Τι χτύπησαν ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν

Ύστερα από αρκετές εβδομάδες διαπραγματεύσεων, απειλών και σεναρίων, το αμερικανικό πλήγμα κατά του Ιράν ήρθε σε πλήρη συντονισμό με το Ισραήλ. Και δεν είναι ένα στοχευμένο πλήγμα περιορισμένης κλίμακας, αλλά πόλεμος που διαχέεται σε όλη τη Μέση Ανατολή.

Οι ΗΠΑ χαρακτήρισαν την επιχείρηση «μαζική και σε εξέλιξη», με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να προειδοποιεί ότι «κανείς δεν πρέπει να αμφισβητεί τη δύναμη των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων».

Τι χτυπήθηκε στο Ιράν

Οι πληροφορίες για τους στόχους στην Τεχεράνη παρέμειναν περιορισμένες, καθώς η πρόσβαση στο διαδίκτυο περιορίστηκε δραστικά. Οι πρώτες αναφορές έκαναν λόγο για πλήγματα κοντά στην οδό Παστέρ, δίπλα στο προεδρικό συγκρότημα. Φαίνεται επίσης ότι έχει πληγεί το γραφείο του Χαμενεΐ, ενώ έχει καταστραφεί ολοσχερώς η κατοικία του,.

Εκρήξεις αναφέρθηκαν επίσης στην Ισφαχάν (κοντά σε πυρηνικές εγκαταστάσεις), στην Κερμανσάχ (βάση των Φρουρών της Επανάστασης), στη Σιράζ (όπου φέρεται να υπάρχει υπόγεια μονάδα παραγωγής πυραύλων), αλλά και στο λιμάνι Μπουσέρ.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι στόχοι είναι η αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου και η καταστροφή της ικανότητας παραγωγής πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς. Παράλληλα κάλεσε τους Ιρανούς πολίτες να «αναλάβουν την κυβέρνησή τους» μετά το τέλος των επιθέσεων.

Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία

Οι ΗΠΑ διατηρούν περίπου 40.000 στρατιώτες στη Μέση Ανατολή. Στην περιοχή βρίσκονται δύο ισχυρές ναυτικές ομάδες κρούσης με αεροπλανοφόρα: το USS Gerald R. Ford στη Μεσόγειο και το USS Abraham Lincoln στον Κόλπο του Ομάν.

Κάθε ομάδα συνοδεύεται από αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων πυραύλων και διαθέτει μαχητικά F-18, αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης και –στην περίπτωση του Gerald R. Ford– και F-35.

Οι ΗΠΑ έχουν επίσης αναπτύξει επιπλέον συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας THAAD και Patriot, ενώ επιχειρούν από οκτώ μόνιμες βάσεις σε χώρες του Κόλπου. Η μεγαλύτερη είναι η Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ, έδρα της Κεντρικής Διοίκησης (CENTCOM).

Πώς απαντά το Ιράν

Η Τεχεράνη διαθέτει μεσαίου και μεγάλου βεληνεκούς πυραύλους ικανούς να πλήξουν το Ισραήλ, καθώς και μεγάλο αριθμό βαλλιστικών και cruise πυραύλων μικρότερης εμβέλειας που μπορούν να στοχεύσουν αμερικανικές βάσεις άνα τη Μέση Ανατολή.

Η πρώτη κίνηση ήταν βεβαίως να εξαπολύσει μπαράζ πυραύλων κατά του Ισράηλ. Χτύπησε επίσης αμερικανική βάση στο Μπαχρέιν, ενώ εκρήξεις ακούστηκαν επίσης στο Κουβέιτ, στη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Κατά τον περσινό 12ήμερο πόλεμο, εκτόξευσε εκατοντάδες πυραύλους και drones. Αν και οι περισσότεροι αναχαιτίστηκαν, ορισμένοι έπληξαν ευαίσθητους στόχους.

Άλλη επιλογή είναι η παρενόχληση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ – απ’ όπου διέρχεται περίπου το 30% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου – ή επιθέσεις μέσω συμμάχων, όπως οι Χούθι και σιιτικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ.

Οι επιπτώσεις στο πετρέλαιο

Οι αγορές πετρελαίου ανοίγουν εκ νέου τη Δευτέρα στην Ασία, ωστόσο το Brent είχε ήδη ενισχυθεί έως 3% την Παρασκευή, αγγίζοντας υψηλό επταμήνου στα 73 δολάρια το βαρέλι.

Το Ιράν εξάγει περίπου το 2% της παγκόσμιας προσφοράς, κυρίως προς την Κίνα, αλλά ο κρίσιμος παράγοντας είναι η επιρροή του στα Στενά του Ορμούζ. Αν και το πέρασμα δεν έχει κλείσει ποτέ, ακόμη και η απειλή διαταραχής αρκεί για να εκτοξεύσει τις τιμές.

Μια πρώτη αντίδραση των αγορών είχαμε από τα κρυπτονομίσματα, με το Bitcoin να κατρακυλά. 

Η επόμενη κίνηση της Τεχεράνης θα κρίνει αν η σύγκρουση θα παραμείνει ελεγχόμενη ή αν η Μέση Ανατολή οδεύει προς μια ευρύτερη περιφερειακή ανάφλεξη.