Σιάσος: Ένθερμος υποστηρικτής του δημόσιου πανεπιστημίου ο νέος πρόεδρος της Συνόδου των Πρυτάνεων, ενώ η αναθεώρηση του άρθρου 16 διχάζει
Με το δημόσιο πανεπιστήμιο να παραμένει ο θεματοφύλακας της ισότητας, της δωρεάν πρόσβασης στη γνώση και της ανεξάρτητης επιστημονικής προόδου ο Πρύτανης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγητής Γεράσιμος Σιάσος, νέος πρόεδρος της Συνόδου Πρυτάνεων των ελληνικών δημόσιων πανεπιστημίων, συνεχίζει να υπερασπίζεται σθεναρά το δημόσιο χαρακτήρα των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Η θέση του δεν χαρακτηρίζεται από στείρα άρνηση, αλλά από μια «επιθετική αυτοπεποίθηση» για την αξία του δημόσιου πανεπιστημίου, συνοδευόμενη από αυστηρές προϋποθέσεις για τη λειτουργία των ιδιωτικών.
Στον αντίποδα, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη προωθεί τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, με την αλλαγή του άρθρου 16 μέσω της αναθεώρησης του Συντάγματος, στην οποία εισηγητής είναι ο Ευριπίδης Στυλιανλίδης, που εξελέγη πρόσφατα κοσμήτορας της Νομικής του ιδιωτικού Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου.
Ο συμβολισμός προφανής για την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, η οποία, εξάλλου, επιδιώκει να ιδιωτικοποιήσει τα πάντα, απαξιώνοντας ταυτόχρονα τις δημόσιες υποδομές.
Σιάσος: Ατμομηχανή της Τριτοβάθμιας το δημόσιο πανεπιστήμιο
Η στρατηγική της κυβέρνησης Μητσοτάκη για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, με την ψήφιση του νόμου 5094/2024, επέτρεψε για πρώτη φορά τη λειτουργία μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα ως παραρτήματα ξένων ιδρυμάτων (γνωστά νομικά ως ΝΠΠΕ – Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης).
Η κυβερνητική πλειοψηφία προτείνει την πλήρη κατάργηση του κρατικού μονοπωλίου στην ανώτατη εκπαίδευση με την αναθεώρηση του Άρθρου 16 του Συντάγματος ωστόσο ελλοχεύει ο κίνδυνος δημιουργίας μιας εκπαίδευσης «δύο ταχυτήτων», όπου η πρόσβαση στα πτυχία θα εξαρτάται από το πορτοφόλι του κάθε πολίτη.
Ο Γεράσιμος Σιάσος, στο 10ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, τοποθετεί τη συζήτηση σε μια πιο ρεαλιστική βάση λέγοντας πως σε όλη την Ευρώπη, «το δημόσιο πανεπιστήμιο αποτελεί την ατμομηχανή της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης», σημειώνοντας με έμφαση πως όλα τα μεγάλα και διεθνώς καταξιωμένα πανεπιστήμια είναι δημόσια και στην Αγγλία και στη Γαλλία και στη Γερμανία, ανεξαρτήτως της επιλογής για ιδιωτικά – και αυτή είναι η παραδοχή από την οποία πρέπει να ξεκινά κάθε συζήτηση για την τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Πρωταρχικός στόχος της ελληνικής Πολιτείας, είχε τονίσει ο πρύτανης του ΕΚΠΑ, θα πρέπει να είναι η στήριξη των δημόσιων πανεπιστημίων, «για τα οποία εμείς θα πρέπει να είμαστε υπερήφανοι, γιατί έχουμε πολύ καλά δημόσια πανεπιστήμια με πάρα πολύ μεγάλες διακρίσεις παγκοσμίως».
Κατά τη διάρκεια της θητείας του, μάλιστα, το ΕΚΠΑ έχει επιτύχει σημαντικές συνεργασίες με κορυφαία Πανεπιστήμια της Ευρώπης και της Αμερικής, ενώ έχει καταγράψει σημαντική άνοδο σε όλες τις διεθνείς λίστες αξιολόγησης πανεπιστημίων και βρίσκεται πλέον μεταξύ των 200 καλύτερων του κόσμου, ενώ ιστορικό βήμα αποτελεί η ίδρυση του παραρτήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών στην Κύπρο, του πρώτου παραρτήματος Ελληνικού Δημόσιου Πανεπιστημίου εκτός Ελλάδας.
Το άρθρο 16 και ο Στυλιανίδης
Την ίδια στιγμή, ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας στη συζήτηση που διεξάγεται για την Συνταγματική Αναθεώρηση – στην προμετωπίδα της οποίας, για την κυβέρνηση, είναι η αλλαγή του άρθρου 16, με στόχο την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, τον περασμένο μήνα, εξελέγη Κοσμήτορας της Νομικής Σχολής του ιδιωτικού Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου.
Δεν πρόκειται απλώς για μια ακαδημαϊκή προαγωγή, αλλά για μια κίνηση με βαθύ πολιτικό, θεσμικό και επιχειρηματικό συμβολισμό. Η εκλογή του κ. Στυλιανίδη συνδέεται άμεσα με την εφαρμογή του Νόμου 5094/2024 για τα μη κρατικά πανεπιστήμια. Όπως ανακοινώθηκε, αναλαμβάνει Κοσμήτορας τόσο για το Τμήμα της Λευκωσίας όσο και για το Τμήμα Ελληνικής Κατεύθυνσης που πρόκειται να λειτουργήσει άμεσα στο νέο campus στην Αθήνα.
Κάπως έτσι, ο άνθρωπος που θα εισηγηθεί στη Βουλή την ιστορική αλλαγή του Συντάγματος για την πλήρη κατάργηση του κρατικού μονοπωλίου στην ανώτατη εκπαίδευση, είναι ταυτόχρονα Κοσμήτορας Νομικής σε ένα από τα μεγαλύτερα ιδιωτικά πανεπιστήμια που επωφελούνται από αυτή τη μεταρρύθμιση. Είναι η απόλυτη «γέφυρα» ανάμεσα στην πολιτική απόφαση και την επιχειρηματική πράξη (ίδρυση ιδιωτικής Νομικής στην Αθήνα). Δείχνει ότι η αγορά των μη κρατικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα δεν είναι πλέον ένα σχέδιο επί χάρτου, αλλά μια πραγματικότητα που στελεχώνεται από το ανώτατο πολιτικό προσωπικό της χώρας.
