Σε «τεντωμένο σχοινί» ο Μερτς ανάμεσα στην Κίνα και τις ΗΠΑ
Διήμερη επίσκεψη στο Πεκίνο πραγματοποιεί ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς για συνομιλίες με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ και τον πρωθυπουργό Λι Τσιάνγκ.
Η επίσκεψη πραγματοποιείται μάλιστα λίγο πριν την μετάβαση του Μερτς στην Ουάσιγκτον για να συναντήσει τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. «Μέσα σε λίγες μέρες, ο Μερτς θα βρεθεί σε διάλογο με τις δύο μεγάλες δυνάμεις του κόσμου, γνωρίζοντας ότι η οικονομία και η ασφάλεια είναι πλέον άρρηκτα συνδεδεμένες. Το αποτέλεσμα αυτής της διπλωματικής αποστολής θα μπορούσε να επηρεάσει όχι μόνο την εμπορική πολιτική της Γερμανίας, αλλά και ολόκληρη την ισορροπία δυνάμεων μεταξύ Ευρώπης, Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών», λένε στη Ναυτεμπορική, Ευρωπαίοι παράγοντες της αγοράς.
«Η Κίνα είναι πλέον ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Γερμανίας , ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες κατατάσσονται δεύτερες. Ωστόσο, το αυξανόμενο εμπορικό έλλειμμα με το Πεκίνο -λόγω της αύξησης των εισαγωγών και της μείωσης των γερμανικών εξαγωγών- τροφοδοτεί εντάσεις στο εσωτερικό της Γερμανίας και στην Ευρώπη», τονίζουν οι ίδιες πηγές
Ο ίδιος ο Μερτς φρόντισε να σημειώσει μάλιστα με έμφαση ότι «οι εξωτερικές, οικονομικές, εγχώριες και αμυντικές πολιτικές δεν μπορούν πλέον να διαχωριστούν». Προειδοποίησε όμως ότι η οικονομική συνεργασία με το Πεκίνο παραμένει απαραίτητη, αλλά πρέπει να βασίζεται σε «συμφωνημένους κανόνες και σε δίκαιο και διαφανή ανταγωνισμό.
Μιλούν οι αριθμοί
Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους: σύμφωνα με επίσημα στοιχεία από το Βερολίνο, το διμερές εμπόριο μεταξύ Γερμανίας και Κίνας έφτασε τα 253 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025 , σημειώνοντας αύξηση περίπου 2,7% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Οι γερμανικές εισαγωγές από την Κίνα έφτασαν τα 171,2 δισεκατομμύρια , ενώ οι εξαγωγές ανήλθαν σε 81,8 δισεκατομμύρια (-9,3% σε ετήσια βάση, το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δέκα ετών).
Στο Πεκίνο, ο καγκελάριος συνοδεύεται από 30μελή ομάδα Γερμανών επιχειρηματιών- ένδειξη της στρατηγικής σημασίας της επίσκεψης. Η ημερήσια διάταξη των επαφών του Μερτς δεν επικεντρώνεται όμως μόνο στο εμπόριο, αλλά και στις αλυσίδες εφοδιασμού, τις βασικές τεχνολογίες και την πρόσβαση σε πρώτες ύλες.
Στη συνάντησή του με τον Κινέζο πρωθυπουργό Λι Τσιάνγκ, ο Μερτς τόνισε πάντως την ανάγκη για βαθύτερη συνεργασία. «Έχουμε πολύ συγκεκριμένες ανησυχίες σχετικά με τη συνεργασία μας, την οποία θέλουμε να βελτιώσουμε και να κάνουμε πιο δίκαιη», δήλωσε ο Μερτς. Πρόσθεσε πάντως με έμφαση ότι είναι απαραίτητο να μειωθούν οι μονομερείς εξαρτήσεις από την Κίνα, αλλά όχι να διακοπούν οι επαφές.
Ο Λι Τσιάνγκ από την πλευρά του, επέμεινε στη συνεργασία με τη Γερμανία για την «προστασία της πολυμέρειας και του ελεύθερου εμπορίου», υπό το πρίσμα της δασμολογικής διαμάχης που ξεκίνησε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.
«Η Κίνα και η Γερμανία, ως δύο από τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου και σημαντικές χώρες με μεγάλη επιρροή, θα πρέπει να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη μας στη συνεργασία, να προστατεύσουν από κοινού την πολυμέρεια και το ελεύθερο εμπόριο και να εργαστούν για την οικοδόμηση ενός πιο δίκαιου και ισότιμου συστήματος παγκόσμιας διακυβέρνησης», δήλωσε ο Κινέζος πρωθυπουργός.
Πέντε συμφωνίες
Μετά τη συνάντηση, υπεγράφησαν πέντε κυβερνητικές συμφωνίες παρουσία των Λι και Μερτς. Μεταξύ άλλων, και οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχίσουν τη συνεργασία τους στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και των ζωικών ασθενειών. Υπογράφηκαν επίσης συμφωνίες μεταξύ των ομοσπονδιών ποδοσφαίρου και επιτραπέζιας αντισφαίρισης.
