Σε πλήρη ετοιμότητα η εφαρμογή του ΟΣΔΕ, έως 22 Ιουλίου αρχίζει η υποβολή δηλώσεων, ελαστικότητα σε ΜΙΔΑ, και monitoring το 2026

Αντιθέτως, η νέα πλατφόρμα αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία θα οικοδομηθεί το νέο πλαίσιο διαχείρισης των αγροτικών ενισχύσεων, με κοινό στόχο όλων των εμπλεκόμενων φορέων να λειτουργήσει απρόσκοπτα, με νέες δικλείδες ασφαλείας και μακριά από τις παθογένειες του παρελθόντος. Μόνο έτσι θα δημιουργηθεί ασφάλεια στις επιδοτήσεις και δεν θα μένει κανένα περιθώριο αμφισβήτησης για την ποιότητά τους.

Αναφορικά με τη διαδικασία υποβολής των αιτήσεων ΟΣΔΕ και τα πρόσωπα ή τους φορείς που θα υποβοηθούν σε αυτήν, ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής έχει εκφράσει τη βούληση να «ανοίξει το παιχνίδι». Την ίδια στιγμή, θεωρείται δεδομένο ότι τα οργανωμένα Κέντρα Υποβολής Δηλώσεων (ΚΥΔ) θα εξακολουθήσουν να διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο, καθώς διαθέτουν τη συσσωρευμένη τεχνογνωσία που αποκτήθηκε μέσα από τη διαχείριση εκατοντάδων χιλιάδων δηλώσεων όλα τα προηγούμενα χρόνια, αλλά και την εμπιστοσύνη της μεγάλης πλειονότητας των παραγωγών. Το αν τώρα ακολουθήσει μία διαδικασία πιστοποίησής των ΚΥΔ όπως τα προηγούμενα χρόνια, παραμένει αδιευκρίνιστο, όπως και να έχει όμως η υποβολή της αίτησης από κάποιον «τρίτο» που βλέπει για… πρώτη φορά στη ζωή του το interface του ΟΣΔΕ ελλοχεύει προφανώς κινδύνους που θα κοστίσουν στην πορεία. 

Διαβάστε σε υψηλή ανάλυση την εβδομαδιαία Agrenda 

Σε κάθε περίπτωση, ο κ. Πιτσιλής έχει αναφέρει πως δεν έχει ιδιαίτερη σηµασία αν ο πολίτης θα κάνει µόνος του την αίτηση ή µε τη βοήθεια ειδικού, αρκεί να υπάρχει πραγµατική δυνατότητα επιλογής χωρίς «προνοµιακές σχέσεις µε τα συστήµατα». Το βασικό ζήτηµα αφορά τον ρόλο και την ευθύνη όσων ενεργούν για λογαριασµό τρίτων µέσα στο σύστηµα, γι’ αυτό το λόγο η υποβολή αίτησης θα μπορεί να πραγματοποιείται και από τρίτο πρόσωπο, υπό την προϋπόθεση ότι θα καταγράφεται με σαφήνεια το αποτύπωμα και η ταυτότητα του προσώπου που προβαίνει σε αυτή την ενέργεια.

Σημειώνεται εδώ πως ανέκαθεν υπήρχε η δυνατότητα να κάνει ένας παραγωγός μόνος του τη δήλωση ΟΣΔΕ, ωστόσο μόλις ένα 3% επέλεγε αυτόν τον δρόμο. Παρά το γεγονός ότι η ΑΑΔΕ αναφέρεται συνεχώς στην «απλότητα στην οθόνη» που θα δημιουργήσει, εκπρόσωποι των ΚΥΔ επιμένουν πως το ίδιο ποσοστό θα ισχύσει και τώρα καθώς πρόκειται για μία σύνθετη διαδικασία που απαιτεί εξειδικευμένη γνώση της αγροτικής και ενωσιακής νομοθεσίας.

Διαλειτουργικότητα, νέο γεωχωρικό υπόβαθρο, ΜΙΔΑ

Μία από τις μεγάλες «τομές» που επιχειρείται στη δήλωση ΟΣΔΕ αφορά τη διαλειτουργικότητα και την αυτόματη άντληση στοιχείων από υφιστάμενα πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου, με στόχο να διευκολύνονται οι διασταυρωτικοί έλεγχοι και να είναι πιο ομαλή η διαδικασία των αιτήσεων. Με βάση τα όσα έχει γνωστοποιήσει η ΑΑΔΕ η διασύνδεση θα είναι δυνατή με:

– Το Φορολογικό Μητρώο της ΑΑΔΕ για την αυτόματη προσυμπλήρωση στοιχείων με βάση τον ΑΦΜ.

– Τους δηλωμένους ΚΑΔ της επιχείρησης για τους απαραίτητους ελέγχους επιλεξιμότητας. 

– Την πλατφόρμα myDATA για την αναζήτηση και επιβεβαίωση της ύπαρξης τιμολογίων. Σημειώνεται πως τα τιμολόγια αγοράς εισροών ή πώλησης αγροτικών προϊόντων είναι απαραίτητα για την ενεργοποίηση επιδοτήσεων από τα καθεστώτα συνδεδεμένων και οικολογικών σχημάτων. Μπορεί να γίνεται αυτόματα ο έλεγχος για την ύπαρξή τους.

