Το αμφιλεγόμενο σχέδιο Τραμπ για οικονομικό στραγγαλισμό του Ιράν

Η απόφαση έχει ληφθεί. Οι ΗΠΑ -μέχρι νεοτέρας τουλάχιστον- εγκαταλείπουν τα σχέδια για μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση και ετοιμάζονται να ασκήσουν πρωτοφανή οικονομική πίεση στο Ιράν, όπως το προεξήγγειλε πρόσφατα ο ίδιος ο Πρόεδρος Τραμπ.

Το νέο σχέδιο αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό από αναλυτές, δεδομένου ότι το Ιράν υπόκειται ήδη σε ναυτικό αποκλεισμό και χιλιάδες άλλες κυρώσεις.

Το Bloomberg συνόψισε μερικές από τις επιλογές που έχουν στο τραπέζι οι ΗΠΑ:

Χτύπημα μέσω Κίνας

Η Κίνα αγοράζει περισσότερο από το 90% του πετρελαίου του Ιράν. Πιθανές κυρώσεις σε εταιρίες που διευκολύνουν αυτές τις αγορές θα μείωναν άμεσα τα πετρελαϊκά έσοδα της Τεχεράνης.

Η Ουάσινγκτον έχει ήδη επιβάλει κυρώσεις σε ορισμένα μικρά, ανεξάρτητα και ιδιόκτητα διυλιστήρια πετρελαίου (teapot) και εταιρείες, ήδη από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, η Ουάσιγκτον έχει αποφύγει να στοχοποιήσει τις μεγάλες κινεζικές τράπεζες.

Ο κίνδυνος εδώ είναι ότι η στοχοποίηση κινεζικών εταιρειών ή χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων θα μπορούσε να επιδεινώσει τις εντάσεις με το Πεκίνο ενόψει και της προγραμματισμένης συνάντησης Ντόναλντ Τραμπ – Σι Τζινπίνγκ. Υπάρχει επίσης ευρύτερο οικονομικό κόστος, καθώς ο περιορισμός των ιρανικών ποσοτήτων πετρελαίου θα αφαιρούσε φθηνό αργό από την παγκόσμια αγορά και θα μπορούσε να αυξήσει τις ήδη υψηλές τιμές του πετρελαίου.

Ανταλλακτήρια συναλλάγματος

Υπάρχουν αρκετά ανταλλακτήρια συναλλάγματος σε χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα που βοηθούν το Ιράν να επαναπατρίζει κεφάλαια. Με το που γίνεται μια πώληση πετρελαίου, το Ιράν χρειάζεται ανταλλακτήρια και μεσάζοντες για να μετατρέψει την αμοιβή – η οποία συχνά γίνεται σε κινεζικά γουάν- σε νομίσματα που η Τεχεράνη μπορεί πράγματι να χρησιμοποιήσει.

Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ έχει ήδη δείξει ότι θεωρεί αυτό το σημείο ευάλωτο, επιβάλλοντας κυρώσεις σε ορισμένα ιρανικά ανταλλακτήρια συναλλάγματος, στο πλαίσιο του σχεδίου «Οικονομική Οργής», του Μπέσεντ που έχει στόχο το ξέπλυμα δισεκατομμυρίων δολαρίων σε ξένο νόμισμα.

Μια τέτοια κίνηση θα εμπόδιζε το Ιράν να έχει πρόσβαση σε μεγάλο μέρος των κεφαλαίων του. Πλην όμως το Ιράν έχει διανύσει πολλά χρόνια δημιουργώντας εναλλακτικά κανάλια για τη μεταφορά χρημάτων εκτός επισήμου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Η διακοπή της λειτουργίας μεμονωμένων ανταλλακτηρίων πιθανότατα θα ωθούσε τις συναλλαγές προς νέους μεσάζοντες, νομίσματα ή ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία, αντί να τις σταματήσει εντελώς.

Γονατίζοντας τους εταίρους

Οι ΗΠΑ μπορούν επίσης να απειλήσουν με δευτερογενείς κυρώσεις οποιαδήποτε οντότητα πραγματοποιεί έστω και περιορισμένες επιχειρηματικές συναλλαγές με το Ιράν. Κάτι ανάλογο με ό,τι εφήρμοσε δηλαδή ο Τραμπ απέναντι στη Βόρεια Κορέα το 2017. Αυτό θα μπορούσε να αναγκάσει ξένες εταιρείες και τράπεζες να επιλέξουν: Επιχειρηματικές δραστηριότητας με το Ιράν ή διατήρηση της πρόσβασής τους στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα;

Επιπλέον μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να ασκήσει πρόσθετη πίεση στη Ρωσία και την Κίνα, αλλά και σε εταιρείες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα σε χώρες που συνορεύουν με το Ιράν — συμπεριλαμβανομένων εταίρων των ΗΠΑ, όπως η Τουρκία — οι οποίοι διατηρούν σημαντικές εμπορικές σχέσεις με την Τεχεράνη.

Ο Τραμπ έχει ήδη αφήσει να εννοηθεί μια εκδοχή αυτής της προσέγγισης, απειλώντας με δασμούς 25% τις χώρες που συναλλάσσονται με το Ιράν. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν έχει προχωρήσει στην εφαρμογή της.

Με πληροφορίες από Bloomberg

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.