Τα δύσκολα είναι μπροστά για τον Πέτερ Μαγιάρ

Το να εκθρονίσεις τον Βίκτορ Όρμπαν μετά από 16 χρόνια εξουσίας και παρότι αυτός είχε τη στήριξη του Ντόναλντ Τραμπ και του Βλαντιμίρ Πούτιν, ήταν ομολογουμένως δύσκολο:

Αλλά το επόμενο κεφάλαιο στην ιστορία του Πέτερ Μαγιάρ ίσως αποδειχθεί εξίσου δύσκολο.

Ο νικητής των ουγγρικών εκλογών έκανε μια προεκλογική εκστρατεία βασισμένη σε μια τριπλή υπόσχεση:

• να βελτιώσει το βιοτικό επίπεδο των απλών Ούγγρων,
• να αποκαταστήσει το κράτος δικαίου και
• να καταργήσει το ανελεύθερο σύστημα του προκατόχου του.

Παράλληλα, επιδιώκει να ξεμπλοκάρει τα παγωμένα κονδύλια της ΕΕ και να επαναφέρει την Ουγγαρία στον ευρωπαϊκό κορμό.

Ως προς την εξωτερική πολιτική, η αποκατάσταση των διαταραγμένων σχέσεων της Ουγγαρίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση και η αποδέσμευση άνω των 20 δισ. δολαρίων σε ευρωπαϊκά κονδύλια που είχαν παγώσει λόγω ανησυχιών για διαφθορά και το κράτος δικαίου βρίσκονται στην κορυφή της ατζέντας.

Αυτά άλλωστε δήλωσε και πάνω από την κάλπη ο Μαγιάρ: Η νέα κυβέρνηση σκοπεύει να κινηθεί γρήγορα για να περάσει νομοθεσία κατά της διαφθοράς, να ενισχύσει την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και να διασφαλίσει την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και της ακαδημαϊκής κοινότητας, ζητήματα στα οποία ο Όρμπαν δεν ήταν διατεθειμένος να συμβιβαστεί.

Ο χρόνος πιέζει

Ο χρόνος όμως πιέζει: η Ουγγαρία πρέπει να υποβάλει αποδείξεις για επιτυχή ολοκλήρωση έργων που χρηματοδοτήθηκαν από την ΕΕ έως τα τέλη Αυγούστου αν θέλει να αντλήσει νέα κονδύλια από το πρόγραμμα ανάκαμψης μετά την πανδημία. Αν αποτύχει, η Βουδαπέστη κινδυνεύει να χάσει πάνω από 10 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και δάνεια.

Η ΕΕ, από την πλευρά της, αναμένει από την Ουγγαρία να εγκρίνει ένα κρίσιμο δάνειο 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, το οποίο ο φιλορώσος Όρμπαν είχε μπλοκάρει. Ο Μαγιάρ πιθανότατα θα επιδιώξει να αποφύγει τη σκληρή στάση του προκατόχου του, δείχνοντας καλή θέληση προς το Κίεβο, κάτι που ίσως οδηγήσει σε ανταπόδοση από τις Βρυξέλλες.

Ο Μαγιάρ δήλωσε επίσης ότι το πρώτο του ταξίδι θα είναι στη Πολωνία, για να αποκαταστήσει τις σχέσεις. Στη συνέχεια θα επισκεφθεί τη Βιέννη και τις Βρυξέλλες.

Στην ατζέντα βρίσκεται επίσης η βελτίωση των σχέσεων με την Ουκρανία, την οποία ο Όρμπαν είχε παρουσιάσει ως τον μεγάλο «εχθρό» κατά την προεκλογική περίοδο.

Aλλά το πιο δύσκολο έργο ίσως είναι ο απογαλακτισμός από τη Ρωσία χωρίς να διακυβευθούν πλήρως οι εισαγωγές ενέργειας, καθώς και η διαμόρφωση σχέσεων εμπιστοσύνης με τον ούτως η άλλως απρόβλεπτο Τραμπ.

Ευρώ, φόρος πλούτου, πελατειακές σχέσεις

Ο Μαγιάρ κληρονομεί μια προβληματική οικονομία με μεγάλο δημοσιονομικό έλλειμμα, αυξανόμενο κόστος εξυπηρέτησης χρέους και πιστοληπτική αξιολόγηση κοντά στην κατηγορία «σκουπίδια».

Παρότι στη νέα κυβέρνηση μπορεί να δοθεί μια αρχική περίοδος «χάριτος» από τις αγορές, χρόνος για χάσιμο όσον αφορά τη δημοσιονομική εξυγίανση δεν υπάρχει.

Ο Μαγιάρ έχει δηλώσει ότι η πρώτη προτεραιότητα θα είναι ένας νέος προϋπολογισμός που θα θέσει τα δημόσια οικονομικά σε βιώσιμη πορεία, κάτι που συνιστά και βήμα και προς την υιοθέτηση του ευρώ, προοπτική που ο Όρμπαν είχε απορρίψει.

Το κόμμα του έχει δεσμευτεί να εισαγάγει φόρο πλούτου, ώστε να γίνει πιο δίκαιο το φορολογικό σύστημα και να περιορίσει την ισχύ μιας νέας τάξης πλουσίων με πολιτικές διασυνδέσεις.

Στα σχέδια περιλαμβάνεται επίσης η κατάργηση ευνοϊκών φορολογικών εξαιρέσεων για τη βιομηχανία αυτοκινήτων και μπαταριών, καθώς και η μείωση ειδικών φόρων σε τομείς όπως οι τράπεζες.

Παράλληλα, δεσμεύεται για περικοπές στη χρηματοδότηση του συστήματος πελατειακών σχέσεων του Όρμπαν, όπως κρατικές διαφημίσεις και υπερτιμολογημένες συμβάσεις.

Ωστόσο, θα αντιμετωπίσει πιέσεις για αύξηση δαπανών σε υγεία, εκπαίδευση, κοινωνικές υπηρεσίες και δημόσιες μεταφορές, που έχουν υποχρηματοδοτηθεί.

Η ικανότητα του Μαγιά να αποδομήσει το σύστημα του Όρμπαν θα εξαρτηθεί περισσότερο από το αν θα καταφέρει να απομακρύνει πολιτικούς συμμάχους του. Ήδη κάλεσε τον πρόεδρο, ανώτατους δικαστές και τον γενικό εισαγγελέα να παραιτηθούν.

Μπλόκο σε επάνοδο Όρμπαν

Η μεγάλη εκλογική νίκη του δίνει πιθανότητα για πλειοψηφία δύο τρίτων στο κοινοβούλιο, επιτρέποντάς του να περάσει νέο σύνταγμα και να αλλάξει εκλογικούς κανόνες που ευνοούσαν το κόμμα Fidesz.

Έχει επίσης υποσχεθεί να περιορίσει τις θητείες των πρωθυπουργών σε δύο, ώστε να αποτραπεί η επιστροφή σε αυταρχικές πρακτικές  κάτι που επίσης αποκλείει πιθανή επάνοδο Όρμπαν σε μελλοντική υποψηφιότητα.