«Techno σε μοναστήρι – είστε έτοιμοι;»

Η εκκλησία του θεωρεί ότι οι ηλεκτρικές κιθάρες είναι έργο του διαβόλου. Όμως ο πατέρας Ταμπάκης έχει μια αποστολή: να το αλλάξει αυτό – με το Paradise Metal, ένα θρησκευτικό dubstep άλμπουμ που ξεπέρασε τους Daft Punk και τον Aphex Twin.

«Η κιθάρα φτιάχτηκε από τον Θεό», λέει ο πατέρας Διονύσιος Ταμπάκης, καθισμένος στο σαλόνι του διαμερίσματός του στο Ναύπλιο, μια πόλη στις ακτές της Πελοποννήσου, περιτριγυρισμένος από μια τεράστια συλλογή μουσικών οργάνων και θρησκευτικών εικόνων. Ντυμένος με μακριά μαύρα ράσα και έχοντας μια ωραία, γκρίζα, αραιή γενειάδα, ο Ταμπάκης ακούγεται σαν να μιλάει από τον άμβωνα όταν προσθέτει: «Ο διάβολος δεν μπορεί να δημιουργήσει κάτι. Ο Θεός έχει δημιουργήσει τα πάντα».
Η αγαπημένη του είναι μια τροποποιημένη Harley Benton R-457. Αγορασμένη για μόλις 135 ευρώ, είναι μια εντυπωσιακή ηλεκτρική κιθάρα, που παράγει συγχορδίες πιο ασταθείς και ατονικές από μια συνηθισμένη κιθάρα, αλλά και πιο ζεστές. Ο Ταμπάκης παρομοιάζει τον ήχο με τα «κύματα» της ανθρώπινης φωνής.

Οι χαρακτηριστικοί κυματισμοί παραμόρφωσης της R-457 στροβιλίζονται σε όλο το Paradise Metal, ένα ηχογραφημένο στο σπίτι άλμπουμ με doom metal, χριστουγεννιάτικα κάλαντα και θρησκευτικό dubstep, το οποίο εκτόξευσε τον πατέρα Ταμπάκη από την απόλυτη αφάνεια σε cult είδωλο νωρίτερα φέτος, αφού η «βίβλος» της πειραματικής μουσικής, το Pitchfork, του έδωσε βαθμολογία κριτικών 7.6 – υψηλότερη από το Drukqs του Aphex Twin ή το Discovery των Daft Punk.

«Ο τίτλος ενός τραγουδιού μεταφράζεται ως Πουλάς Μεγάλη Μούρη (Εκκλησιαστικό Ραπ)» 

Αυτό που περιπλέκει το πάθος του 53χρονου πατέρα Ταμπάκη για την κιθάρα είναι ότι είναι χειροτονημένος ιερέας στην Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία, έναν κλάδο του Χριστιανισμού που παραδοσιακά θεωρεί όλα τα μουσικά όργανα και τις κοσμικές μελωδίες σατανικές και απειλή για τη σεμνότητα της οικογενειακής ζωής. «Η ηλεκτρική κιθάρα είναι λίγο παρεξηγημένη στην εκκλησία», λέει ο ίδιος. «Θεωρείται “του διαβόλου”».

Ο πατέρας Ταμπάκης έχει αναλάβει μια προσωπική αποστολή να το αλλάξει αυτό. Το γεγονός ότι συναντιόμαστε από κοντά μοιάζει με μικρό θαύμα, δεδομένου του ερημικού χαρακτήρα του. Όταν επικοινώνησα με τους ανθρώπους των δισκογραφικών του εταιρειών πριν από έναν μήνα, παραδέχτηκαν ότι δεν τον είχαν συναντήσει ποτέ από κοντά ούτε είχαν μιλήσει μαζί του στο τηλέφωνο. Έχει ένα κανάλι στο YouTube, αλλά καμία άλλη αξιοσημείωτη διαδικτυακή παρουσία. Μετά την κυκλοφορία του άλμπουμ του τον Απρίλιο, έλαβε σωρεία προσκλήσεων από τα μέσα ενημέρωσης, αλλά απέρριψε τις περισσότερες, ανησυχώντας μήπως τον κάνουν να φανεί γελοίος στην τηλεόραση.

