Το «μάρμαρο» από τις διεθνείς και τις εγχώριες προκλήσεις

Το trailer της χολυγουντιανής κινηματογραφικής παραγωγής «Sacrifice» στα έγκατα του λατομείου μαρμάρου στο Βώλακα Δράμας (της εταιρείας Nordia – Dionyssomarble) καταδεικνύει το μέγεθος και το κάλος του πάλευκου φυσικού ελληνικού μαρμάρου που δεσπόζει και λάμπει προτού ακόμη εξορυχθεί και αναδυθεί στο φως.

Οι γνώστες του χώρου που έχουν την εμπειρία των λατομείων μαρμάρου, περπατώντας και δουλεύοντας σε αυτά, έχουν αποτυπώσει μέσα τους το δέος του υπεδάφους αλλά και του «σώματος» των «μαρμαρωμένων» βουνών της Ελλάδας, των οποίων η φυσική εσωτερική ομορφιά, η επιβλητική γεωμετρία και η αρμονία του λευκού μαρμάρου ξεπερνούν κατά πολύ κάθε επιτηδευμένο κινηματογραφικό σκηνικό.

Η Ελλάδα κατέχει τη 2η θέση στην Ευρώπη όσον αφορά τις επιδόσεις της σε παραγωγή και σε διάθεση προϊόντων μαρμάρου. Πάνω από από το 80% της εξορυκτικής παραγωγής μαρμάρου της Ελλάδας εξάγεται και το 73% αυτών προέρχεται από τη Βόρεια Ελλάδα. Σύμφωνα με τους ανθρώπους του χώρου, το μάρμαρο αποτελεί ένα από τα βιώσιμα οικοδομικά υλικά και η Ελλάδα έχει στο υπέδαφος της τεράστια κοιτάσματα με πολύ καλά χαρακτηριστικά. Ωστόσο έντονες είναι οι σκιές που θολώνουν την εικόνα του κλάδου.

Την αρνητική επίδραση των εμπορικών και γεωπολιτικών πολέμων στην εξαγωγική δραστηριότητα μαρμάρου της Ελλάδας που γίνεται χειρότερη λόγω των διαχρονικά άλυτων εγγενών εγχώριων προβλημάτων επιβεβαιώνουν τα στοιχεία της 11ετίας 2015-2025 της πορείας των εξαγωγών του κλάδου αλλά και τα αποτελέσματα του Α’ εξαμήνου 2026. Σύμφωνα με τους επιχειρηματίες μαρμάρου, ο κλάδος βρίσκεται σε στρατηγική αναδιάταξη και εξαγωγικό επαναπροσανατολισμό, ενώ ταυτόχρονα επιζητεί από την πολιτεία την άμεση επίλυση χρόνιων προβλημάτων που αποτελούν τροχοπέδη για την ανάπτυξή του.

Πορεία εξαγωγών κλάδου 2015-2025

Το υψηλότερο σημείο των εξαγωγών μαρμάρου στο διάστημα 2015 – 2025 σημειώθηκε κατά το 2018, οπότε η αξία τους είχε ξεπεράσει τα 315 εκατ. ευρώ και η ποσότητα τους 813 χιλιάδες τόνους, ενώ το χαμηλότερο σημείο είχε καταγραφεί το 2015 με εξαγωγές αξίας 183,3 εκατ. ευρώ και ποσότητα 527,7 χιλιάδων τόνων. Η περίοδος 2015–2018 ήταν συνολικά αποδοτική και σε αυτό είχε συμβάλει η υψηλή ζήτηση κυρίως από την Κίνα που είναι ένας από τους βασικότερους προορισμούς του κλάδου.

