Στο «κόκκινο» η ευρωπαϊκή γεωργία, ζητείται νέο σχέδιο επενδύσεων

Σε κρίσιμο σημείο βρίσκεται η ευρωπαϊκή γεωργία, καθώς οι αγρότες καλούνται να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονα την εκτίναξη του κόστους παραγωγής, τις γεωπολιτικές αναταράξεις και τις ολοένα εντονότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Τον κώδωνα του κινδύνου έκρουσε η ευρωπαϊκή δεξαμενή σκέψης Farm Europe σε συζήτηση με τον Ευρωπαίο Επίτροπο Γεωργίας, Christophe Hansen, επισημαίνοντας ότι το ευρωπαϊκό αγροτικό μοντέλο αντιμετωπίζει πλέον προβλήματα που δεν μπορούν να θεωρηθούν απλώς προσωρινά.

Η Farm Europe αναγνωρίζει την κινητοποίηση και τη δέσμευση του Ευρωπαίου Επιτρόπου, υπογραμμίζει όμως ότι απαιτείται αλλαγή προσέγγισης. Όπως επισημαίνει, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να κινηθεί πέρα από τις παραδοσιακές λύσεις, αντιμετωπίζοντας άμεσα τα προβλήματα ρευστότητας των αγροτών και, παράλληλα, σχεδιάζοντας μια μακροπρόθεσμη στρατηγική για την ανάπτυξη και την ανθεκτικότητα της γεωργίας.

«Η ευρωπαϊκή γεωργία βρίσκεται σε σημείο καμπής»

«Η γεωργία της ΕΕ δεν αντιμετωπίζει απλώς προσωρινές δυσκολίες», δήλωσε ο πρόεδρος της Farm Europe, Yves Madre. Όπως ανέφερε, ο ευρωπαϊκός αγροτικός τομέας «υπονομεύεται από τη γεωπολιτική κρίση, τη σοβαρή ξηρασία του καλοκαιριού και τη συσσώρευση μη παραγωγικών επενδύσεων», οι οποίες, σύμφωνα με τον ίδιο, είχαν ως βασικό στόχο τη συμμόρφωση με τους κανονισμούς και όχι την προσαρμογή της παραγωγής στην κλιματική αλλαγή.

Ο ίδιος χαρακτήρισε τις σημερινές καλλιεργητικές περιόδους «σημείο καμπής», υποστηρίζοντας ότι αναδεικνύουν τις αδυναμίες της Ευρώπης σε μια περίοδο κατά την οποία η αγροτική παραγωγή αποκτά ολοένα μεγαλύτερη γεωπολιτική σημασία.

«Τις τελευταίες δεκαετίες, η Ευρωπαϊκή Ένωση προσαρμόζει την αγροτική της πολιτική χωρίς να αντιμετωπίζει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ίδια η αγροτική παραγωγή σε ένα μεταβαλλόμενο κλίμα. Σήμερα πληρώνει το τίμημα», ανέφερε.

Στο πλαίσιο αυτό, η Farm Europe ζητά από τον Ευρωπαίο Επίτροπο Γεωργίας να αναλάβει νέα πρωτοβουλία, με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων της αγροδιατροφικής αλυσίδας, προκειμένου να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή αγροτική κυριαρχία.

Στόχος, σύμφωνα με την οργάνωση, δεν θα πρέπει να είναι μόνο η επισιτιστική ασφάλεια, αλλά και η αντιμετώπιση των προκλήσεων που συνδέονται με τη μετάβαση σε μια οικονομία μηδενικών καθαρών εκπομπών.

 «Δεν μπορούμε να πηγαίνουμε από τη μία κρίση στην άλλη», λέει η Coldireti

Στην ανάγκη ενός φιλόδοξου ευρωπαϊκού σχεδίου ανάκαμψης και επενδύσεων για τη γεωργία αναφέρθηκε ο Ettore Prandini, πρόεδρος της Coldiretti και επικεφαλής της Στρατηγικής Επιτροπής της Farm Europe.

Όπως τόνισε, το σχέδιο θα πρέπει να στηρίζεται σε «δίκαια εισοδήματα για τους αγρότες, ισχυρή παραγωγική ικανότητα και επισιτιστική κυριαρχία».

Ο Prandini υποστήριξε ότι η επένδυση στη γεωργία αποτελεί προϋπόθεση για τη διατήρηση της πρόσβασης των Ευρωπαίων καταναλωτών σε ποιοτικά τρόφιμα σε προσιτές τιμές.

Παράλληλα, τάχθηκε κατά μιας κατεύθυνσης που, όπως ανέφερε, θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη εξάρτηση από εναλλακτικά προϊόντα που αποσυνδέονται από την πρωτογενή παραγωγή, όπως τα προϊόντα εργαστηρίου και τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα.

«Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να περνάμε από τη μία έκτακτη ανάγκη στην άλλη», υπογράμμισε ο Prandini, παραπέμποντας στις υψηλές τιμές των λιπασμάτων, στην αύξηση του κόστους των καυσίμων και στην ξηρασία.

Ως παράδειγμα συγκεκριμένης παρέμβασης ανέφερε την πλήρη αξιοποίηση του χωνεμένου υπολείμματος (digestate), υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση της χρήσης και του κόστους των χημικών λιπασμάτων, χωρίς να υποβαθμίζεται η ποιότητα του εδάφους.

Απώλειες σε καλλιέργειες και ζωικό κεφάλαιο

Η Farm Europe επισημαίνει ότι η ευρωπαϊκή γεωργία έχει καταγράψει σημαντική υποχώρηση τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται:

• η ΕΕ έχει χάσει σχεδόν 8 εκατ. εκτάρια καλλιεργειών σιτηρών,
• περίπου 10% του ζωικού της κεφαλαίου,
• 10% της έκτασης καλλιέργειας λαχανικών,
• 30% των εκτάσεων με πατάτες και ζαχαρότευτλα και περίπου 20% των αμπελώνων.

Η υποχώρηση αυτή, σύμφωνα με τη Farm Europe, έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται την αγροτική παραγωγή προκειμένου να καλύψει τόσο τις διατροφικές όσο και τις μη διατροφικές ανάγκες της ίδιας και των εταίρων της.

Στήριξη ρευστότητας, επενδύσεις και νέες αγορές

Η Farm Europe υποστηρίζει ότι η πτωτική πορεία της ευρωπαϊκής γεωργίας δεν είναι αναπόφευκτη και ζητά ένα νέο πλαίσιο παρεμβάσεων. Μεταξύ των προτάσεων που θέτει στο τραπέζι περιλαμβάνονται:

• βραχυπρόθεσμη στήριξη της ρευστότητας των αγροτών,
• ενίσχυση των επενδύσεων,
• άνοιγμα νέων αγορών, μεταξύ άλλων στον τομέα της βιοενέργειας,
• νέες και καινοτόμες πηγές χρηματοδότησης,
• μέτρα για την καλύτερη διαχείριση του νερού,
• επιτάχυνση της ψηφιοποίησης,
• ενίσχυση της διαχείρισης κινδύνων και κρίσεων.

Παράλληλα, η οργάνωση ζητά τη δημιουργία ομάδας υψηλού επιπέδου για τον τομέα του σιταριού, κατά το πρότυπο της αντίστοιχης δουλειάς που έχει πραγματοποιηθεί στον κτηνοτροφικό τομέα.

Το ζητούμενο, σύμφωνα με τη Farm Europe, είναι η διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου ευρωπαϊκού σχεδίου ανθεκτικότητας και επενδύσεων για τη γεωργία, το οποίο θα στηρίξει την ανάπτυξη του κλάδου και θα ενισχύσει τις προοπτικές της ευρωπαϊκής υπαίθρου.

Η οργάνωση θεωρεί ότι μια ισχυρότερη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι απαραίτητη, ώστε η γεωργία να επανέλθει στο επίκεντρο των στρατηγικών επιλογών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.