Όντας ένας από τους 8.000 πρεσβυτέρους εγγεγραμμένους στην αιωνόβια Ελληνική Εκκλησία, ο Ταμπάκης είναι αφοσιωμένος στην ιεροσύνη του, στην οποία αναφέρεται στον πληθυντικό («εμείς»). Αν και δεν είναι άγαμος –είναι παντρεμένος με τη Φωτεινή εδώ και 32 χρόνια και έχουν τρία παιδιά– το ιδανικό του ερημητισμού είναι κάτι στο οποίο προσβλέπει. Πραγματοποιεί ετήσια προσκυνήματα στο Άγιο Όρος, τη μοναστική, αυτόνομη ιερή κοινότητα, και θαυμάζει τους ασκητές και τους ιερείς που αυτοθυσιάζονται, όπως ο παππούς της συζύγου του, ο οποίος ζούσε ανάμεσα σε αρκούδες και λύκους στα σύνορα με την Αλβανία. «Αυτοί είναι οι αληθινοί ιερείς», λέει. Τα δικά του ταλέντα, συμπληρώνει ντροπαλά, είναι «πιο θεαματικά».

«Ο Θεός έχει γούστο. Του αρέσουν τα ωραία πράγματα. Δεν είναι κακόγουστος»… Ο Ταμπάκης στον Ιερό Ναό Γεννήσεως της Θεοτόκου, όπου υπηρετεί. Φωτογραφία: Παναγιώτης Μοσχανδρέου

Γεννημένος το 1972, ο Ταμπάκης μεγάλωσε στο λιμάνι του Πειραιά, σε μια οικογένεια τόσο φτωχή που οι γονείς του είχαν προσπαθήσει να κάνουν έκτρωση. «Δύο φορές!» λέει ο ίδιος. «Και τις δύο φορές, ο γιατρός έλειπε». Ο Πειραιάς ήταν γεμάτος με Έλληνες που είχαν διαφύγει από τη Σμύρνη όταν η πόλη πυρπολήθηκε από τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις το 1922. Ο παππούς του ήταν ανάμεσά τους. Όλος αυτός ο βυζαντινός πολιτισμός συνεχίζει να κυλάει μέσα στον Ταμπάκη. «Από εκεί κατάγομαι», λέει. «Είναι στο DNA μου».

Η μουσική έγινε ένας τρόπος να εκφράσει την πολιτιστική του κληρονομιά. Στο γυμνάσιο, οι ιερείς της ενορίας του τον εισήγαγαν στη βυζαντινή μουσική και έκτοτε έμαθε μόνος του μια σειρά από σπάνια βυζαντινά όργανα: το τζουμπούς (cümbüş) που μοιάζει με μπάντζο, την καμπάκ κεμανέ (kabak kemane – παραδοσιακό τοξωτό έγχορδο), το μακρυμάνικο λαούτο γιαϊλί ταμπούρ (yayli tanbur), τον ζουρνά, το νέι, καθώς και διάφορους τύπους λύρας. Αρπάζει αμέσως την ευκαιρία να δείξει τη διαφορά ανάμεσα σε δύο από τους 15 τύπους νέι που έχει τοποθετήσει κάτω από ένα τεράστιο πορτρέτο της Παναγίας (το ένα έχει πιο «κοφτερό» ήχο, όπως φαίνεται). Ο Ταμπάκης πιστώνει στη μητέρα του Ιησού όχι μόνο το γεγονός ότι δεν αποβλήθηκε, αλλά και την πρόσφατη μουσική του επιτυχία.

Πριν από περίπου τέσσερα χρόνια, άρχισε να ηχογραφεί τα δικά του τραγούδια με τον πιο ερασιτεχνικό (DIY) τρόπο. Ο γιος του τού έδειξε πώς να χρησιμοποιεί λογισμικό παραγωγής και ο από πάνω γείτονάς του τού έμαθε κιθάρα. Η Ευγενία Σιμέλα Αρμένη, μια 23χρονη που γνώρισε στην εκκλησία, του χάρισε τα φωνητικά της, ηχογραφώντας τον εαυτό της με το τηλέφωνό της μέσα στο φοιτητικό της διαμέρισμα.

