Το νέο δόγμα Τραμπ και τα μηνύματα στις χώρες της «πίσω αυλής» μετά τη Βενεζουέλα

Σαφές μήνυμα ότι η αμερικανική επιχείρηση στη Βενεζουέλα ίσως δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός έστειλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δηλώνοντας το Σάββατο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «διοικούν» τη χώρα «προς το παρόν». Ο ίδιος και κορυφαίοι συνεργάτες του ξεκαθάρισαν ότι η Ουάσιγκτον ενδέχεται να προχωρήσει και σε περαιτέρω ενέργειες στην περιοχή, απαιτώντας από τον υπόλοιπο κόσμο να «λάβει σοβαρά υπόψη» τη νέα πραγματικότητα.

Η δήλωση ήρθε λίγες ώρες μετά τη σύλληψη του επί χρόνια ηγέτη της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, σε νυχτερινή επιχείρηση και την έκδοσή του στη Νέα Υόρκη, όπου αντιμετωπίζει κατηγορίες για συμμετοχή σε διεθνές κύκλωμα διακίνησης ναρκωτικών.

Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, δήλωσε ότι ο Μαδούρο «είχε την ευκαιρία» να αποχωρήσει οικειοθελώς πριν καταστεί «παράδειγμα» για άλλους ηγέτες που αγνοούν τις πιέσεις της κυβέρνησης Τραμπ. «Τα έβαλε και το πλήρωσε», είπε χαρακτηριστικά, σε μια δήλωση που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις διεθνώς.

Κατά Κολομβίας

Οι δηλώσεις των υψηλόβαθμων στελεχών της αμερικανικής κυβέρνηση συνοδεύτηκαν από ένα μπαράζ απειλών ενάντια σε χώρες της Λατινικής και Νότιας Αμερικής.

Ο πρόεδρος Τραμπ εξαπέλυσε επίθεση στον ηγέτη της Κολομβίας, Γκουστάβο Πέτρο, προειδοποιώντας τον ότι «πρέπει να προσέχει πολύ…»

Γκουστάβο Πέτρο/ REUTERS/Luisa Gonzalez

Όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφο αν εμμένει στην αρχική του δήλωση σχετικά με την διακίνηση ναρκωτικών από τον Πέτρο, απάντησε θετικά, λέγοντας: «Παράγει κοκαΐνη. Την στέλνουν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οπότε πρέπει πραγματικά να προσέχει πολύ».

Κατά Κούβας

Από τα πυρά του προέδρου Τραμπ δεν γλίτωσε ούτε η κυβέρνηση της Κούβας. Συγκεκριμένα, όταν ρωτήθηκε αν η επιμονή του ότι οι ΗΠΑ θέλουν να «περιβάλλονται από σταθερότητα» εμπεριέχει και μήνυμα προς τον ηγέτη της Κούβας, απάντησε: «Η Κούβα θα είναι κάτι για το οποίο τελικά θα μιλήσουμε, γιατί τώρα η Κούβα είναι ένα κράτος που αποτυγχάνει. Και θέλουμε να βοηθήσουμε τον λαό».

Πρόσθεσε επίσης ότι «είναι πολύ παρόμοιο στην έννοια ότι θέλουμε να βοηθήσουμε τον λαό της Κούβας, αλλά θέλουμε επίσης να βοηθήσουμε τους ανθρώπους που αναγκάστηκαν να φύγουν από την Κούβα και ζουν σε αυτή τη χώρα».

Ακόμα πιο ανησυχητικός εμφανίστηκε ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος δήλωσε ότι «θα ανησυχούσε» αν ζούσε στην Αβάνα και ήταν στην κυβέρνηση. Η δήλωση αυτή έγινε δεκτή από πολλούς αναλυτές ως υπονοούμενο ενδεχόμενης αμερικανικής παρέμβασης στη χώρα.

Κατά Μεξικού

Σε τηλεφωνική συνέντευξη στο Fox News, ο πρόεδρος Τραμπ αναφέρθηκε και στο Μεξικό.

