T‑356/25- Τα άρθρα 204 και 205 της οδηγίας ΦΠΑ και τα όρια της αλληλέγγυας ευθύνης του φορολογικού αντιπροσώπου

Το Γενικό Δικαστήριο της ΕΕ, με την απόφαση της 8ης Ιουλίου 2026 στην υπόθεση T‑356/25 «Ραπερά», επί προδικαστικής παραπομπής του Διοικητικού Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, έθεσε σαφή όρια στην αλληλέγγυα ευθύνη του φορολογικού αντιπροσώπου για τον ΦΠΑ του αλλοδαπού εντολέα του. Κατά πάσα πιθανότητα πρόκειται για την ίδια υπόθεση επί της οποίας η ΔΕΔ, με την απόφαση 1343/2025, είχε απορρίψει την ενδικοφανή προσφυγή της φορολογικής αντιπροσώπου, καθώς ταυτίζονται τα φορολογικά έτη, το πραγματικό και ο κύριος φόρος — και η προσέγγιση των δύο οργάνων διαφέρει ουσιωδώς.

Το ιστορικό της υπόθεσης

Εκτελωνίστρια, εγκατεστημένη στην Ελλάδα, είχε οριστεί με πληρεξούσιο φορολογική αντιπρόσωπος ιταλικής εταιρίας εμπορίας κυτταρίνης, η οποία διέθετε τόσο ιταλικό όσο και ελληνικό ΑΦΜ/ΦΠΑ και αποθήκευε εμπορεύματα σε εγκαταστάσεις στην Ελλάδα. Ο ρόλος της περιοριζόταν στην υποβολή των περιοδικών δηλώσεων ΦΠΑ, στην καταβολή των βεβαιωμένων ποσών και στη διεκπεραίωση τελωνειακών διατυπώσεων. Δεν τηρούσε βιβλία, δεν εξέδιδε στοιχεία, δεν συμμετείχε στη διακίνηση των εμπορευμάτων και δεν γνώριζε τις συναλλαγές της εταιρίας — άλλωστε, κατά το άρθρο 36 παρ. 4 περ. ε΄ του ν. 2859/2000, ο αντιπρόσωπος εντολέα εγκατεστημένου σε άλλο κράτος μέλος δεν έχει καν υποχρέωση τήρησης βιβλίων.

Από φορολογικό έλεγχο για τα έτη 2020-2022 διαπιστώθηκε μη απόδοση ΦΠΑ ύψους 3.344.061,47 ευρώ από την ιταλική εταιρία. Η ΑΑΔΕ έλαβε συντηρητικά μέτρα (δέσμευση καταθέσεων) όχι μόνο κατά της εταιρίας, αλλά και κατά της φορολογικής αντιπροσώπου, επικαλούμενη το άρθρο 35 παρ. 1 περ. γ΄ και το άρθρο 55 του Κώδικα ΦΠΑ(ν.2859/2000). Η αντιπρόσωπος προσέφυγε στο Διοικητικό Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, το οποίο απέστειλε τέσσερα προδικαστικά ερωτήματα.

Τι έκρινε το Δικαστήριο της ΕΕ

1. Άρθρο 204 της οδηγίας ΦΠΑ: Επιτρέπεται ο φορολογικός αντιπρόσωπος να ορίζεται ως υπόχρεος για τον ΦΠΑ, ακόμη και αν δεν έχει καμία ανάμειξη στις πράξεις του εντολέα του — αρκεί να έχει πράγματι οριστεί ως υπόχρεος από τον ίδιο τον υποκείμενο στον φόρο. Το αν συντρέχει τέτοιος ορισμός είναι πραγματικό ζήτημα που ελέγχει το εθνικό δικαστήριο.