Άρχισε να δημοσιεύει τα τραγούδια του στο YouTube περίπου την ίδια περίοδο, αν και ο ίδιος λέει: «Δεν είχα ποτέ καμία φιλοδοξία να γίνω διάσημος». Το κανάλι του συγκέντρωσε έναν μέτριο αριθμό 4.000 ακολούθων, αλλά ένας από αυτούς ήταν ο Νικόλας Ραφαήλ, ιδρυτής της υπερ-μοδάτης (uber-hip) μουσικής εταιρείας Elhellell με έδρα τη Θεσσαλονίκη, ο οποίος μαγεύτηκε αμέσως. «Οι μουσικοί ανήκουν σε πολύ συγκεκριμένα αρχέτυπα στις μέρες μας», λέει ο ίδιος. «Όλοι είναι ένα αντίγραφο, ενός αντιγράφου, ενός αντιγράφου, ενός αντιγράφου». Ο Ταμπάκης αψηφά όλο αυτό. «Είναι μια ευχάριστη αλλαγή από τον τυπικό καλλιτέχνη». Εντόπισε το email του Ταμπάκη σε ένα χριστιανικό φόρουμ και του πρότεινε να βγάλουν έναν δίσκο.

Το Paradise Metal είναι μια άγρια διαδρομή, που παντρεύει τη βυζαντινή μουσική, τη χριστιανική ορθοδοξία, το χέβι μέταλ, το ραπ και την τέκνο. Ηχηρές επικλήσεις (ψαλμωδίες) υπάρχουν στα περισσότερα τραγούδια, αλλά υπάρχουν αναπάντεχες ανατροπές σε κάθε στροφή. Ένα κομμάτι με τίτλο Techno in a Monastery ξεκινά με ένα κάλεσμα ξεσηκωμού – «Are you ready?» – πριν ξεκινήσει μια ρυθμική ψαλμωδία που απλώνεται πάνω από έναν δυσοίωνο, ηλεκτρονικό (synthy) ρυθμό. «Ένας απόλυτος παιδότοπος», έτσι περιέγραψε το Pitchfork το κομμάτι, το οποίο καταφέρνει να είναι ταυτόχρονα φιλόδοξο αλλά και να μην περιμένει πολλά από τον εαυτό του.

«Προσπαθώ να πειραματίζομαι και να εξερευνώ», λέει ο Ταμπάκης, ο οποίος παραθέτει έναν στίχο του Έλληνα ποιητή Γιάννη Ρίτσου: «Ποτέ μου δεν ζήλεψα τα μεγάλα σπίτια, αλλά τα μεγάλα παράθυρα», προσθέτοντας, «και κάθε μουσικό όργανο είναι ένα παράθυρο, μέσα από το οποίο μπορείς να δεις ένα μέρος του σύμπαντος, ένα μέρος του ουρανού». Το μέταλ (Metal), λέει ο ιερέας που έχει περιέργεια για την ετυμολογία των λέξεων, «προέρχεται από το μεταλλεύω, που σημαίνει εξορύσσω, εξερευνώ».

«Λατρευτική μουσική … Ο πατέρας Ταμπάκης στην εκκλησία του». Φωτογραφία: Παναγιώτης Μοσχανδρέου

Ο τίτλος ενός τραγουδιού – Φλεξάρεις Κάργα, Εκκλησιαστική Ραπ – μεταφράζεται χοντρικά ως: «Πουλάς Μεγάλη Μούρη (Εκκλησιαστικό Ραπ)». Ο πατέρας Ταμπάκης εξηγεί: «”Φλεξάρω” σημαίνει να ασχολείσαι με κάτι, και “κάργα” σημαίνει πολύ». Λέει ότι δεν είναι πολιτικοποιημένος καλλιτέχνης, επειδή δεν είναι σίγουρος για το πόσο από αυτά που βλέπουμε είναι αληθινά. Παρόλα αυτά, το Ντουμπάι Πάει (που σημαίνει «Αντίο, Ντουμπάι») ήταν εμπνευσμένο από την τρέχουσα σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και τη μαζική έξοδο των ανθρώπων όταν έπεσαν βόμβες στην πόλη των ΗΑΕ που είναι ταυτισμένη με τον πολυτελή τρόπο ζωής. «Μου θύμισε τη Βαβυλώνα στο βιβλίο της Αποκάλυψης, η οποία άδειασε, για να το πω έτσι. Είναι μια σάτιρα για τη ματαιοδοξία του πλούτου».