Συγκεκριμένα δήλωσε ότι «κάτι θα πρέπει να γίνει», αποκαλύπτοντας πως έχει προτείνει στην πρόεδρο Κλαούντια Σέινμπαουμ τη «βοήθεια» του αμερικανικού στρατού για την εξάρθρωση των καρτέλ ναρκωτικών.

«Η αμερικανική κυριαρχία στο Δυτικό Ημισφαίριο δεν θα αμφισβητηθεί ποτέ ξανά», δήλωσε.

Απειλή στη Γροιλανδία

Σε τηλεφωνική του συνέντευξη στο περιοδρικό The Atlantic, ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η επόμενη χώρα στην οποία θα κάνουν επέμβαση οι Ηνωμένες Πολιτείες να είναι η Γροιλανδία.

Συγκεκριμένα ανέφερε: «Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία, απόλυτα», σημείωσε, αναφερόμενος στο νησί που ανήκει στη Δανία, και πρόσθεσε ότι «περιβάλλεται από ρωσικά και κινεζικά πλοία».

Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, κάλεσε τις Ηνωμένες Πολιτείες να σταματήσουν να απειλούν την Γροιλανδία μετά τις δηλώσεις Τραμπ, λέγοντας:

«Πρέπει να το πω πολύ καθαρά στις Ηνωμένες Πολιτείες: είναι απολύτως παράλογο να υποστηρίζει κανείς ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έπρεπε να ελέγξουν τη Γροιλανδία».

Αντιδρούν οι χώρες της Λατινικής Αμερικής

Οι αντιδράσεις από τη Λατινική Αμερική ήταν άμεσες. Η κυβέρνηση της Κούβας προειδοποίησε ότι «όλα τα κράτη της περιοχής πρέπει να βρίσκονται σε επαγρύπνηση», καθώς η απειλή «αιωρείται πάνω από όλους».

Ο πρόεδρος της Κολομβίας, Γκουστάβο Πέτρο, χαρακτήρισε την αμερικανική ενέργεια «επίθεση εναντίον ολόκληρης της Νότιας Αμερικής» και ανακοίνωσε την ανάπτυξη στρατευμάτων στα σύνορα με τη Βενεζουέλα, για να αποτραπεί ενδεχόμενο προσφυγικό κύμα.

Ο πρόεδρος της Βραζιλίας, Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, δήλωσε ότι η απομάκρυνση του Μαδούρο «ξεπέρασε μια απαράδεκτη κόκκινη γραμμή» και θύμισε «τις χειρότερες στιγμές παρέμβασης των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική».

Το Μεξικό κατήγγειλε την επιχείρηση ως παραβίαση του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ.

Παρά τις επικρίσεις, η Κολομβία επιχείρησε να διαδραματίσει ρόλο διαμεσολαβητή, με τον πρόεδρό της να προσφέρεται να βοηθήσει στην εξεύρεση λύσης στην κρίση.

Όλα για το πετρέλαιο

Μέχρι στιγμής ο Ντόναλντ Τραμπ έχει πραγματοποιήσει σημαντικές επιχειρήσεις στις ακόλουθες χώρες:

• Βενεζουέλα
• Ιράν
• Νιγηρία

Οι παραπάνω χώρες έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό. Το πετρέλαιο. Είτε είναι σημαντικοί παραγωγοί πετρελαίου (Ιράν), είτε έχουν μεγάλα αποθέματα (η Βενεζουέλα έχει σχεδόν το 17% των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου – τα μεγαλύτερα στον κόσμο).

Από τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου επιβεβαιώνεται η θεωρία ότι κεντρικός άξονας των ενεργειών του είναι το πετρέλαιο.

«Θα εμπλακούμε ενεργά στα πετρέλαια της Βενεζουέλας» ήταν από τις πρώτες δηλώσεις του Τραμπ σε τηλεφωνική του συνέντευξη στο Fox News μετά τη σύλληψη του Μαδούρο.