Το 2019 ήταν χρονιά καμπής με τον εμπορικό πόλεμο ΗΠΑ–Κίνας να επηρεάζει αρνητικά τις ελληνικές εξαγωγές μαρμάρου στην Κίνα, οι οποίες διαμορφώθηκαν στο -9% σε αξία, στο -19% σε ποσότητα. Η πανδημία COVID-19 το 2020 επέτεινε τη δυσχέρεια. Το 2021 πρόσφερε μια μικρή «ανάσα» ανάκαμψης, όμως η τριετία 2022–2025 είχε ξανά καθοδική φάση.

Το 2025 ήταν χρονιά έντονων προκλήσεων για τις εξαγωγές του ελληνικού μαρμάρου και η πίεση στη ζήτηση λόγω διεθνών εμπορικών και γεωπολιτικών αναταράξεων οδήγησε σε πισωγύρισμα τις εξαγωγές του κλάδου. Στο 9μηνο του 2025 οι συνολικές εξαγωγές μαρμάρου της Ελλάδας ανήλθαν σε 219,1 εκατ. ευρώ, ενώ η εξαγόμενη ποσότητα διαμορφώθηκε στους 549,4 χιλιάδες τόνους. Στο σύνολο του 2025 οι εξαγωγές του ελληνικού κλάδου μαρμάρου είχαν διαμορφωθεί σε αξία στα 270 εκατ. ευρώ, τζίρος που μοιάζει πολύ μακρινός για τη φετινή χρονιά.

Στο Α’ εξάμηνο 2026 τα στοιχεία της Eurostat σε επεξεργασία του Stonenews αποτυπώνουν μια σύνθετη εικόνα, η συνολική αξία των εξαγωγών κατέγραψε αισθητή υποχώρηση που διαμορφώθηκε στο -10,29%, υποχωρώντας σε αξία στα 123,21 εκατ. ευρώ έναντι 137,34 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Σε ποσότητα μαρμάρου οι εξαγωγές διαμορφώθηκαν στις 343,06 χιλ. τόνους το Α’ εξάμηνο 2026, σχεδόν ίδιες με την ποσότητα του α’ εξαμήνου 2025, όμως παρατηρείται μείωση της μέσης τιμής ανά τόνο αλλά και πτώση των εξαγωγών στην κατηγορία των επεξεργασμένων μαρμάρων που έχουν υψηλότερη προστιθέμενη αξία.

Στο α’ εξάμηνο του 2026 σημαντική ήταν και η επίπτωση των πολεμικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή στις εξαγωγές ελληνικών μαρμάρων, καθώς οι πωλήσεις στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εμφάνισαν μείωση  κατά 50%, έναντι του αντίστοιχου περυσινού διαστήματος, ενώ η πτώση των πωλήσεων σε Κατάρ, Μπαχρέιν και Ομάν ήταν ακόμη μεγαλύτερη, φτάνοντας στο -70%.

Νέες αγορές

Υπό αυτές τις συνθήκες η συγκέντρωση των εξαγωγών μαρμάρου σε πέντε αγορές, Κίνα, Αλγερία, Αίγυπτο, Σαουδική Αραβία και Κύπρο, καταδεικνύει την ανάγκη πρώτον για γεωγραφική διαφοροποίηση ώστε να μειωθεί η ευαλωτότητα στις  εξωτερικές προκλήσεις και δεύτερον για στρατηγική αναδιάταξη της ελληνικής εξαγωγικής παραγωγής με έμφαση σε προϊόντα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας και μεγαλύτερης ανθεκτικότητας απέναντι σε εξωτερικές διακυμάνσεις.

Όσον αφορά τη γεωγραφική διαφοροποίηση των εξαγωγών μαρμάρου ήδη η Αλγερία σημειώνει τη δεύτερη υψηλότερη αξία εξαγωγών της τελευταίας 11ετίας. Στις εξαγωγές προς την Αίγυπτο, παρατηρείται συνεχής άνοδος της αξίας την τελευταία τριετία. Η Τυνησία διατηρεί τον ρόλο ενός σταθερού, μεσαίου προορισμού. Τέλος, αξίζει να επισημανθεί η σημαντική άνοδος των εξαγωγών προς την Ιταλία τα τελευταία δύο έτη.