Ο Μερτς τόνισε επίσης την ανάγκη για στενή συνεργασία με την Κίνα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. «Μοιραζόμαστε την ευθύνη στον κόσμο και θα πρέπει να ανταποκριθούμε σε αυτήν την ευθύνη από κοινού». Για να επιτευχθεί αυτό, είναι απαραίτητα «ανοιχτά κανάλια επικοινωνίας», είπε ο Μερτς, ανακοινώνοντας μάλιστα επισκέψεις αρμόδιων υπουργών τους επόμενους μήνες.
Αμερικανικοί δασμοί και διατλαντικές εντάσεις
Μετά την αποστολή του στην Κίνα, ο Μερτς θα πετάξει στις Ηνωμένες Πολιτείες για μια νέα συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ. Οι διατλαντικές σχέσεις είναι τεταμένες, λόγω της αμερικανικής δασμολογικής πολιτικής και του παγώματος των πρόσφατων εμπορικών συμφωνιών.
Ο Μερτς, μιλώντας στο συνέδριο του Χριστιανοδημοκρατικού κόμματος (CDU), επανέλαβε τη στρατηγική θέση της Γερμανίας: πιο κοντά στις Ηνωμένες Πολιτείες, παρά στην Κίνα όσον αφορά θεμελιώδεις αξίες όπως η ελευθερία της έκφρασης και η θρησκεία. «Δεν μπορούμε εμείς, οι Ευρωπαίοι και οι Αμερικανοί, να κάνουμε κάτι καλύτερο μαζί;» αναρωτήθηκε ο Γερμανός καγκελάριος.
Ο επίσης Γερμανός, πρόεδρος της Επιτροπής Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Μπερντ Λάνγκε, έθεσε το ενδεχόμενο αναστολής της επικύρωσης της εμπορικής συμφωνίας με την Ουάσιγκτον, εάν δεν υπάρχουν σαφείς εγγυήσεις ότι οι δεσμεύσεις θα τηρηθούν.
Μια δύσκολη ισορροπία
Το διπλό ταξίδι του Μερτς υπογραμμίζει πάντως την πολυπλοκότητα της θέσης της Γερμανίας: να διατηρήσει ανοιχτές τις κινεζικές αγορές για να διαφυλάξει τις θέσεις εργασίας και την ανταγωνιστικότητα, χωρίς να επιδεινώσει περαιτέρω τις σχέσεις με την Ουάσιγκτον.
«Δεδομένου ότι ο Τραμπ αποδεικνύεται ένας όχι και τόσο αξιόπιστος εμπορικός εταίρος, η Κίνα αποκτά ξανά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για την οικονομία της Ευρώπης», τονίζουν Ευρωπαίοι διπλωμάτες .
Η Κίνα κατηγορείται πάντως από την ΕΕ για αθέμιτο ανταγωνισμό και για έμμεση υποστήριξη της Ρωσίας στον πόλεμο στην Ουκρανία. Βασικοί γερμανικοί τομείς, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία και τα χημικά, υποφέρουν από την κινεζική ανταγωνιστική πίεση, ειδικά στην ηλεκτροκίνηση, όπου το Πεκίνο έχει δημιουργήσει σημαντικό πλεονέκτημα.
«Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε ότι ο Μερτς χρειάστηκε περίπου δέκα μήνες για να επισκεφθεί τον κύριο εμπορικό εταίρο του Βερολίνου, μια καθυστέρηση που σίγουρα δεν πέρασε απαρατήρητη πέρα από το Πεκίνο», τονίζουν διπλωματικές πηγές. «Αδυνατώντας να διακόψει τους δεσμούς με την Κίνα, όπως θα ήθελαν τα «γεράκια», το Βερολίνο είναι αναγκασμένο από τη γερμανική επιχειρηματική κοινότητα να διαφυλάξει τα εθνικά συμφέροντα.
Η Στρατηγική του Βερολίνου
Η Γερμανία πρέπει να βρει τρόπο να επαναπροσδιορίσει τη σχέση της με την Κίνα. Βεβαίως, γίγαντες όπως η Volkswagen, η BMW και η Mercedes-Benz έχουν εκδώσει ανησυχητικές προειδοποιήσεις για μείωση των κερδών λόγω πίεσης στις πωλήσεις, τόσο στην Κίνα όσο και αλλού. Παρεμπιπτόντως, οι γερμανικές εξαγωγές οχημάτων προς τον ασιατικό γίγαντα έχουν μειωθεί κατά τα δύο τρίτα από το 2022.
Αντίθετα, οι εισαγωγές από κινεζικές εταιρείες έχουν αυξηθεί υπό την πίεση των τιμών στην εγχώρια αγορά, με αποτέλεσμα το εμπορικό έλλειμμα για τη Γερμανία να έχει φτάσει στα 90 δισεκατομμύρια ευρώ, ή στο ιλιγγιώδες 2% του γερμανικού ΑΕΠ . Η αντιστροφή αυτής της επικίνδυνης τάσης είναι ο πρωταρχικός στόχος του Μερτς στο Πεκίνο.
