Σενάρια για ειρήνη ΗΠΑ–Ιράν σε 6 μήνες με φόντο ενεργειακή ασφυξία στο Ορμούζ
Ορισμένες κυβερνήσεις αραβικών κρατών του Κόλπου και ευρωπαϊκές χώρες εκτιμούν ότι μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν θα μπορούσε να χρειαστεί περίπου έξι μήνες για να επιτευχθεί, σύμφωνα με αξιωματούχους που γνωρίζουν τις σχετικές διαβουλεύσεις. Για τον λόγο αυτό, προτείνουν την παράταση της εκεχειρίας μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών ώστε να καλυφθεί αυτό το χρονικό διάστημα.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι οι ηγέτες των χωρών αυτών ζητούν το άμεσο άνοιγμα του στρατηγικής σημασίας Στενού του Ορμούζ, προκειμένου να αποκατασταθούν οι ροές ενέργειας. Παράλληλα, προειδοποιούν ιδιωτικά ότι ενδέχεται να προκύψει παγκόσμια επισιτιστική κρίση εάν η κατάσταση δεν έχει ομαλοποιηθεί μέχρι τον επόμενο μήνα. Σύμφωνα με τους αξιωματούχους, οι τιμές της ενέργειας αναμένεται να αυξηθούν περαιτέρω αν η σύγκρουση παραταθεί, με το πετρέλαιο Brent να καταγράφει άνοδο περίπου 4,5% και να ξεπερνά τα 99 δολάρια το βαρέλι.
Ανησυχίες για το Ιράν και τους όρους μιας συμφωνίας
Οι χώρες του Κόλπου εκτιμούν ότι το Ιράν εξακολουθεί να επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, εκτίμηση που –όπως λένε– δεν έχει αλλάξει παρά τους πρόσφατους βομβαρδισμούς από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Για τον λόγο αυτό θεωρούν ότι οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνει αυστηρούς περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, αλλά και στην ανάπτυξη βαλλιστικών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς.
Παρά τις ανησυχίες αυτές, οι περισσότερες χώρες του Κόλπου τάσσονται κατά της συνέχισης των συγκρούσεων και επιθυμούν οι ΗΠΑ να επιμείνουν στη διπλωματική οδό με το Ιράν. Εκπρόσωποι κυβερνήσεων της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ, του Κουβέιτ, του Ομάν και του Μπαχρέιν δεν σχολίασαν άμεσα τις πληροφορίες, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα παρέπεμψαν σε προηγούμενη δήλωσή τους που ζητά «χωρίς όρους επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ».
Ενεργειακή ασφυξία και επιπτώσεις στην οικονομία
Από την έναρξη της σύγκρουσης, το Στενό του Ορμούζ έχει ουσιαστικά παραμείνει κλειστό, προκαλώντας σοβαρές επιπτώσεις στις οικονομίες των χωρών του Κόλπου, οι οποίες δυσκολεύονται να εξάγουν πετρέλαιο, υγροποιημένο φυσικό αέριο, αλουμίνιο και λιπάσματα σε κανονικούς ρυθμούς.
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν υποχωρήσει ελαφρώς μετά την εφαρμογή της εκεχειρίας στις αρχές Απριλίου, ωστόσο παραμένουν πάνω από 35% υψηλότερες σε σχέση με την έναρξη της σύγκρουσης. Οι αγορές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς οι διακυμάνσεις στην περιοχή επηρεάζουν άμεσα την παγκόσμια ενεργειακή ισορροπία.
Διπλωματικές διεργασίες και εύθραυστη εκεχειρία
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν εξετάζουν παράταση της προσωρινής εκεχειρίας για δύο εβδομάδες, προκειμένου να δοθεί περισσότερος χρόνος στις διαπραγματεύσεις για μια πιθανή συμφωνία. Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι οι δύο πλευρές θα συμφωνήσουν σε παράταση ή σε μόνιμη ειρηνευτική λύση.
Μεταξύ των πιο ακανθωδών ζητημάτων παραμένουν ο έλεγχος του Στενού του Ορμούζ, το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, οι βαλλιστικοί πύραυλοι, η άρση κυρώσεων, αλλά και η συνεχιζόμενη σύγκρουση στον Λίβανο μεταξύ Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ.
Στο πλαίσιο αυτό, η πρόσφατη ανακοίνωση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου εκλαμβάνεται από ορισμένους αξιωματούχους ως πιθανός παράγοντας που θα μπορούσε να διευκολύνει τις ευρύτερες διαπραγματεύσεις για το Ιράν.
Με πληροφορίες από Bloomberg
