αυτό είναι 12 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από ό,τι τον Φεβρουάριο του 2025. Οι απώλειες είναι ιδιαίτερα έντονες μεταξύ των Λατίνων και των ψηφοφόρων κάτω των 45 ετών, όπου καταγράφεται μείωση της αποδοχής Τραμπ κατά 19 ποσοστιαίες μονάδες. Η αποδοχή μειώθηκε επίσης μεταξύ των βασικών Ρεπουμπλικανών ψηφοφόρων, αν και λιγότερο έντονα: η δημοσκόπηση δείχνει πτώση 8 ποσοστιαίων μονάδων .

«Ο πρόεδρος αναμένεται να αναδείξει την επιτυχία των πολιτικών απορρύθμισης και τις φορολογικές περικοπές που έχουν αναζωογονήσει τις επιχειρήσεις, αλλά θα πρέπει να μιλήσει απευθείας σε οικογένειες που εξακολουθούν να αγωνίζονται με το κόστος ζωής», τονίζουν οι ίδιες πηγές. Εκτιμούν μάλιστα ότι ο Τραμπ αναμένεται να ανακοινώσει νέα κίνητρα για την ενίσχυση της εγχώρια παραγωγής, που αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο του οράματός του για οικονομική ανεξαρτησία, το οποίο στοχεύει να φέρει τις βιομηχανικές αλυσίδες εφοδιασμού πίσω στην Αμερική.

Οι αναλυτές αναφέρουν τις επίμονες ανησυχίες για τον πληθωρισμό και το κόστος ζωής ως τους κύριους λόγους για τα χαμηλά ποσοστά αποδοχής.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι νεότεροι άνθρωποι είναι ιδιαίτερα δυσαρεστημένοι με την οικονομική τους κατάσταση. Ακόμη και σε τομείς πολιτικής όπου ο Τραμπ απολάμβανε προηγουμένως σχετικά υψηλά ποσοστά αποδοχής, όπως η μεταναστευτική πολιτική, τα ποσοστά αποδοχής του έχουν μειωθεί πρόσφατα.

Ο αναλυτής Τζέσι Αρμ του συντηρητικού Ινστιτούτου Μανχάταν αναγνωρίζει επίσης τη δυσαρέσκεια μεταξύ των νέων. Επισημαίνει ότι οι νεότεροι ψηφοφόροι που δεν ταίριαζαν στην πολιτική στρέφονται ολοένα και περισσότερο μακριά από τις πολιτικές του προέδρου. Ενώ ο πυρήνας του Ρεπουμπλικανικού εκλογικού σώματος εξακολουθεί να υποστηρίζει σε μεγάλο βαθμό τον Τραμπ, αυτό δεν είναι απαραίτητα αρκετό για σταθερές πλειοψηφίες στις ενδιάμεσες  εκλογές για την ανανέωση του Κογκρέσου, τον προσεχή Νοέμβριο  .

Σκληρή στάση για τους δασμούς

Στην ομιλία του ο πρόεδρος Τραμπ πιθανότατα θα ανακοινώσει την πρόθεσή του να επαναλάβει τη θέση του υπέρ των δασμών.  «Δεν μπορεί να κάνει διαφορετικά για δύο βασικούς λόγους. Ο πρώτος είναι ότι πιστεύει πραγματικά στη σωτήρια δύναμη των δασμών ως εργαλείο για να ξανακάνει την Αμερική μεγάλη, να την επαναβιομηχανοποιήσει και να μειώσει το γιγαντιαίο χρέος, το οποίο είναι ολοένα και πιο δύσκολο να αναχρηματοδοτηθεί. Επίσης με τους δασμούς, ο Τραμπ θέλει να χορηγήσει φορολογικές ελαφρύνσεις που υποσχέθηκε  με το Μεγάλο Ομορφο Νομοσχέδιο», λένε παράγοντες της αγοράς.

Ο δεύτερος σημαντικός λόγος για τον οποίο ο Τραμπ δεν θα υποχωρήσει στην ομιλία του, είναι η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, γεγονός που υπονομεύει τον θεμελιώδη πυλώνα πάνω στον οποίο ο Τραμπ έχτιζε το προσωπικό του σχέδιο για να αυξήσει σημαντικά τις εξουσίες του ως επικεφαλής της εκτελεστικής εξουσίας, σε βάρος του Κογκρέσου και της δικαστικής εξουσίας.

Η σκιά του Ανώτατου Δικαστηρίου

Στο πλαίσιο αυτό, μια  από τις πιο αναμενόμενες στιγμές της αυριανής ομιλίας αφορά την πιθανή επίθεση που θα εξαπολύσει ο Τραμπ εναντίον του Ανωτάτου Δικαστηρίου.

Αν ο Τραμπ επιλέξει μια σκληρή γραμμή, θα μπορούσε η ομιλία για την Κατάσταση του Εθνους να  γίνει το σκηνικό μιας ανοιχτής σύγκρουσης. «Υπάρχει η πιθανότητα ο πρόεδρος να ζητήσει από το Κογκρέσο να κωδικοποιήσει τις εξουσίες του, παρακάμπτοντας τις περιοριστικές ερμηνείες του Δικαστηρίου», λένε Αμερικανοί δημοσιογράφοι στη «Ν».

Ο πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε ότι θα επιβάλει έναν νέο, καθολικό δασμό 15%, που μπορεί να παραμείνει σε ισχύ μόνο για 150 ημέρες, καθώς βασίζεται στο Άρθρο 122 του Εμπορικού Νόμου του 1974. Αυτό σημαίνει ότι μεταξύ Ιουνίου και Ιουλίου, ήδη εν μέσω της πολιτικής εκστρατείας για τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, οι Ρεπουμπλικάνοι θα πρέπει να επιβεβαιώσουν στο Κογκρέσο μέτρα ,που τότε θα είχαν γίνει ακόμη λιγότερο δημοφιλή από ό,τι είναι σήμερα, απλώς και μόνο επειδή στο μεταξύ δεν θα έχουν καταφέρει να μειώσουν το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ με τον υπόλοιπο κόσμο, , πόσο μάλλον να μετριάσουν ουσιαστικά τις οικονομικές δυσκολίες των κατώτερων και μεσαίων τάξεων.

Αλλά και τα περισσότερα από 150 δισεκατομμύρια ευρώ που εισέπραξαν οι τελωνειακοί χάρη στους δασμούς μπορεί να πρέπει να επιστραφούν στους Αμερικανούς εισαγωγείς που έπρεπε να τους πληρώσουν. Εκτιμάται ότι αυτό θα ανέλθει στο 70% της ονομαστικής τους αξίας.

Ένα άλλο βασικό ζήτημα θα είναι η εσωτερική ασφάλεια. Η χώρα έχει διχαστεί, μεταξύ άλλων, από τις βίαιες ενέργειες της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE) και άλλων ομοσπονδιακών υπηρεσιών, κατά των μεταναστών.

Η επιστροφή στην αρχή του «νόμου και της τάξης» ήταν βεβαια, ένα σήμα κατατεθέν του πρώτου έτους της θητείας Τραμπ. «Ο πρόεδρος πιθανότατα θα τονίσει τα επιτεύγματα που έχουν σημειωθεί στην καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και της εγκληματικότητας στις μεγάλες πόλεις, όπου κυβερνούν οι Δημοκρατικοί, οι οποίοι κατηγορούνται για χαλαρότητα», τονίζουν οι ίδιες πηγές και προσθέτουν: «Η ρητορική του Προέδρου θα στοχεύει στον καθησυχασμό της μεσαίας τάξης: μια ισχυρή χώρα πρέπει, πάνω απ’ όλα, να είναι μια ασφαλής χώρα, όπου ο νόμος γίνεται σεβαστός, χωρίς ιδεολογικές εξαιρέσεις».

