Το νέο ρήγμα στον Κόλπο που τρομάζει τις αγορές 

Ο πόλεμος με το Ιράν κυριαρχεί στις διεθνείς ειδήσεις. Στις κλειστές συσκέψεις, όμως, τραπεζίτες και στελέχη επενδυτικών ομίλων ανησυχούν για κάτι διαφορετικό: τη σταδιακή ρήξη ανάμεσα στη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του Κόλπου διαθέτουν κρατικά επενδυτικά κεφάλαια που ξεπερνούν συνολικά τα 3 τρισ. δολάρια. Για τη Wall Street, αυτό σημαίνει ότι η επιδείνωση των σχέσεών τους δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη γεωπολιτικό επεισόδιο. Αποτελεί δυνητική απειλή για επενδυτικές ροές, συμφωνίες δισεκατομμυρίων, πετρελαϊκές ισορροπίες και για την ίδια την επιχειρηματική παρουσία των μεγαλύτερων χρηματοπιστωτικών ομίλων στην περιοχή.

Σύμφωνα με το Bloomberg, τραπεζίτες και στελέχη ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων έχουν ήδη αρχίσει να καταρτίζουν σχέδια αντιμετώπισης μιας περαιτέρω επιδείνωσης. Και παρότι κανείς δεν αναμένει άμεση σύγκρουση ανάμεσα στις δύο χώρες, ο φόβος είναι ότι η οικονομική αντιπαλότητα θα γίνει τόσο έντονη, ώστε οι διεθνείς εταιρείες να αναγκαστούν τελικά να επιλέξουν ανάμεσα στο Ριάντ και το Αμπού Ντάμπι.

Η Wall Street ανάμεσα σε δύο δεξαμενές κεφαλαίων

Για ομίλους όπως η Goldman Sachs, η Morgan Stanley, η BlackRock, η Brookfield και η KKR, η σχέση Σαουδικής Αραβίας – ΗΑΕ είναι κρίσιμη.

Οι εταιρείες αυτές έχουν επεκτείνει εδώ και χρόνια την παρουσία τους και στις δύο αγορές, επιδιώκοντας πρόσβαση στα κρατικά επενδυτικά ταμεία που χρηματοδοτούν έργα τεχνητής νοημοσύνης, υποδομών, ενέργειας και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η ισορροπία ήταν μέχρι σήμερα λεπτή αλλά λειτουργική. Το Ριάντ και το Αμπού Ντάμπι μπορεί να ανταγωνίζονταν για κεφάλαια, εταιρείες και επιρροή, όμως οι μεγάλοι επενδυτικοί όμιλοι μπορούσαν να διατηρούν παράλληλες σχέσεις και με τις δύο πλευρές.

Αυτό αρχίζει να αλλάζει. Ορισμένοι όμιλοι εξετάζουν ήδη τη δημιουργία ξεχωριστών εφοδιαστικών αλυσίδων, επανεξετάζουν συμβάσεις και ρήτρες ανωτέρας βίας και αξιολογούν αν οι τοπικές συνεργασίες τους στη μία χώρα θα μπορούσαν να βλάψουν τις σχέσεις τους με την άλλη.

Σύμφωνα με το Bloomberg, μία διεθνής νομική εταιρεία έχει αρχίσει να εξετάζει πολύ προσεκτικότερα τις υποθέσεις που αναλαμβάνει στον Κόλπο, ώστε να μη δυσαρεστήσει το ένα στρατόπεδο προς όφελος του άλλου. Σε άλλη περίπτωση, ξένος επενδυτικός όμιλος που επιχειρούσε να αντλήσει κεφάλαια για ταμείο με επίκεντρο τη Μέση Ανατολή ενημερώθηκε από Σαουδάραβες επενδυτές ότι τα χρήματά τους μπορούσαν να κατευθυνθούν μόνο σε οχήματα αποκλειστικά εστιασμένα στο βασίλειο και χωρίς έκθεση στα ΗΑΕ.

Από την Υεμένη και το Σουδάν έως τον ΟΠΕΚ

Η ρήξη δεν γεννήθηκε ξαφνικά. Χτίστηκε σταδιακά μέσα από διαφορετικές στρατηγικές σε μία σειρά από περιφερειακές κρίσεις. Στην Υεμένη, οι δύο χώρες στήριξαν διαφορετικές δυνάμεις. Στο Σουδάν, στο Κέρας της Αφρικής και στην Ερυθρά Θάλασσα ακολούθησαν επίσης αποκλίνουσες πολιτικές, διεκδικώντας επιρροή και πρόσβαση σε κρίσιμους διαδρόμους εμπορίου και ενέργειας.

Οι εντάσεις έγιναν ακόμη πιο εμφανείς πριν από τον πόλεμο με το Ιράν, όταν η Σαουδική Αραβία επιχείρησε να περιορίσει τον ρόλο των Εμιράτων στην Υεμένη και να μειώσει την επιρροή τους σε άλλα μέτωπα.

Κατά τη διάρκεια της ιρανικής κρίσης, το Ριάντ υιοθέτησε πιο συμφιλιωτικό τόνο απέναντι στην Τεχεράνη, ενώ το Αμπού Ντάμπι εμφανίστηκε, τουλάχιστον αρχικά, περισσότερο επιθετικό.

Η μεγάλη τομή ήρθε τον Απρίλιο, όταν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν απροσδόκητα την αποχώρησή τους από τον ΟΠΕΚ. Η απόφαση αιφνιδίασε τη Σαουδική Αραβία και δεν θεωρήθηκε απλώς κίνηση ενεργειακής πολιτικής. Ερμηνεύθηκε ως ευθεία αμφισβήτηση του ηγετικού ρόλου του Ριάντ στο πετρελαϊκό καρτέλ.

Οι πρώτες ρωγμές στην καθημερινή επιχειρηματική δραστηριότητα

Το ανησυχητικό για τη Wall Street είναι ότι η πολιτική αντιπαλότητα φαίνεται να περνά πλέον και στην οικονομία.

Μετά τις διαφωνίες στην Υεμένη, εταιρείες με έδρα τα ΗΑΕ άρχισαν να αναφέρουν προβλήματα στην έκδοση επιχειρηματικών θεωρήσεων για τη Σαουδική Αραβία.

Τις τελευταίες εβδομάδες, επιχειρήσεις και ιδιώτες έχουν αναφέρει επίσης ασυνήθιστες καθυστερήσεις σε τραπεζικές μεταφορές από τη Σαουδική Αραβία προς τα ΗΑΕ.

Καμία πλευρά δεν έχει παραδεχθεί επίσημους περιορισμούς. Οι αρχές των ΗΑΕ υποστηρίζουν ότι οι δύο χώρες διατηρούν βαθιές οικονομικές και εμπορικές σχέσεις, ενώ η σαουδαραβική κεντρική τράπεζα διαβεβαιώνει ότι δεν υπάρχουν άμεσοι περιορισμοί σε συγκεκριμένες χώρες.

Ωστόσο, η χρονική συγκυρία έχει ενισχύσει τις υποψίες ότι η πολιτική ένταση αρχίζει να επηρεάζει τη ροή χρημάτων και ανθρώπων.

Ο πετρελαϊκός πόλεμος που μπορεί να έρθει

Η αντιπαλότητα δεν αφορά μόνο τις τράπεζες και τα επενδυτικά κεφάλαια. Μπορεί να μετατραπεί και σε σύγκρουση για τις τιμές του πετρελαίου.

Μετά την αποχώρηση των ΗΑΕ από τον ΟΠΕΚ, το Αμπού Ντάμπι δεν δεσμεύεται πλέον από τους ίδιους περιορισμούς παραγωγής και μπορεί να αυξήσει την προσφορά του.

Αναλυτές της Eurasia Group εκτιμούν ότι ένας νέος πετρελαϊκός ανταγωνισμός ανάμεσα στις δύο χώρες είναι πιθανό να ενταθεί.

Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται σε πιο δύσκολη θέση. Χρηματοδοτεί τεράστια εγχώρια έργα, εμφανίζει διευρυνόμενα δημοσιονομικά ελλείμματα και χρειάζεται υψηλότερη τιμή πετρελαίου από τα ΗΑΕ για να καλύψει τις κρατικές της ανάγκες.

Τα Εμιράτα, αντίθετα, έχουν μεγαλύτερα περιθώρια να αυξήσουν την παραγωγή και να αντέξουν χαμηλότερες τιμές.

Ένας ανταγωνισμός τιμών ανάμεσα στους δύο μεγάλους παραγωγούς θα μπορούσε να πιέσει την αγορά πετρελαίου και να ανατρέψει ισορροπίες που επί χρόνια βασίζονταν στη συνεργασία τους.

Σε κίνδυνο και οι νέες εφοδιαστικές αλυσίδες

Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ έχει ενισχύσει τη σημασία των χερσαίων διαδρομών που διασχίζουν τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ.

Τρόφιμα, φάρμακα και άλλα κρίσιμα αγαθά μεταφέρονται πλέον όλο και περισσότερο οδικώς, καθώς οι επιχειρήσεις αναζητούν εναλλακτικές απέναντι στην αβεβαιότητα της ναυσιπλοΐας.

Αυτό έχει αυξήσει την εξάρτηση των ΗΑΕ από σαουδαραβικές οδικές διαδρομές.

Αν η αντιπαλότητα κλιμακωθεί, δεν θα πληγούν μόνο οι χρηματοπιστωτικές ροές. Θα μπορούσε να διαταραχθεί και η ίδια η τροφοδοσία της περιοχής.

Ο πονοκέφαλος για την Ουάσιγκτον

Η σύγκρουση δημιουργεί πρόβλημα και για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ είναι μακροχρόνιοι αμερικανικοί σύμμαχοι, φιλοξενούν στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ και έχουν δεσμευθεί να επενδύσουν τεράστια ποσά στην αμερικανική οικονομία.

Η μεταξύ τους διάσπαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση Τραμπ βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με τον πόλεμο με το Ιράν και την αβεβαιότητα στα Στενά του Ορμούζ.

Η περαιτέρω διάσπαση των συμμάχων της Ουάσιγκτον στον Κόλπο δεν εξυπηρετεί τα αμερικανικά στρατηγικά συμφέροντα και καθιστά ακόμη δυσκολότερη τη διαχείριση της περιοχής.

Η Wall Street θυμάται το Κατάρ

Στα γραφεία των διεθνών τραπεζών υπάρχει ένα προηγούμενο που κανείς δεν ξεχνά: ο αποκλεισμός του Κατάρ το 2017.

Τότε, η Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Μπαχρέιν και η Αίγυπτος διέκοψαν τις διπλωματικές και εμπορικές σχέσεις με την Ντόχα. Οι ξένες καταθέσεις στο Κατάρ μειώθηκαν, η πιστοληπτική αξιολόγηση της χώρας υποβαθμίστηκε και μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες δεν μπορούσαν να μεταφέρουν εμπορευματοκιβώτια, καθώς βασικά λιμάνια του Κόλπου απαγόρευσαν την πρόσβαση σε πλοία με προορισμό το εμιράτο.

Οι τράπεζες αναγκάστηκαν να κινηθούν σε τεντωμένο σχοινί. Η συνεργασία με το Κατάρ μπορούσε να κοστίσει δουλειές στη Σαουδική Αραβία και στα ΗΑΕ, ενώ η απομάκρυνση από την Ντόχα σήμαινε απώλεια μιας δυναμικά αναπτυσσόμενης αγοράς.

Η κρίση χρειάστηκε σχεδόν τέσσερα χρόνια για να αποκλιμακωθεί.

Σήμερα, στελέχη και αξιωματούχοι δεν θεωρούν πιθανό ένα τόσο ακραίο σενάριο μεταξύ Ριάντ και Αμπού Ντάμπι. Το προηγούμενο, όμως, δείχνει πόσο γρήγορα μια περιφερειακή πολιτική διαφωνία μπορεί να αποκτήσει παγκόσμιες οικονομικές συνέπειες.

Γιατί τα 3 τρισ. δολάρια αλλάζουν τα πάντα

Το διακύβευμα για τη Wall Street είναι τεράστιο. Η αξία των συμφωνιών στις οποίες συμμετείχαν οντότητες του Κόλπου αυξήθηκε σχεδόν κατά 200% στο πρώτο εξάμηνο του έτους και πλησίασε τα 300 δισ. δολάρια. Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ παράγουν από κοινού το 13% του παγκόσμιου πετρελαίου. Τα έσοδά τους χρηματοδοτούν τεράστιες επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, στις υποδομές και στις παγκόσμιες εξαγορές.

Κορυφαία στελέχη της BlackRock, της Brookfield και της Blackstone ταξιδεύουν τακτικά και στις δύο χώρες. Η πρόσβαση στα κεφάλαιά τους είναι εξαιρετικά πολύτιμη για οποιονδήποτε διεθνή επενδυτικό όμιλο. Γι’ αυτό και κανείς στη Wall Street δεν θέλει να διαλέξει πλευρά.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.