Στόχος των παρεμβάσεων είναι η διασφάλιση της διαθεσιμότητας φαρμάκων

Η νέα διαλειτουργικότητα του συστήματος υγείας με στόχο τον έλεγχο της επάρκειας φαρμάκων, το φαινόμενο των αποχωρήσεων σκευασμάτων από την αγορά, οι κοινές προμήθειες των κρατών μελών απαραίτητων φαρμάκων αλλά και η μεγάλη πρόκληση που έχει να αντιμετωπίσει το υπουργείο που είναι οι αποχωρήσεις σκευασμάτων ήταν μερικά από τα θέματα συζήτησης με το γενικό γραμματέα Στρατηγικού Σχεδιασμού του υπουργείου Υγείας, Άρη Αγγελή.

Κύριε Γενικέ που βρισκόμαστε αναφορικά με το ηλεκτρονικό σύστημα παρακολούθησης και διακίνησης φαρμάκων (Η.Σ.Πα.Δι.Φ.);

Αναφορικά με το ΗΣΠΑΔΙΦ, προχωρούμε συστηματικά στην περαιτέρω ενίσχυση και αναβάθμισή του, ώστε να αποτελεί ένα ολοκληρωμένο εργαλείο πρόβλεψης, παρακολούθησης και διαχείρισης της φαρμακευτικής επάρκειας στη χώρα. Σε συνεργασία με την Ομάδα Αρχιμήδης, έχουμε ήδη αναπτύξει ένα προηγμένο προβλεπτικό μοντέλο για τη ζήτηση των φαρμάκων που περιλαμβάνονται στο ΗΣΠΑΔΙΦ, το οποίο μας επιτρέπει να εντοπίζουμε εγκαίρως πιθανές πιέσεις στην αγορά και να λαμβάνουμε προληπτικά μέτρα. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η ανάπτυξη αντίστοιχου μοντέλου για την παρακολούθηση και πρόβλεψη της προσφοράς φαρμάκων (supply), τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο.

Ταυτόχρονα, προχωρά η σταδιακή ένταξη του συνόλου των συνταγογραφούμενων φαρμάκων στο σύστημα, διευρύνοντας σημαντικά το πεδίο παρακολούθησης και ενισχύοντας τη δυνατότητα έγκαιρης παρέμβασης όπου απαιτείται. Τέλος, ολοκληρώνονται και οι τεχνικές δοκιμές σε συνεργασία με την ΗΔYΚΑ για την ενσωμάτωση δεδομένων που αφορούν τις ακυρώσεις εκτέλεσης συνταγών από τα ιδιωτικά φαρμακεία μέσω του συστήματος άυλης σειριοποίησης. Η νέα αυτή λειτουργικότητα θα ενισχύσει περαιτέρω την ακρίβεια και την πληρότητα της διαθέσιμης πληροφορίας, συμβάλλοντας στη βελτίωση της εποπτείας της φαρμακευτικής αγοράς και στη διασφάλιση της επάρκειας φαρμάκων για τους πολίτες.

Γίνεται πολύς λόγος τελευταία για κύμα αποσύρσεων φαρμάκων από την ελληνική αγορά. Ισχύει κάτι τέτοιο, και αν ναι τι προϊόντα αποχωρούν και για ποιο λόγο;

Είναι γεγονός ότι κατά καιρούς βλέπουμε συγκεκριμένα προϊόντα να αποσύρονται από την ελληνική αγορά. Ωστόσο, δεν βρισκόμαστε σήμερα μπροστά σε ένα γενικευμένο κύμα αποχωρήσεων που να θέτει σε κίνδυνο τη συνολική πρόσβαση των ασθενών στις θεραπείες τους.

Οι περιπτώσεις που καταγράφονται αφορούν διαφορετικές θεραπευτικές κατηγορίες και συνδέονται κυρίως με εμπορικές και οικονομικές παραμέτρους, καθώς και με τις ευρύτερες συνθήκες που διαμορφώνονται στις ευρωπαϊκές και παγκόσμιες αγορές φαρμάκου. Η Ελλάδα διαθέτει διαχρονικά από τις χαμηλότερες τιμές φαρμάκων στην Ευρώπη, ενώ παράλληλα το σύστημα φαρμακευτικής χρηματοδότησης έχει βρεθεί τα τελευταία χρόνια αντιμέτωπο με σημαντικές πιέσεις, λόγω των αυξητικών τάσεων της αγοράς οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα το υψηλό επίπεδο των υποχρεωτικών επιστροφών.

Πρόκειται για μια πρόκληση που η πολιτεία έχει αναγνωρίσει και αντιμετωπίζει συστηματικά, πρωτίστως μέσω της σημαντικής και συνεχόμενης αύξησης του ετήσιου προϋπολογισμού φαρμακευτικής περίθαλψης αλλά και μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων που υλοποιούνται, σε στενή συνεργασία με τους αρμόδιους εποπτευόμενους φορείς και στρατηγικούς εταίρους.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι στοχευμένες ανατιμολογήσεις συγκεκριμένων φαρμάκων το 2024, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν με πλήρη διαφάνεια, βάσει αυστηρών κριτηρίων και λαμβάνοντας υπόψη πέρα από τις τιμές των σκευασμάτων στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης, τη θεραπευτική τους κρισιμότητα, βάσει των εναλλακτικών διαθέσιμων θεραπειών σε συνάρτηση με τα μερίδια αγοράς τους. Στόχος των παρεμβάσεων αυτών ήταν να διασφαλιστεί η διαθεσιμότητα φαρμάκων και να αποφευχθούν φαινόμενα περιορισμένης διάθεσης και ελλείψεων, καθώς και η αύξηση της δημοσιονομικής επιβάρυνσης που θα προέκυπτε μέσω της αντικατάστασή τους από ακριβότερες θεραπείες.

Παράλληλα, οι παρεμβάσεις μας εκτείνονται τόσο στην πλευρά της προσφοράς, μέσω των διαδικασιών τιμολόγησης, αξιολόγησης και αποζημίωσης, όσο και της ζήτησης, μέσω μέτρων ορθολογικής συνταγογράφησης και παρακολούθησης της διακίνησης των φαρμάκων, αξιοποιώντας παράλληλα εργαλεία όπως το ΙΦΕΤ, το Ταμείο Καινοτομίας και νέες ψηφιακές πλατφόρμες. Στόχος είναι να διατηρήσουμε μια ισορροπία μεταξύ της απρόσκοπτης και προσιτής πρόσβασης των ασθενών σε κλινικά αποτελεσματικές και οικονομικά αποδοτικές θεραπείες και της βιωσιμότητας του συστήματος.

Καθώς γνωρίζω έχετε αναλάβει και το πολύπλοκο έργο της αναθεώρησης του καταλόγου των Φαρμάκων Υψηλού Κόστους. Σε τι στάδιο είναι αυτό;

Όσον αφορά τον κατάλογο των Φαρμάκων Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ), η σχετική εργασία έχει ήδη ολοκληρωθεί. Συγκεκριμένα, η Ομάδα Εργασίας που συστάθηκε για τον σκοπό αυτό στο υπουργείο Υγείας ολοκλήρωσε το έργο της, καταλήγοντας σε ένα σαφές πλαίσιο κριτηρίων για την αξιολόγηση και την ένταξη νέων σκευασμάτων στον κατάλογο των ΦΥΚ. Στην παρούσα φάση εξετάζονται τα επόμενα βήματα για την εφαρμογή του νέου πλαισίου.

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα Critical Medicines Act (CMA) θεσπίστηκε για την αντιμετώπιση ελλείψεων φαρμάκων πρώτης ανάγκης και τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από τρίτες χώρες. Στο τελευταίο νομοσχέδιο η Ελλάδα συμπεριέλαβε κομμάτι για τις κοινές προμήθειες, κάτι που για πρώτη φορά γνωρίσαμε εν μέσω πανδημίας. Αυτό έρχεται σε συνέχεια της απόφασης της Ευρώπης για τα critical medicines ή νομοθετούμε ώστε η χώρα να είναι προετοιμασμένη για παν ενδεχόμενο;

Η πρόβλεψη για τις κοινές προμήθειες που ενσωματώσαμε στο τελευταίο νομοσχέδιο κινείται στην ίδια ευρύτερη κατεύθυνση με τις νέες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της φαρμακευτικής ασφάλειας και της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης, χωρίς όμως να αποτελεί άμεση συνέπεια του Critical Medicines Act (CMA).

Κεντρικό ρόλο στο ευρωπαϊκό πλαίσιο ετοιμότητας διαδραματίζει η HERA (Health Emergency Preparedness and Response Authority), η οποία δημιουργήθηκε με στόχο την ενίσχυση της πρόληψης, της ετοιμότητας και της συντονισμένης αντιμετώπισης σοβαρών διασυνοριακών απειλών για τη δημόσια υγεία. Η HERA συντονίζει μηχανισμούς για την αποτελεσματικότερη προετοιμασία των κρατών-μελών απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις, διευκολύνοντας, μεταξύ άλλων, τη συνεργασία σε θέματα προμηθειών στρατηγικής σημασίας και την εξασφάλιση πρόσβασης σε κρίσιμα προϊόντα υγείας όταν οι συνθήκες το απαιτούν.

Με γνώμονα αυτήν τη λογική της ετοιμότητας και της πρόληψης, η χώρα μας προχώρησε προληπτικά στην ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο της δυνατότητας συμμετοχής σε ευρωπαϊκούς μηχανισμούς κοινής προμήθειας, που αφορούν σοβαρές διασυνοριακές υγειονομικές απειλές. Για τον λόγο αυτό, με το άρθρο 52 του τελευταίου νομοσχεδίου του υπουργείου Υγείας θεσμοθετήθηκε η διαδικασία της συμμετοχής μας σε συμβάσεις κοινών προμηθειών ιατρικών αντιμέτρων μέσω της HERA, για την έγκαιρη και αποτελεσματική διασφάλιση κρίσιμων προμηθειών. Με τον τρόπο αυτό, η Ελλάδα μπορεί να εξασφαλίζει έγκαιρη πρόσβαση σε προϊόντα στρατηγικής σημασίας και να αξιοποιεί τη διαπραγματευτική ισχύ της ευρωπαϊκής συνεργασίας, διαμορφώνοντας ένα συνεκτικό πλαίσιο πρόληψης και διαχείρισης μελλοντικών προκλήσεων.

Το CMA αποτελεί, παράλληλα, μια εξίσου σημαντική ευρωπαϊκή πρωτοβουλία, η οποία αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των ελλείψεων κρίσιμων φαρμάκων και στη μείωση της εξάρτησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης από περιορισμένο αριθμό

προμηθευτών και τρίτων χωρών για δραστικές ουσίες και βασικά φαρμακευτικά προϊόντα. Μέσα από το νέο αυτό πλαίσιο, καθώς και από άλλες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, η Ευρώπη επιδιώκει να ενισχύσει την παραγωγική της βάση, να διαφοροποιήσει τις εφοδιαστικές αλυσίδες και να δημιουργήσει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις.

Η στρατηγική σημασία αυτής της συζήτησης αποτυπώθηκε και στο τελευταίο Συμβούλιο υπουργών Υγείας στο Λουξεμβούργο, στις 16 Ιουνίου, όπου εξετάστηκαν ευρύτερα ζητήματα που αφορούν τη φαρμακευτική ανθεκτικότητα της Ευρώπης, την ασφάλεια των εφοδιαστικών αλυσίδων και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγικής βάσης. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα υποστήριξε την περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών και πρότεινε τα ζητήματα της φαρμακευτικής ασφάλειας και ανθεκτικότητας να αποτελέσουν αντικείμενο τακτικής συζήτησης στα επόμενα Συμβούλια υπουργών Υγείας, αναγνωρίζοντας τον αυξανόμενο στρατηγικό τους ρόλο για την ευρωπαϊκή ετοιμότητα και ασφάλεια.

Η ψηφιοποίηση των SPC (Summary of Product Characteristics – Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος) είναι ένα ακόμα έργο που έχετε αναλάβει. Οι πληροφορίες μας λένε ότι ήδη έχουν ψηφιοποιηθεί οι πρώτες 160 κατηγορίες, και ο τελικός στόχος είναι η κάλυψη περίπου 1.500 SPC;

Η ψηφιοποίηση των φύλλων οδηγιών των συνταγογραφούμενων φαρμάκων (Summary of Product Characteristics – SPCs) αποτελεί μια σημαντική μεταρρύθμιση που ενισχύει τόσο την ασφάλεια των ασθενών όσο και την ποιότητα της συνταγογράφησης. Για πρώτη φορά, κρίσιμες πληροφορίες που μέχρι σήμερα ήταν διαθέσιμες αλλά διάσπαρτες, ενσωματώνονται με δομημένο τρόπο στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης, ώστε να μπορούν να αξιοποιηθούν συστηματικά από τους επαγγελματίες υγείας και το Υπουργείο Υγείας.

Ως προς την εφαρμογή του μέτρου, αυτή κυλά σταδιακά και ανά θεραπευτική κατηγορία. Συγκεκριμένα, έχει ήδη ολοκληρωθεί η ψηφιοποίηση και παραμετροποίηση ιχνηλάτησης ενδείξεων για την κατηγορία ATC-L, που περιλαμβάνει περίπου 1.000 κωδικούς και αφορά ογκολογικά, αντινεοπλασματικά και ανοσοτροποποιητικά φάρμακα. Ακολουθούν οι κατηγορίες ATC-A (πεπτική οδός και μεταβολισμός) και ATC-C (καρδιαγγειακά φάρμακα), καλύπτοντας σταδιακά το μεγαλύτερο μέρος των αποζημιούμενων συνταγογραφούμενων φαρμάκων. Παράλληλα, στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης, η ψηφιοποίηση έχει ήδη ολοκληρωθεί για τα φάρμακα σοβαρών ασθενειών αποκλειστικά νοσοκομειακής χορήγησης, με τη συνολική ανάπτυξη του συστήματος να προχωρά σταδιακά και να αναμένεται να ολοκληρωθεί στο προσεχές διάστημα.

Σε ό,τι αφορά την υλοποίηση του μέτρου, αυτή προχωρά σταδιακά και σε διακριτές φάσεις, με στόχο τη διασφάλιση της εύρυθμης και αξιόπιστης λειτουργίας του συστήματος. Στην πρώτη φάση, το σύστημα αποκτά, μέσω ειδικών δεικτών, τη δυνατότητα να «καταλαβαίνει» τι συνταγογραφείται και γιατί. Με αλλά λόγια, ελέγχει κατά πόσο το φάρμακο που επιλέγεται από τον ιατρό συνάδει με τις εγκεκριμένες ενδείξεις (ICD-10) και τη δοσολογία. Σε επόμενη φάση, το σύστημα θα μπορεί να αποτρέπει τη συνταγογράφηση όταν δεν πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια, με δυνατότητα περαιτέρω επέκτασης σε πιο σύνθετες παραμέτρους, όπως οι αλληλεπιδράσεις και άλλα κρίσιμα φίλτρα.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.