Οι παγκόσμιες εντάσεις

Αν και η Ομιλία για την Κατάσταση του Εθνους παραδοσιακά επικεντρώνεται στην εσωτερική πολιτική, το βλέμμα του Τραμπ αναπόφευκτα θα επεκταθεί και στο εξωτερικό.

«Καθώς οι παγκόσμιες εντάσεις δεν δείχνουν σημάδια υποχώρησης, ο πρόεδρος θα επαναλάβει το δόγμα του «ρεαλισμού που βασίζεται στα συμφέροντα»: μια Αμερική που δεν θέλει ατελείωτους πολέμους, αλλά δεν είναι πρόθυμη να κάνει ούτε ένα βήμα παραχωρώντας στην υπεράσπιση της κυριαρχίας της και των στρατηγικών συμμάχων της», τονίζουν βετεράνοι διπλωμάτες,

Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα δεν έχουν μέχρι στιγμής αποφέρει καμία απτή πρόοδο. Οι περισσότεροι αναλυτές συγκλίνουν στην άποψη ότι θα εκδηλωθεί κάποιας μορφής επίθεση στο Ιράν τις επόμενες ημέρες, καθώς οι ΗΠΑ έχουν συγκεντρώσει στην περιοχή του Κόλπου μια τεράστια αρμάδα.

Ο  Τραμπ αναμένεται να αξιοποιήσει την ομιλία του στην τέταρτη επέτειο του ρωσικού πολέμου για να στείλει ένα μήνυμα στο Κίεβο και τη Μόσχα.

Ο Τραμπ θα μπορούσε επίσης να ασχοληθεί με την κατάσταση στη Βενεζουέλα, μετά τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο από τις αμερικανικές δυνάμεις νωρίτερα φέτος.

Η διάρκεια της ομιλίας

Η διάρκεια της ομιλίας  Τραμπ για την Κατάσταση του Εθνους, έχει δώσει επίσης το έναυσμα για πολλά στοιχήματα. Σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, που παρακολουθεί κάθε χρόνο τις ομιλίες αυτές ,κάτοχος του ρεκόρ είναι ο πρώην πρόεδρος Μπιλ Κλίντον, ο οποίος μίλησε στο Κογκρέσο για μία ώρα και 28 λεπτά στην τελευταία του ομιλία για την Κατάσταση του Έθνους, το 2000.

Αν και ο Τραμπ είχε ήδη υπερβεί αυτό το χρονικό όριο στην ομιλία του τον περασμένο Μάρτιο – μίλησε συνολικά 99 λεπτά – αυτή δεν καταγράφηκε  ως ρεκόρ, καθώς είχε εισέλθει στο Λευκό Οίκο λίγες μόλις εβδομάδες πριν.

Η ομιλία των Δημοκρατικών

Μετά την ομιλία του Τραμπ για την Κατάσταση του Έθνους, η αντιπολίτευση απαντά παραδοσιακά. Φέτος, η Δημοκρατική κυβερνήτης της Βιρτζίνια, Άμπιγκεϊλ Σπάνμπεργκερ, θα ανέβει στο βήμα. «Η κυβερνήτης Σπάνμπεργκερ ενσαρκώνει τα καλύτερα της Αμερικής ως μητέρα, ηγέτιδα της κοινότητας και αφοσιωμένη δημόσια λειτουργός», δήλωσε ο ηγέτης των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων, Χακίμ Τζέφρις.

Σύμφωνα με τον ηγέτη της μειοψηφίας της Γερουσίας, Τσακ Σούμερ, η Σπάνμπεργκερ θα «δείξει μια σαφή πορεία προς τα εμπρός». Τα βασικά της ζητήματα: η μείωση του καθημερινού κόστους ζωής, η ενίσχυση της υγειονομικής περίθαλψης και η υπεράσπιση των ελευθεριών που ορίζουν τις Ηνωμένες Πολιτείες, δήλωσε ο Σούμερ.