Το πιο εκπληκτικό, ίσως, είναι το πόσο μη διδακτικό είναι το άλμπουμ του ιερέα που έγινε μουσικός. Το κίνητρό του για να ασχοληθεί με τη ραπ, λέει, ήταν να προσπαθήσει να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στις παλαιότερες γενιές, τις οποίες θεωρεί αδιάλλακτες, και τις νεότερες, που μιλούν μια διαφορετική γλώσσα. «Έπρεπε να βρω μερικές ρίμες», λέει, «κάτι που ήταν δύσκολο. Μπήκα στο διαδίκτυο για να βρω λίγη αργκό και έκανα ό,τι μπορούσα».

Κανένα από τα παιδιά του δεν είναι ιδιαίτερα θρησκευόμενο: η κόρη του Ταμπάκη είναι μια 25χρονη φωτογράφος με τατουάζ που ζει στην Αθήνα. Ο ίδιος επέλεξε εσκεμμένα να μην τους επιβάλει τα ενδιαφέροντά του. Τι πιστεύουν οι άλλοι ιερείς για την επιτυχία του; «Δεν μας έχουν πει κάτι, πράγμα που είναι καλό», λέει ο Ταμπάκης. «Δεν είμαστε από εδώ, οπότε δεν τους ξέρουμε τόσο καλά», αναφέρει, παρόλο που βρίσκονται εκεί 27 χρόνια. Αφήνει να εννοηθεί ότι υπάρχει κάποιος ανταγωνισμός μέσα στην εκκλησία ως σύνολο – ότι κάποιοι άνθρωποι δεν βρίσκονται εκεί για τους σωστούς λόγους, ή ίσως ενδιαφέρονται περισσότερο για την εξουσία.

«“Λένε πως ένας ιερέας είναι καλύτερος από έναν βασιλιά” … Ο πατέρας Ταμπάκης στο Ναύπλιο». Φωτογραφία: Παναγιώτης Μοσχανδρέου

Η παλιά εξίσωση της κοσμικής μουσικής με τον διάβολο από την Ορθόδοξη Εκκλησία σίγουρα δεν τον ανησυχεί. Ο Θεός «έχει γούστο», επιμένει ο ίδιος. «Του αρέσουν τα ωραία πράγματα. Δεν είναι κακόγουστος (gauche)». Δημιουργώντας κάτι όμορφο, ακόμα και με μουσικά όργανα, ο Ταμπάκης τιμά την πίστη του. Και εμφανίζεται επιφυλακτικός για το μέλλον του ως καλλιτέχνη. Όσο επιτυχημένη κι αν είναι η μουσική του καριέρα, δεν θα εγκατέλειπε ποτέ την εκκλησία για να ασχοληθεί με αυτήν αποκλειστικά. «Λένε πως ένας ιερέας είναι καλύτερος από έναν βασιλιά, επειδή μπορεί να μετατρέψει το ψωμί σε σώμα Χριστού. Ούτε καν ένας άγγελος δεν μπορεί να το κάνει αυτό». Όταν βγαίνει για βόλτα με τη σύζυγό του, με κάποιον τρόπο καταλήγει πάντα στην εκκλησία του.

Όταν τον ρωτάω για μελλοντικές ζωντανές εμφανίσεις, απαντά με το δικό του είδος ποίησης, κάτι ανάμεσα σε υψηλόφρονα μυστικισμό και παράλογο αστείο: «Μοιάζει σαν να έβγαλαν ένα ψάρι από το νερό του για να το πάνε βόλτα, ώστε να πάρει λίγο αέρα». Κάνει μια παύση και μετά προσθέτει: «Νιώθω πολύ αμήχανα. Αλλά αν αυτό δίνει χαρά στους ανθρώπους, τότε είμαι υπέρ».

· Το Paradise Metal κυκλοφορεί από την δισκογραφική Heat Crimes / Elhellell. Ο πατέρας Διονύσιος Ταμπάκης θα εμφανιστεί στο Iklectik του Λονδίνου στις 13 Νοεμβρίου.

Πηγή: theguardian
Επιμέλεια: Γιώργος Κουλουβάρης
[email protected]

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.