Στο 65% των συνολικών πόρων του ΤΑΑ οι εκταμιεύσεις μέχρι σήμερα

Το 65,1% των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης έχει εκταμιευθεί μέχρι σήμερα, σύμφωνα με την νέα μελέτη της Eurobank, κατατάσσοντας την Ελλάδα στην 9η θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ-27.

Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί σε συνολικά 23,44 δισ.ευρώ, εκ των οποίων 12,04 δισ.ευρώ αφορούσαν επιχορηγήσεις και 11,4 δισ.ευρώ δάνεια.

Υπενθυμίζεται, βέβαια, ότι η Ελλάδα σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ-27 είναι αναλογικά ο μεγαλύτερος δικαιούχος πόρων από το ΤΑΑ, καθώς αυτοί αντιστοιχούν στο 16,0% του ΑΕΠ της το έτος 2023 (ΕΕ-27: 3,7%), και ανέρχονται σε  35,95 δισ.ευρώ, εκ των οποίων τα 18,22 δισ.ευρώ αντιστοιχούν σε επιχορηγήσεις και τα 17,73 δισ. ευρώ σε δάνεια.

Επίτευξη οροσήμων και στόχων

Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με ημερομηνία 7/1/2026, επισημαίνουν οι αναλυτές της Eurobank,  η Ελλάδα έχει εκπληρώσει συνολικά 178 εκ των 382 οροσήμων, δηλαδή το 46,6%, όταν το αντίστοιχο ποσοστό για το μέσο όρο της ΕΕ-27 διαμορφώνεται σε 48,8% ενώ σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ-27 κατατάσσεται στην 17η θέση.

Σημειώνεται, ωστόσο, ότι στο τέλος του 2023 τόσο στις εκταμιεύσεις πόρων (ως ποσοστό των συνολικών πόρων) όσο και στο ποσοστό εκπλήρωσης οροσήμων/στόχων η Ελλάδα καταλάμβανε υψηλότερες θέσεις μεταξύ των κρατών-μελών (5η και 11η αντίστοιχα) στις σχετικές κατατάξεις. Η εικόνα αυτή, για τους αναλυτές της Eurobank,  δείχνει ότι τα εναπομείναντα ορόσημα/στόχοι είναι πιο απαιτητικά καθώς αφορούν περισσότερο την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων (π.χ. ολοκλήρωση μεγάλων έργων υποδομής, πλήρης ολοκλήρωση κτηματολογίου, εγκατάσταση δυναμικότητας παραγωγής ανανεώσιμου υδρογόνου) έναντι προκηρύξεων διαγωνισμών, έναρξης δράσεων, ψήφισης νόμων κ.λπ. που απαιτούσαν τα προγενέστερα ορόσημα/στόχοι.

Στους επιμέρους πυλώνες, η Ελλάδα βρίσκεται σε υψηλότερη θέση συγκριτικά με το μ.ο. της ΕΕ-27 σε 2 από τους 6, δηλαδή στους πυλώνες «Έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» (11η στην κατάταξη με ποσοστό 55,9% έναντι 49,0% ο μ.ο. της ΕΕ-27) και «Πράσινη μετάβαση» (12η με ποσοστό 48,2% έναντι 43,4% ο μ.ο. της ΕΕ-27).

Αντίθετα, παρουσιάζει χαμηλότερο ποσοστό ολοκλήρωσης οροσήμων/στόχων συγκριτικά με το μ.ο. της ΕΕ-27 στους πυλώνες «Ψηφιακός μετασχηματισμός» (19η με ποσο-στό 40,5% έναντι 44,2%), «Κοινωνική και εδαφική συνοχή» (21η με ποσοστό 38,1% έναντι 45,1%), «Υγεία και οικονομική, κοινωνική και θεσμική ανθεκτικότητα» (22η στην κατάταξη με ποσοστό 47,4% έναντι 53,5%) και «Πολιτικές για την επόμενη γενιά» (24η με ποσοστό 22,2% έναντι 46,9%).

Οι αιτίες καθυστέρησης

Σύμφωνα με την έρευνα, οι αιτίες για τις καθυστερήσεις στην εκπλήρωση οροσήμων/στόχων και κατά συνέπεια στην απορρόφηση των πόρων του ΤΑΑ είναι σχεδόν παρόμοιες τόσο στην Ελλάδα όσο και στις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ-27.

Σύμφωνα με έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, οι αιτίες είναι μεταξύ άλλων οι εξής: οι μεταβολές στις εξωτερικές συνθήκες, η υποεκτίμηση του χρόνου που απαιτείται για την υλοποίησή τους, ζητήματα που σχετίζονται με τη διοικητική ικανότητα και την πολυπλοκότητα των κανόνων σε εθνικό επίπεδο

Αναφορικά με τις εκταμιεύσεις πόρων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς την Ελλάδα την περίοδο 2020-2024 η Ελλάδα έχει καλύτερες επιδόσεις στην εκταμίευση δανειακών πόρων συγκριτικά με το μ.ο. ΕΕ-27 αφού τόσο το ετήσιο ποσοστό όσο και το σωρευτικό ποσοστό εκταμιεύσεων δανείων προς το σύνολο των διαθέσιμων δανειακών πόρων είναι υψηλότερο. Στο σκέλος των επιχορηγήσεων αν και η καμπύλη που δείχνει την εξέλιξη του σωρευτικού ποσού εκταμιεύσεων της Ελλάδας συμπίπτει στο μεγαλύτερο μέρος της με την αντίστοιχη της ΕΕ-27, το έτος 2024 οι δύο καμπύλες αποκλίνουν.