Αντίστοιχα, η Ινδία καταγράφει τη δεύτερη υψηλότερη επίδοση της περιόδου τόσο σε αξία όσο και σε ποσότητα.  Μεταξύ των Α΄ τριμήνων 2025 και 2026, η αξία των εξαγωγών προς την Ινδία αυξήθηκε κατά 63,88%, ενώ η ποσότητα κατά 31,94%. Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία και δείχνει ότι η Ινδία δεν αποτελεί απλώς αγορά απορρόφησης όγκου, αλλά αγορά στην οποία το ελληνικό μάρμαρο μπορεί να διεκδικήσει καλύτερη εμπορική τοποθέτηση, υψηλότερη προστιθέμενη αξία και πιο συστηματική σύνδεση με τεχνικούς, αρχιτεκτονικούς και επενδυτικούς κύκλους.

Στρατηγική αναδιάταξη, δύσκολη συγκυρία και χρόνια προβλήματα

Όσον αφορά την αναδιάταξη της παραγωγής και της εξαγωγικής δυναμικής οι επιχειρηματίες του κλάδου εστιάζουν στα διεθνή αλλά και στα εγγενή προβλήματα που τους ταλαιπωρούν και αποτελούν τροχοπέδη για πλήθος δραστηριοτήτων και περιλαμβάνουν αποκατάσταση λατομείων, αδειοδοτήσεις, περιβαλλοντικές πιστοποιήσεις, ενεργειακό κόστος μέχρι και την κυκλική οικονομία.

Μιλώντας η Ιουλία Χαϊδά, Πρόεδρος Δ.Σ. του Πανελληνίου Συνδέσμου Μαρμάρου και αναπληρώτρια διευθύνουσα σύμβουλος της Ικτίνος Ελλάς Α.Ε, για το μέλλον του ελληνικού μαρμάρου στο Aristotelis Climate Forum, τόνισε πως «το ελληνικό μάρμαρο είναι ένα πάρα πολύ ποιοτικό υλικό, με μεγάλη ιστορία και με σύγχρονες παραγωγικές επιχειρήσεις. Όμως αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε μία πολύ δύσκολη συγκυρία, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς. Δεχόμαστε πολύ μεγάλες πιέσεις από το ενεργειακό κόστος που επιβαρύνει την ανταγωνιστικότητα του υλικού μας. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει ιδιαίτερα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα, στο κόστος μεταφορών, στο κόστος ασφάλισης και παράλληλα έχει επηρεάσει την οικοδομική δραστηριότητα στην περιοχή που είναι παραδοσιακά από τις μεγαλύτερες χώρες αγοράς ελληνικών μαρμάρων».

Η κ. Χαϊδά συμπλήρωσε λέγοντας πως «παράλληλα υπάρχουν αρκετά  νομοθετικά ζητήματα τα οποία έχουμε συζητήσει με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και την πολιτεία, στα οποία φτάνουμε πολύ κοντά στην επίλυσή τους, αλλά τελικά δεν προχωρούν ποτέ ή σχεδόν ποτέ. Αυτό δημιουργεί τεράστια αβεβαιότητα στον κλάδο μας και οι επενδύσεις δεν προχωρούν. Δεν ζητάμε να μην υπάρχουν κανόνες. Ζητάμε να υπάρχουν ξεκάθαροι κανόνες, ταχύτερες διαδικασίες, πάντα με σεβασμό προς το περιβάλλον και στις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης.

Η Ελλάδα ξεκινά προφανώς από ισχυρή θέση σε ό,τι αφορά το μάρμαρο και όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι το κλειδί είναι η μετάβαση από την πώληση όγκου στην πώληση ενός επώνυμου και πιστοποιημένου υψηλής αξίας προϊόντος. Έχει σημασία είναι η δυνατότητα αύξησης της παραγωγικότητας την οποία η χρήση της τεχνολογίας και οι επενδύσεις θα την πολλαπλασιάσουν.