2. Άρθρο 205 και αρχή της αναλογικότητας: Αποκλείεται η αλληλέγγυα ευθύνη φορολογικού αντιπροσώπου που δεν έχει οριστεί υπόχρεος και απλώς υποβάλλει δηλώσεις ΦΠΑ, όταν η φορολογική αρχή και το δικαστήριο δεν μπορούν να εξετάσουν: (α) αν είχε ανάμειξη στη δραστηριότητα του εντολέα, (β) αν γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει ότι ο φόρος δεν θα καταβληθεί και (γ) αν ενήργησε καλόπιστα και έλαβε κάθε εύλογο μέτρο. Σύστημα αντικειμενικής, ανεπιφύλακτης ευθύνης — όπως αυτό του άρθρου 55 του Κώδικα ΦΠΑ — υπερβαίνει το αναγκαίο μέτρο.

3. Ο ΑΦΜ είναι αδιάφορος: Δεν έχει σημασία αν η συναλλαγή έγινε με τον ελληνικό ή τον ιταλικό ΑΦΜ/ΦΠΑ του εντολέα.

4. Οι δύο ιδιότητες δεν συνυπάρχουν: Όποιος έχει οριστεί υπόχρεος κατά το άρθρο 204 δεν μπορεί ταυτόχρονα να είναι και αλληλεγγύως υπεύθυνος κατά το άρθρο 205, αφού το τελευταίο αφορά εξ ορισμού «πρόσωπο άλλο από τον υπόχρεο».

Τι είχε κρίνει η ΔΕΔ (απόφαση 1343/2025)

Η ΔΕΔ Θεσσαλονίκης, με την απόφαση 1343/2025 (29.7.2025), είχε απορρίψει την ενδικοφανή προσφυγή φορολογικής αντιπροσώπου ιταλικής εταιρίας κατά των οριστικών πράξεων διορθωτικού προσδιορισμού ΦΠΑ για τα έτη 2020–2022. Η ΔΕΔ:

• Θεμελίωσε την αλληλέγγυα ευθύνη στο άρθρο 55 περ. α΄ σε συνδυασμό με το άρθρο 36 παρ. 7 του ν. 2859/2000, «ανεξάρτητα από το αν ήταν εκ του νόμου υποχρεωτικός ή όχι ο ορισμός φορολογικού αντιπροσώπου».
• Απέρριψε ως αλυσιτελείς τους ισχυρισμούς της προσφεύγουσας ότι δεν ασκούσε πράξεις διαχείρισης, δεν γνώριζε τις συναλλαγές και δεν είχε καμία συμμετοχή στη δραστηριότητα της εταιρίας.
• Δεν εξέτασε δηλαδή καθόλου ζητήματα γνώσης, υπαιτιότητας, καλής πίστης ή επιμέλειας: η ευθύνη προέκυπτε αυτόματα από μόνη την ιδιότητα του φορολογικού αντιπροσώπου.

Σημείωση. Η ταύτιση των δύο υποθέσεων δεν μπορεί να
επιβεβαιωθεί τυπικά, καθώς αμφότερα τα κείμενα είναι ανωνυμοποιημένα. Ωστόσο,
συμπίπτουν όλα τα στοιχεία της υπόθεσης όπως,  τα φορολογικά έτη 2020–2022, ο τόπος (Θεσσαλονίκη), η ιταλική εταιρία που αποθήκευε εμπορεύματα σε λιμάνι και αποθηκευτικούς χώρους στην Ελλάδα, τα δύο σκέλη του καταλογισμού (μη τήρηση των κανόνων του άρθρου 7α (call-off stock) του πρώην κώδικα ΦΠΑ (ν. 2859/2000) για τα αποθέματα στη διάθεση συγκεκριμένου αποκτώντα και ενδοκοινοτικές παραδόσεις προς Βουλγαρία και Ιταλία χωρίς απόδειξη φυσικής μεταφοράς), καθώς και οι ισχυρισμοί της προσφεύγουσας. Σημειώνεται ότι η ΔΕΔ αφορά τις οριστικές πράξεις (κύριος φόρος 3.344.061,43 ευρώ, πλέον προστίμων του άρθρου 58Α, ήτοι συνολικά 5.016.092,16 ευρώ), ενώ η υπόθεση ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου εκκίνησε από τα συντηρητικά μέτρα, με το Δικαστήριο να μνημονεύει μόνο τον κύριο φόρο (3.344.061,47 ευρώ).

Δείτε την απόφαση του ΔΕΕ στο φορολογικό αρχείο του κόμβου