Το διπλό χτύπημα που (ίσως) ετοιμάζει το Ιράν – Γιατί θέλει «γέφυρα» με την Υεμένη
Στο πρώτο άκουσμα η είδηση ότι ένα ιρανικό αεροσκάφος προσγειώθηκε στην Υεμένη ίσως υποτιμάται. Ενδέχεται, ωστόσο, να αποτελεί την απαρχή μιας προσπάθειας από την πλευρά της Τεχεράνης να «αναστυλώσει» τους αντάρτες Χούθι ώστε την ώρα που η κατάσταση είναι αβέβαιη με τα Στενά του Ορμούζ να μπορέσουν να απειλήσουν άλλο ένα σημαντικό θαλάσσιο πέρασμα.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι εύλογο, μήπως η Τεχεράνη ετοιμάζεται να επιστρατεύσει τους αντάρτες Χούθι της Υεμένης για να διαταράξουν τη ναυσιπλοΐα στο στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ;
Αν και η Χεζμπολάχ και η Χαμάς έχουν αποδυναμωθεί σοβαρά από τις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις, οι Χούθι δεν δέχθηκαν ανάλογο πλήγμα. Εξακολουθούν να διαθέτουν εξοπλισμό και γεωγραφικά έχουν το πλεονέκτημα καθώς ελέγχουν μία από τις πιο πολυσύχναστες θαλάσσιες αρτηρίες παγκοσμίως.
Η πιθανότητα να απειληθεί το στενό επομένως θα μπορούσε να προκαλέσει πρόσθετη και μεγάλη αναστάτωση στις αγορές ενέργειας. Για το Ιράν όμως, ενδέχεται να αρκεί και μόνο η απειλή.
Η πτήση που άναψε τα αίματα
Ένα από τα πεδία της τελευταίας κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή λαμβάνει χώρα στην Υεμένη, με το υπουργείο Άμυνας της χώρας να αποφασίζει στις 13 Ιουλίου να πραγματοποιήσει επίθεση στο Διεθνές Αεροδρόμιο της Σανάα, για να αποτρέψει την προσγείωση ιρανικού αεροσκάφους.
Το αεροσκάφος μετέφερε αντιπροσωπεία των Χούθι που επέστρεφε από την κηδεία του πρώην ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, στην Τεχεράνη. Τελικά, κατάφερε να προσγειωθεί στο Διεθνές Αεροδρόμιο της Χοντέιντα, το οποίο ελέγχεται από τους Χούθι.
Σημειώνεται ότι η πρωτεύουσα της Υεμένης, Σανάα, βρίσκεται υπό τον έλεγχο των Χούθι, οι οποίοι είναι αντάρτες φίλα προσκείμενοι στο Ιράν. Την ίδια στιγμή, η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης, η οποία χαίρει της υποστήριξης της Σαουδικής Αραβίας και των κρατών του Κόλπου, λειτουργεί με έδρα το Άντεν στη νότια Υεμένη.
Το ιρανικό αεροσκάφος φέρεται να προσγειώθηκε στη Σανάα στις 3 Ιουλίου και στη συνέχεια μετέφερε την αντιπροσωπεία στην Τεχεράνη. Οι Χούθι δήλωσαν ότι στην πτήση άφιξης επέβαιναν περισσότεροι από 200 ασθενείς και άλλοι επιβάτες. Κατηγόρησαν επίσης τη Σαουδική Αραβία ότι πολεμικά της αεροσκάφη ότι προσπάθησαν να εμποδίσουν την προσγείωση του αεροσκάφους, ισχυρισμός που το Ριάντ δεν επιβεβαίωσε.
Ο επικεφαλής του Προεδρικού Συμβουλίου Ηγεσίας της Υεμένης, Ρασάντ αλ-Αλίμι, ανέφερε την περασμένη εβδομάδα ότι το αεροσκάφος του Ιράν απενεργοποίησε το σύστημα εντοπισμού του ενώ βρισκόταν στον εναέριο χώρο της Υεμένης, σύμφωνα με δημοσιεύματα του κρατικού ειδησεογραφικού πρακτορείου της χώρας, Saba.
Αν και οι έρευνες σχετικά με το φορτίο του αεροσκάφους βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη, κατά τον αλ-Αλίμι, οι προκαταρκτικές πληροφορίες υποδεικνύουν πως η πτήση μετέφερε άτομα και εξοπλισμό που εξυπηρετούσαν τα συμφέροντα των Χούθι.
Αν και οι Χούθι ισχυρίστηκαν αρχικά ότι η επίσκεψη είχε ανθρωπιστικό χαρακτήρα, ο αλ-Αλίμι δήλωσε ότι η χρήση αεροσκάφους της Mahan Air, το οποίο ανήκει στο Ίδρυμα Mol-al-Movahedin, μια οικονομική οντότητα που υπόκειται σε κυρώσεις και συνδέεται με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν, καθώς και η συμπεριφορά του αεροσκάφους, υποδηλώνουν το αντίθετο.