Η επίδοση στους πυλώνες στην Ευρώπη

Όπως σημειώνουν στην μελέτη οι αναλυτές, στο σύνολο των πυλώνων, 14 από τις 27 χώρες (Γαλλία, Αυστρία, Λουξεμβούργο, Ιταλία, Ιρλανδία, Δανία, Μάλτα, Κροατία, Εσθονία, Τσεχία, Γερμανία, Σουηδία, Πορτογαλία, Σλοβενία) έχουν ολοκληρώσει πάνω από το 50% των οροσήμων/στόχων.

Επιπλέον, στους πυλώνες «Πράσινη μετάβαση», «Κοινωνική και εδαφική συνοχή» και «Πολιτικές για την επόμενη γενιά» μόλις 10 , 12  και 12  χώρες αντίστοιχα έχουν ποσοστό εκπλήρωσης οροσήμων/στόχων άνω του 50%. Καλύτερη είναι η εικόνα στους πυλώνες «Ψηφιακός μετασχηματισμός» και «Έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» όπου 14  και 15  χώρες αντίστοιχα έχουν ποσοστό εκπλήρωσης στό-χων/οροσήμων άνω του 50%. Τέλος, στον πυλώνα «Υγεία, οικονομική, κοινωνική, θεσμική ανθεκτικότητα» παρουσιάζεται ο μεγαλύτερος αριθμός χωρών (20 από τις 27)  που έχουν εκπληρώσει πάνω από τα μισά ορόσημα/στόχους.

Πορεία υλοποίησης για 2021-2024

Την εν λόγω περίοδο, οι εκταμιεύσεις πόρων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς την Ελλάδα στο σκέλος των δανείων έφτασαν σωρευτικά τα 9,62 δισ.ευρώ ή το 54,3% των συνολικών πόρων σε δάνεια που έχουν εγκριθεί προς την Ελλάδα (17,73 δις). Στο σκέλος των επιχορηγήσεων είχαν εκταμιευθεί 8,59 δισ.ευρώ ή το 47,2% των συνολικών πόρων σε επιχορηγήσεις (18,22 δις).  Συγκριτικά τώρα με την ΕΕ-27, σύμφωνα με την μελέτη, η Ελλάδα έχει καλύτερες επιδόσεις στην εκταμίευση δανειακών πόρων. Το ετήσιο ποσοστό εκταμιεύσεων δανείων αλλά και το σωρευτικό τους ποσοστό την περίοδο 2021-2024 είναι υψηλότερο στην Ελλάδα συγκριτικά με το μ.ο. της ΕΕ-27 με το τελευταίο να διαμορφώνεται σε 54,3% (μ.ο. ΕΕ-27: 37,4%) το 2024. Στο σκέλος των επιχορηγήσεων η καμπύλη που δείχνει την εξέλιξη του σωρευτικού ποσού εκταμιεύσεων της Ελλάδας συμπίπτει στο μεγαλύτερο μέρος της με την αντίστοιχη του μ.ο. της ΕΕ-27 (ΕΕ-27: 54,9%, Ελλάδα: 47,2%).

Όσον αφορά τη χρήση των πόρων του ΤΑΑ από την Ελλάδα και τα κράτη μέλη της ΕΕ-27, προκύπτει από την μελέτη καταρχάς ότι στο σύνολο της ΕΕ-27 από τα  650 δισ. ευρώ είχαν χρησιμοποιηθεί τα 208,2 δισ.ευρώ την εν λόγω περίοδο δηλαδή το 32,0% των συνολικών πόρων. Από το συνολικό ποσό των επιχορηγήσεων ύψους 359 δις είχαν χρησιμοποιηθεί 166,9 δις (46,4% των εγκεκριμένων πόρων) και από το συνολικό ποσό των δανείων ύψους €291 δις είχαν χρησιμοποιηθεί €41,4 δις (14,2%) αντίστοιχα.

Στην Ελλάδα από τα 36,0 δις των εγκεκριμένων πόρων την περίοδο αυτή είχαν χρησιμοποιηθεί τα  7,75 δις δηλαδή το 21,6%.  Στο σκέλος των δανείων είχε κατευθυνθεί προς τους τελικούς δικαιούχους το 14,9% των εγκεκριμένων πόρων (€2,64 δις από τα €17,7 δις – 5η θέση ανάμεσα στις συνολικά 11 χώρες που έχουν χρησιμοποιήσει πόρους από το σκέλος των δανείων) και στο σκέλος των επιχορηγήσεων το 28,0% των διαθέσιμων πόρων (5,1 διςευρώ από τα €18,2 δις – 19η θέση ανάμεσα στις 27 χώρες που έχουν χρησιμοποιήσει πόρους από το σκέλος των επιχορηγήσεων).

Κατά συνέπεια, η Ελλάδα επιτυγχάνει οριακά καλύτερη επίδοση συγκριτικά με το μ.ο. της ΕΕ-27 στο ποσοστό χρήσης δανειακών πόρων (14,9% έναντι 14,2%) με το   σκέλος των επιχορηγήσεων να καταγράφει ωστόσο σημαντικά χαμηλότερο ποσοστό χρήσης (28,0% έναντι 46,4%).

naftemporiki.gr