– Τις εξουσιοδοτήσεις που έχουν χορηγηθεί από φυσικά και νομικά πρόσωπα. 

• Τα στοιχεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ), όπως δεδομένα εκμεταλλεύσεων, ζωικού κεφαλαίου, μελισσοκομίας και βιομηχανικής κάνναβης. Πρόκειται για δεδομένα τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατά τη διάρκεια προκαταρκτικών διασταυρωτικών ελέγχων αποσφαλμάτωσης των αιτήσεων.
• Τα δεδομένα του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) και του Ελληνικού Κτηματολογίου σχετικά με ιδιόκτητα, μισθωμένα ή παραχωρημένα αγροτεμάχια.
• Τα δηλωμένα IBAN ειδικού σκοπού για την ταχύτερη διεκπεραίωση των αγροτικών ενισχύσεων
  Ειδικότερα όσον αφορά το ΜΙΔΑ, η πλατφόρμα αυτή θα έχει ουσιαστικά δύο λειτουργίες: Αφενός τη διασύνδεση της πληροφορίας του ΑΤΑΚ με την κτηματολογική εγγραφή (ΚΑΕΚ) όπου υπάρχει κτηματολόγιο και αφετέρου την καταγραφή της χρήσης των ακινήτων. Θα έχει λοιπόν άμεση σχέση με τη λήψη επιδοτήσεων, και η δήλωση ανακριβών στοιχείων μπορεί να φέρει πρόστιμο ύψους ακόμα και 1.000 ευρώ. Όπως είχε ξεκαθαρίσει ο ίδιος ο Διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, πριν από λίγο διάστημα: «Πηγαίνοντας στον αγροτικό χώρο, η µίσθωση ή ιδιοκαλλιέργεια αγροτικής γης θέλουµε να είναι – και είναι – απαραίτητη πληροφορία για το ΟΣ∆Ε. Άρα µέσω του ΜΙ∆Α θα µπορούµε να ξέρουµε και για πιο ακίνητο µιλάµε στο χάρτη». Οι παραγωγοί και ιδιοκτήτες ακινήτων έχουν λοιπόν την υποχρέωση να δηλώνουν ακριβή και επικαιροποιημένα στοιχεία για κάθε ακίνητο και αγροτεμάχιο, αλλά και την πραγματική του χρήση (αν είναι ιδιοκατοικούμενο, μισθωμένο ή κενό. Σημειώνεται εδώ πως μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, το ΜΙΔΑ δεν είχε ακόμη ενεργοποιηθεί.

Monitoring και επιλεξιμότητα

Πρόθεση των αρμόδιων αρχών είναι να λειτουργήσει το monitoring και ο έλεγχος επιλεξιμότητας με νέα γεωχωρικά δεδομένα, ώστε να αποφευχθούν τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν με πολλά δεσμευμένα αγροτεμάχια λόγω λανθασμένων καταγραφών. Για αυτό το σκοπό θα αξιοποιηθεί ενημερωμένο γεωχωρικό υπόβαθρο των ετών 2024-2025. Κομβικό στοιχείο αυτής της μετάβασης αποτελεί ο νέος ψηφιακός δορυφορικός χάρτης της χώρας. Πρόκειται για ένα ενιαίο μωσαϊκό εικόνων που καλύπτει το σύνολο της ελληνικής επικράτειας, με χωρική ανάλυση που φτάνει τα 0,5 μέτρα δηλαδή την υψηλότερη που έχει επιτευχθεί ποτέ στη χώρα. Με βάση τα όσα υποστηρίζει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης που έχει αναλάβει το έργο της αξιοποίησης των νέων δορυφορικών δεδομένων, πρακτικά, κάθε αγρότης θα βλέπει στο χωράφι του τα πλέον πρόσφατα δορυφορικά δεδομένα και κάθε δήλωση ΟΣΔΕ θα ελέγχεται μέσω αντικειμενικών, ψηφιακών στοιχείων. Η διαδικασία παραγωγής, ποιοτικού ελέγχου και παρακολούθησης οροσήμων πραγματοποιείται σε συνεχή συντονισμό με τη DG AGRI, την αρμόδια ευρωπαϊκή υπηρεσία, διασφαλίζοντας πλήρη εναρμόνιση με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις. Αυτές οι εικόνες ευθυγραμμίζονται σταδιακά με τα άλλα δεδομένα του δημοσίου όπως το Κτηματολόγιο, το οποίο παρέχει τα ακριβή όρια και τη νομική ταυτότητα κάθε αγροτεμαχίου.

Μαζί με τον ψηφιακό χάρτη, παράλληλα έχει δημιουργηθεί και ένας ετήσιος χάρτης καλλιεργειών για όλη την Ελλάδα του 2025. Πρόκειται για μια πλήρη χαρτογράφηση κάθε καλλιεργούμενης έκτασης στη χώρα, που δημιουργήθηκε μέσω τεχνητής νοημοσύνης και δορυφορικών δεδομένων. Έτσι, η ΑΑΔΕ θα μπορεί να αξιολογεί αντικειμενικά αν οι δηλώσεις των αγροτών αντιστοιχούν στην πραγματικότητα, εντοπίζοντας αποκλίσεις μεταξύ δηλωθεισών και πραγματικών καλλιεργειών.