Η πτήση της 13ης Ιουλίου είχε ως στόχο την επιστροφή της αντιπροσωπείας στην Υεμένη. Ο επικεφαλής του Προεδρικού Συμβουλίου Ηγεσίας της Υεμένης δήλωσε ότι η κυβέρνηση προσφέρθηκε να μεταφέρει τους αξιωματούχους πίσω με πτήση της Yemenia, ωστόσο οι Χούθι επέμειναν στη χρήση του ιρανικού αεροσκάφους.
Η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης κατηγόρησε το Ιράν ότι επιχείρησε να εισέλθει στον εναέριο χώρο της χωρίς άδεια.
Το ζήτημα δεν έμεινε όμως εδώ καθώς η ένταση συνεχίστηκε με τους Χούθι να κατηγορούν το Ριάντ και να εκτοξεύουν πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά του Διεθνούς Αεροδρομίου Άμπχα της Σαουδικής Αραβίας.
Και κάπως έτσι φτάσαμε στο σημείο ο Μοχάμεντ αλ Μπουχάιτι, μέλος του Πολιτικού Γραφείου των Χούθι, να κατονομάζει ανοιχτά το στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ ως στρατηγικό μοχλό πίεσης.
Η «γέφυρα»
«Το Ιράν και οι Χούθι προσπαθούν να επιβάλουν τη λειτουργία της αεροπορικής γέφυρας μεταξύ Τεχεράνης και Σανάα», σχολίασε στο Iran International ο Τόμας Τζούνο του Chatham House.
Το Ιράν προμηθεύει για χρόνια τους Χούθι μέσω θαλάσσιων διαδρομών που εκτείνονται γύρω από το Ομάν και το Κέρας της Αφρικής. Οι διαδρομές αυτές είναι αργές, δαπανηρές και ευάλωτες σε παρεμβάσεις.
Μια απευθείας αεροπορική σύνδεση θα βελτίωνε δραστικά τη δυνατότητα της Τεχεράνης να μεταφέρει ευαίσθητα στρατιωτικά εξαρτήματα σε εδάφη που ελέγχονται από τους Χούθι. Γι’ αυτόν τον λόγο, μια φαινομενικά συνηθισμένη επιβατική πτήση έχει περισσότερη σημασία απ΄ό,τι φαίνεται.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον Φαρζίν Ναντιμί του Washington Institute, η στάση ου Ιράν υποδεικνύει ότι το ζήτημα είναι επείγον. Κατά τον αναλυτή η κατάσταση αντικατοπτρίζει ένα πρόβλημα: μετά τις επιχειρήσεις στην Ερυθρά Θάλασσα και τα επανειλημμένα πλήγματα από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, έχουν εξαντληθεί αρκετά από τα αποθέματα των Χούθι σε προηγμένο εξοπλισμό.
«Είναι εξαιρετικά πρόθυμοι να βοηθήσουν τους Χούθι να ανασυγκροτήσουν το στρατηγικό τους οπλοστάσιο, ώστε να καταστούν και πάλι αξιόλογος παίκτης», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Μάλιστα εκτιμά ότι το ιρανικό αεροσκάφος ενδέχεται να μετέφερε κρίσιμα εξαρτήματα οπλικών συστημάτων, αν και δεν υπάρχει επιβεβαίωση από ανεξάρτητη πηγή σχετικά με το φορτίο του.
Διπλό χτύπημα
Εφόσον οι Χολυθι υποστηριχθούν δυναμικά, θα μπορούσαν να απειλήσουν τη ναυσιπλοΐα στο στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, κάτι που θα ανάγκαζε τις ΗΠΑ, τη Σαουδική Αραβία και τους περιφερειακούς εταίρους τους να θέσουν επί τάπητος ταυτόχρονα την ασφάλεια δύο στρατηγικής σημασίας θαλάσσιων αρτηριών.
«Το Ιράν, έχοντας διαπιστώσει την τεράστια αξία που έχει το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, αντιλαμβάνεται απόλυτα ότι, εάν έκλεινε ταυτόχρονα τόσο τα Στενά του Ορμούζ όσο και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, οι επιπτώσεις θα ήταν πολλαπλάσιες», δήλωσε ο Τζούνο σημειώνοντας πως είχε αντίκτυπο στην παγκόσμια οικονομία, τη ικανότητα άσκησης πίεσης στις ΗΠΑ, στη Σαουδική Αραβία και σε όλους τους συμμάχους τους.
Ο αναλυτής πάντως ανέφερε ότι ούτε η Τεχεράνη ούτε οι Χούθι φαίνονται έτοιμοι να κλείσουν το Μπαμπ ελ Μαντέμπ στο άμεσο μέλλον. Σημασία έχει ωστόσο να θεωρηθεί αξιόπιστη η απειλή.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