Και εδώ το κλειδί είναι από την πλευρά του ελληνικού κράτους να κάνει αυτό που πρέπει ώστε η επιχειρηματικότητα να λειτουργεί με τις λιγότερες δυνατές δυσκολίες. Αναγκαζόμαστε να μεταφέρουμε την δραστηριότητά μας από το πεδίο εξόρυξης, μεταποίησης και προώθησης του μαρμάρου στο πεδίο της γραφειοκρατίας, ανάμεσα σε δεκάδες υπηρεσίες οι οποίες πολλές φορές γνωμοδοτούν με βάση την προσωπική τους άποψη για το αν πρέπει ή όχι να γίνει εξόρυξη. Τονίζουμε πως η στήριξη του ελληνικού μαρμάρου δεν αφορά μόνο τις επιχειρήσεις του κλάδου. Αφορά την απασχόληση, την ελληνική περιφέρεια, τις εξαγωγές και την εθνική οικονομία».

Εν κατακλείδι «αυτό που μας ενδιαφέρει τώρα είναι να έρθουμε πιο κοντά σε αρχιτέκτονες designers, σε ανθρώπους που επιλέγουν τελικά την πρώτη ύλη που θα μπει σε κάποιο μεγάλο έργο διεθνώς, έτσι ώστε το ελληνικό μάρμαρο να αποτελεί την πρώτη τους προτεραιότητα».

Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Μαρμάρου Μακεδονίας και Θράκης

Από την πλευρά του ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Μαρμάρου Μακεδονίας και Θράκης έχει ζητήσει να λαμβάνονται ρητά υπόψη τα λατομεία και οι μονάδες επεξεργασίας στα νέα εργαλεία στήριξης της βιομηχανίας και να διαμορφωθούν συνθήκες ανταγωνιστικού ενεργειακού κόστους για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις του κλάδου. Παράλληλα έχει επισημάνει τη σημασία της πρόσβασης σε χρηματοδοτικά εργαλεία παραγωγικού και τεχνολογικού εκσυγχρονισμού, ενεργειακής αποδοτικότητας, αυτοματισμών και βιώσιμης διαχείρισης των πόρων.

Εστιάζοντας στις άμεσες προτεραιότητες  του κλάδου και στις υποδομές η ηγεσία του ΣΕΜΜΘ  επιμένει στην  ανάγκη ολοκλήρωσης της οδικής σύνδεσης Δράμας-Καβάλας (Ε61) και της λειτουργικής διασύνδεσης της παραγωγικής ζώνης με τον εμπορικό λιμένα «Φίλιππος Β΄», μιας και η Δράμα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παραγωγικούς πυρήνες φυσικού λίθου στη χώρα, ενώ ο «Φίλιππος Β΄» χρησιμοποιείται ολοένα περισσότερο για την εξαγωγική διακίνηση προϊόντων του κλάδου.

Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται επίσης στην αναβάθμιση της λιμενικής εγκατάστασης στο «Βαθύ» της Θάσου, υπογραμμίζοντας τη σημασία της για την αποτελεσματικότερη διακίνηση του μαρμάρου και των παραπροϊόντων της εξόρυξης, την τοπική οικονομία και την περιβαλλοντικά υπεύθυνη λειτουργία της παραγωγικής δραστηριότητας στο νησί και μπορεί να έχει συμπληρωματικό ρόλο με το λιμένα Φίλιππος Β’. Ο ΣΕΜΜ-Θ υπογραμμίζει ότι η περιοχή πρέπει να εισέλθει στον σχεδιασμό 2028–2034 με σαφώς προσδιορισμένες προτεραιότητες και επαρκώς τεκμηριωμένες υποδομές.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.