Τα μηνύματα Κ. Τσουκαλά και Γ. Παπανδρέου για την επέτειο της 3ης Σεπτεμβρίου
Πενήντα δύο χρόνια μετά την 3η Σεπτεμβρίου 1974, το ΠΑΣΟΚ επιστρέφει στις τέσσερις λέξεις που σημάδεψαν την ίδρυσή του – εθνική ανεξαρτησία, λαϊκή κυριαρχία, κοινωνική απελευθέρωση, δημοκρατική διαδικασία – επιχειρώντας, όμως, να τις μεταφέρει από το πεδίο της ιστορικής μνήμης στις πολιτικές συγκρούσεις του σήμερα.
Αυτό είναι το κοινό νήμα στα μηνύματα του πρώην πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου και του εκπροσώπου Τύπου του κόμματος Κώστα Τσουκαλά για την επέτειο: η 3η του Σεπτέμβρη δεν μπορεί να λειτουργεί ως επετειακό σύμβολο ή νοσταλγική αναφορά, αλλά πρέπει να αποκτήσει νέο περιεχόμενο απέναντι στις ανισότητες, την κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς, τις νέες μορφές οικονομικής εξάρτησης και τις ανατροπές που φέρνουν η γεωπολιτική αστάθεια και η τεχνολογία.
Γ. Παπανδρέου: «Η 3η του Σεπτέμβρη δεν είναι ιδιοκτησία κανενός»
Ο Γιώργος Παπανδρέου περιγράφει την ιδρυτική Διακήρυξη ως μια «ζωντανή πολιτική και ηθική δέσμευση», υπογραμμίζοντας ότι κάθε γενιά δεν καλείται να επαναλάβει τις απαντήσεις του 1974, αλλά να απαντήσει ξανά στα ίδια θεμελιώδη ερωτήματα: ποιος αποφασίζει, ποιος ελέγχει την εξουσία και τον πλούτο και ποιος τελικά ωφελείται από την ανάπτυξη.
Κατά τον πρώην πρωθυπουργό, οι μορφές εξάρτησης έχουν αλλάξει. Εμφανίζονται όταν ο πολίτης αισθάνεται ανίσχυρος απέναντι στο κράτος, όταν οι νέοι εργάζονται χωρίς ασφάλεια και προοπτική, όταν η κατοικία, η υγεία και η παιδεία μετατρέπονται από δικαιώματα σε προνόμια και όταν ο δημόσιος πλούτος, όπως αναφέρει, αντιμετωπίζεται ως «λάφυρο των λίγων».
Ο ίδιος επιχειρεί να δώσει σύγχρονο περιεχόμενο στις τέσσερις αρχές του 1974. Η εθνική ανεξαρτησία μεταφράζεται, κατά την προσέγγισή του, σε δημοκρατική αυτονομία, η λαϊκή κυριαρχία σε κράτος δικαίου, διαφάνεια και λογοδοσία, ενώ η κοινωνική απελευθέρωση συνδέεται με αξιοπρεπή εργασία, προσιτή στέγη, ισχυρή δημόσια υγεία και παιδεία.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στις νέες τεχνολογίες και την Τεχνητή Νοημοσύνη, σημειώνοντας ότι δεν μπορούν να αποτελούν αποκλειστικό πεδίο ελέγχου ιδιωτικών συμφερόντων, αλλά πρέπει να υπηρετούν τον άνθρωπο και τη δημοκρατία.
Το πολιτικό του μήνυμα συμπυκνώνεται στη φράση ότι «η 3η του Σεπτέμβρη δεν είναι ιδιοκτησία κανενός», αλλά μια «διαρκής υπόσχεση προς τον ελληνικό λαό». Και θέτει ως σημερινό ζητούμενο μια «νέα δημοκρατική και πράσινη αλλαγή» και ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο.
Τσουκαλάς: Οι αρχές χρειάζονται «επανανοηματοδότηση»
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και ο Κώστας Τσουκαλάς, ο οποίος σε άρθρο του στα «Νέα» σημειώνει ότι η Διακήρυξη της 3ης του Σεπτέμβρη κατάφερε να συνδέσει τους δημοκρατικούς, κοινωνικούς και πατριωτικούς αγώνες σε ένα ενιαίο πολιτικό σχέδιο.
Όπως αναφέρει, το ΠΑΣΟΚ συνδύασε τον μεταρρυθμισμό του Κέντρου, το κοινωνικό πρόσημο της Αριστεράς και τον πατριωτισμό, δημιουργώντας μια αυτόνομη δημοκρατική παράταξη με βαθιές κοινωνικές ρίζες.
Για τον εκπρόσωπο Τύπου του ΠΑΣΟΚ, ένα από τα βασικά ιστορικά διδάγματα της ίδρυσης του κόμματος είναι ότι οι πολιτικές δυνάμεις που αλλάζουν πραγματικά τους συσχετισμούς «δεν δημιουργούνται στο κενό ούτε επιβάλλονται από πάνω», αλλά γεννιούνται μέσα από κοινωνικούς αγώνες και διαδικασίες ωρίμανσης.
Στο ίδιο πλαίσιο επιμένει ιδιαίτερα στην ανάγκη πολιτικής αυτονομίας της δημοκρατικής παράταξης, σημειώνοντας ότι αυτή «δεν μπορεί να είναι σημαία ευκαιρίας».
Από την ιστορική «Αλλαγή» στις σημερινές συγκρούσεις
Ο Κώστας Τσουκαλάς υπογραμμίζει ότι οι αρχές της 3ης του Σεπτέμβρη σήμερα «δεν χρειάζονται επετειακή επανάληψη, χρειάζονται επανανοηματοδότηση».
Το σύγχρονο πεδίο, όπως το περιγράφει, είναι διαφορετικό: αποδυνάμωση των θεσμών και της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, διεθνής αστάθεια, πίεση στα εισοδήματα και στη μισθωτή εργασία, αλλά και ενίσχυση ακροδεξιών και κοινωνικά συντηρητικών αντιλήψεων.
Συνδέει δε την ιστορική παρακαταθήκη του ΠΑΣΟΚ με το σημερινό πολιτικό πρόγραμμα του Νίκου Ανδρουλάκη, παραπέμποντας μεταξύ άλλων στην επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων, στη μείωση του χρόνου εργασίας, στην προστασία της πρώτης κατοικίας, στη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους και στην ενίσχυση αγροτών, μικρομεσαίων, δημοσίων υπαλλήλων και συνταξιούχων.
Το μήνυμα που επιχειρεί έτσι να εκπέμψει η Χαριλάου Τρικούπη στην επέτειο των 52 χρόνων από την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ είναι σαφές: η ιστορική αναφορά στην 3η του Σεπτέμβρη έχει πολιτική αξία μόνο εφόσον μπορεί να μεταφραστεί σε πρόταση για το αύριο.
Και ίσως αυτή να είναι η πραγματική πρόκληση της επετείου: όχι να αποδειχθεί ότι οι λέξεις του 1974 παραμένουν ζωντανές, αλλά ότι μπορούν ακόμη να αποκτήσουν νόημα για μια κοινωνία που έχει αλλάξει ριζικά μέσα σε μισό αιώνα.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