Αργότερα κατά την συνέντευξη Τύπου στο Μαρ-α-Λάγκο, ανέφερε: «Θα στείλουμε τις πολύ μεγάλες αμερικανικές εταιρείες πετρελαίου μας, τις μεγαλύτερες στον κόσμο, να εισέλθουν, να ξοδέψουν δισεκατομμύρια δολάρια, να επισκευάσουν τις σοβαρά κατεστραμμένες υποδομές, τις πετρελαϊκές υποδομές, και να αρχίσουν να αποφέρουν κέρδη για τη χώρα».

Το Δόγμα Μονρόε και μια νέα επεκτατική στρατηγική

Ο Τραμπ επανέφερε στο προσκήνιο το Δόγμα Μονρόε, το ιστορικό πλαίσιο του 1823 που όρισε την αμερικανική σφαίρα επιρροής στην ήπειρο. «Το Δόγμα Μονρόε είναι μεγάλη υπόθεση. Αλλά το έχουμε ξεπεράσει κατά πολύ», δήλωσε, προσθέτοντας σκωπτικά ότι πλέον ονομάζεται «Δόγμα Ντόνρο».

Η αναφορά αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη επεκτατική ρητορική, την οποία ο Τραμπ είχε παρουσιάσει ήδη από την ορκωμοσία του, όταν μιλούσε για τον Καναδά ως «51η πολιτεία» και για την προσάρτηση της Γροιλανδίας.

Εσωτερική στήριξη και διεθνείς ανησυχίες

Στη νότια Φλόριντα, όπου κατοικούν τόσο ο Τραμπ όσο και ο Ρούμπιο, υπάρχει έντονη υποστήριξη για περαιτέρω ενέργειες, κυρίως απέναντι στην Κούβα. Πολιτειακοί και ομοσπονδιακοί βουλευτές υποστηρίζουν ότι η ανατροπή του Μαδούρο μπορεί να αποδυναμώσει σοβαρά το καθεστώς της Αβάνας, λόγω της οικονομικής εξάρτησής της από τη Βενεζουέλα.

REUTERS/Jonathan Ernst

Ωστόσο, αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου δηλώνουν ότι προς το παρόν δεν υπάρχει σχέδιο για νέα στρατιωτική επιχείρηση, καθώς η σταθεροποίηση της Βενεζουέλας και η αποφυγή εσωτερικών συγκρούσεων αποτελούν άμεση προτεραιότητα.

Κίνα και Ταϊβάν στο βάθος των εξελίξεων

Αναλυτές προειδοποιούν ότι οι ενέργειες των ΗΠΑ μπορεί να έχουν παγκόσμιες επιπτώσεις. Πρώην διπλωμάτες εκτιμούν ότι η Κίνα ενδέχεται να εκμεταλλευτεί τις εντάσεις για να ενισχύσει την επιρροή της στη Λατινική Αμερική ή να υιοθετήσει πιο επιθετική στάση απέναντι στην Ταϊβάν.

Όπως σημείωσε ο πρώην πρέσβης της Χιλής στην Κίνα, Χόρχε Χάινε, το Πεκίνο θα μπορούσε να σκεφτεί: «Αν οι ΗΠΑ μπορούν να κάνουν αυτό στη Βενεζουέλα, γιατί όχι στην Ταϊβάν;».

Παρότι ο Τραμπ δείχνει επικεντρωμένος στη Βενεζουέλα, η ανατροπή του Μαδούρο ανέδειξε μια νέα, πιο επιθετική αμερικανική στάση απέναντι στην κυριαρχία άλλων κρατών, προμηνύοντας μια περίοδο αυξημένης έντασης και γεωπολιτικής αστάθειας.

Ο Νικολάς Μαδούρο αναμένεται να βρεθεί ενώπιον του ομοσπονδιακού δικαστή στη Νέα Υόρκη αύριο μαζί με τη σύζυγό του Σίλια Φλόρες, προκειμένου να ενημερωθεί για τις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν.