Συμφωνίες- καύσιμο για τον Κάθετο Διάδρομο στην Ουάσιγκτον

Με πλήθος Μνημονίων Κατανόησης ανάμεσα σε παραγωγούς και προμηθευτές φυσικού αερίου εκκινεί μια νέα «σελίδα» με τον Κάθετο Διάδρομο, επιβεβαιώνοντας το κοινό ανακοινωθέν των χωρών της περιοχής για αύξηση του αμερικανικού LNG στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

Oι πρώτες συμφωνίες (Memorandum of Understanding) υπογράφηκαν αργά χθες το βράδυ (ώρα Ελλάδος), με τις ελληνικές εταιρείες Atlantic SEE LNG TRADE και METLEN να συγκαταλέγονται μεταξύ των συμβαλλομένων.

(Πηγή φωτ. Metlen)

Αναλυτικότερα, η κοινοπραξία των ΔΕΠΑ Εμπορίας (40%) και του Ομίλου AKTOR (60%) υπέγραψε MoU με τη Naftogaz, καθώς και με εταιρείες από Βοσνία και Αλβανία, ενώ ακολούθησε η εταιρεία METLEN με τη Shell, όπως και η MET Group με τη Shell. Οι εν λόγω συμφωνίες συνιστούν ένα μέρος των συμφωνιών που υπεγράφησαν χθες, με τη διαδικασία να αναμένεται να συνεχιστεί στα πλαίσια των συναντήσεων που προγραμματίζονται για σήμερα.

Ουάσιγκτον: Εμβληματικό deal Metlen – Shell για συνεργασία στην προμήθεια και εμπορία LNG

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι προαναφερόμενες συμφωνίες δεν έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα, ωστόσο, όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς, δύναται να αποτελέσουν την «καύσιμο» για να «τρέξει» ο Κάθετος Διάδρομος ως μια εκ των βασικών εναλλακτικών οδεύσεων για την αντικατάσταση του ρωσικού φυσικού αερίου στην περιοχή.

Επιπρόσθετα, η διεύρυνση της «πελατειακής βάσης» με εταιρείες από άλλες χώρες πέραν της Ουκρανίας υπογραμμίζει και επιβεβαιώνει το «ολιστικό» του εγχειρήματος, με τον Κάθετο Διάδρομο πλέον να φιλοδοξεί να αντικρίσει εν συνόλω την περιοχή της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, εγκαταλείποντας την «έκτακτη συνθήκη» εφοδιασμού της Ουκρανίας που αντικειμενικά, όπως αναγνωρίζουν αρμόδιοι παράγοντες της αγοράς, θέτει ένα «ταβάνι» στο όλο σχέδιο.

Στην περίπτωση της ATLANTIC SEE LNG TRADE ΑΕ, η εν λόγω συμφωνία έρχεται να συμπληρώσει την πρώτη εμπορική συμφωνία που συνήψε η κοινοπραξία με προμηθευτή την BP και αγοραστή την ουκρανική Naftogaz την Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2026 για τη μεταφορά ποσότητας κατά ανώτατο επίπεδο στο 1 εκατ. MWh, ανάλογα με τη διαθέσιμη χωρητικότητα των διαχειριστών των δικτύων φυσικού αερίου. Στα πλαίσια της εν λόγω συμφωνίας, το πρώτο φορτίο θα αφιχθεί στη Ρεβυθούσα, με την παράδοσή του στην Ουκρανία να προγραμματίζεται για τον ερχόμενο Μάρτιο μέσω του Route 1 (Ελλάδα – Βουλγαρία – Ρουμανία – Μολδαβία – Ουκρανία).

Κάθετος Διάδρομος: Μακροχρόνιες συμφωνίες με 4 χώρες για την Atlantic SEE LNG Trade

Σε πολιτικό επίπεδο, η «ανάγνωση» του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας αποτυπώνει τις συνολικότερες προσδοκίες του ενεργειακού διημέρου με τις παραπάνω συμφωνίες να εγγράφονται και να συνηγορούν σε μια ανάλογη κατεύθυνση. «Αντικείμενο της συνάντησης, όπως και στο P-TEC τον Νοέμβριο, είναι η σύναψη ενεργειακών συμφωνιών μεταξύ ευρωπαϊκών και αμερικανικών εταιρειών που επιβεβαιώνουν την ισχυρή διατλαντική συνεργασία στον τομέα της ενέργειας, με την Ελλάδα να έχει ανοίξει τον δρόμο», αναφέρει το ΥΠΕΝ.

Κρίσιμοι παίκτες

Την ίδια στιγμή, παράγοντες της αγοράς που συνομίλησαν με τη «Ν» και παρευρίσκονται αυτοπροσώπως στις εργασίες των συναντήσεων, ξεχωρίζουν τόσο την παρουσία κρίσιμων παικτών της αγοράς από ελληνικής και όχι μόνο πλευράς, όσο και την παρουσία πολιτικών εκπροσώπων από 22 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και οι χώρες που «συνθέτουν» τον Κάθετο Διάδρομο, δηλαδή Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Σλοβακία, Ουγγαρία, συνυπολογίζοντας και τον δυτικό κλάδο του Κάθετου Διαδρόμου για το «άνοιγμα» προς Δυσμάς.

Η σύνθεση των συναντήσεων από την πραγματοποίηση της Υπουργικής Συνόδου με θέμα «Transatlantic Gas Security Summit» μέχρι τις προγραμματισμένες διμερείς συναντήσεις επιβεβαιώνουν την πρόθεση να καταλήξουν σε συμφωνίες, που με τη σειρά τους, όπως έχει γράψει σε προηγούμενο σχετικό ρεπορτάζ η «Ν», αναμένεται να «ξεκλειδώσουν» το εγχείρημα του Κάθετου Διαδρόμου, που μέχρι στιγμής χαίρει κρίσιμης πολιτικής στήριξης χωρίς ακόμη να έχει μεταφραστεί επί του πεδίου στον επιθυμητό βαθμό.

Αξίζει να σημειωθεί ότι μια πρώτη μεταβολή του κλίματος επί το θετικότερο καταγράφηκε στην προχθεσινή δημοπρασία όπου και δεσμεύτηκε το 98% της δημοπρατούμενης δυναμικότητας, ήτοι 25 GWh/ημερησίως από το συνολικό των 25,5 GWh/ημερησίως. Η εν λόγω εξέλιξη αποτέλεσε έναν θετικό «οιωνό» λίγα 24ωρα πριν από τις «πολυπόθητες υπογραφές» που θα γεμίσουν με αέριο τον Κάθετο Διάδρομο για τα επόμενα χρόνια.

Τα επόμενα βήματα

Με τα πρώτα δείγματα γραφής να καταγράφονται χθες το βράδυ, η συνέχεια αναμένεται ανάλογα ενδιαφέρουσα, μένοντας να φανεί αν θα αποτυπωθεί και σε δεσμευτικές συμφωνίες ή θα περιοριστεί σε μη δεσμευτικού τύπου Μνημόνια Κατανόησης.

Σε κάθε περίπτωση, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, η επίλυση των ρυθμιστικών θεμάτων αναμένεται να απασχολήσει εντονότερα σε «δεύτερο χρόνο» και εντός ευρωπαϊκού εδάφους, με τις όποιες δηλώσεις να αρκούνται σε διαβεβαιώσεις για τη διευθέτησή τους. Σημειώνεται ότι η λίστα των εταιρειών ξεπερνάει τις 50 από 13 χώρες, με τις ελληνικές συμμετοχές να είναι ο Όμιλος AKTOR, η ΔΕΣΦΑ, η ATLANTIC SEE LNG TRADE, η METLEN, η Gastrade, η ΔΕΗ και ο Όμιλος ONEX Ship yards & Technologies.

Αμερικανικές εταιρείες

Από πλευράς ΗΠΑ συμμετέχουν ενεργειακές και επενδυτικές εταιρείες, όπως οι Berkshire Hathaway, Cheniere Energy, Chevron, ConocoPhillips, ExxonMobil, Glencore, S&P Global, Shell USA, Siemens Energy, Woodside Energy Group. Από εκεί και πέρα, αυτό που μένει να αποδειχθεί στην πράξη είναι η διάθεση δέσμευσης της αγοράς πράγμα που θα προσδιοριστεί διαφορετικά αν στο «τέλος της ημέρας» προκύψουν Μνημόνια Κατανόησης (Memorandum of Understanding) ή δεσμευτικές συμφωνίες, με τη δεύτερη περίπτωση να υποδηλώνει μια μεγαλύτερη αποφασιστικότητα εκ μέρους των εμπλεκόμενων μερών επί του Κάθετου Διαδρόμου.

Σε κάθε περίπτωση, το επίδικο της υπόθεσης φέρεται να είναι σαφές στο σύνολο των συμμετεχόντων, με την αντιπροσωπεία των ΗΠΑ υπό τον υπουργό Εσωτερικών και Επικεφαλής του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ Doug Burgum και τον υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ Chris Wright να έχουν διαμηνύσει σε όλους τους τόνους και προς όλες τις κατευθύνσεις ότι πρόκειται για «ώρα αποφάσεων» με σαφές αποτύπωμα και διάσταση επί του πεδίου.