Το Πεκίνο αντιδρά στο δόγμα «Ντονρόε»
Σε γεωπολιτική «ναυμαχία» λιμανιών αλλά και σημαιών εξελίσσεται η απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου του Παναμά να επιβάλει «έξωση» από τα δύο λιμάνια της διώρυγας της χώρας στον ιδιωτικό κινεζικό όμιλο CK Hutchison που τα διαχειριζόταν.
Η κυβέρνηση του Παναμά, μετά από πιέσεις των ΗΠΑ, ξεκίνησε πέρυσι διαπραγματεύσεις με τη Hutchison, προκειμένου να πουλήσει τα λιμάνια στη BlackRock και τη MSC. Η κίνηση αυτή ήταν αποτέλεσμα της πολιτικής των ΗΠΑ για το νέο δόγμα «Ντονρόε». Συνέχεια του δόγματος Μονρόε, του Αμερικανού προέδρου που τον Δεκέμβριο του 1823 ανακήρυξε το ομώνυμο δόγμα, προειδοποιώντας τότε κράτη εκτός Αμερικής να μη παρεμβαίνουν στις διαφορές των νέων αμερικανικών κρατών.
Ωστόσο, με παρέμβαση του Πεκίνου, στις διαπραγματεύσεις μπήκε «σφήνα» και ο κινεζικός κρατικός κολοσσός Cosco, ο οποίος ήθελε μειοψηφικό μεν μερίδιο, αλλά ζητούσε να έχει βαρύνουσα ισχύ η θέση του στην κοινοπραξία που θα αγόραζε συνολικά 43 λιμάνια της Hutchison εκτός Κίνας. Καθώς οι διαπραγματεύσεις είχαν παγώσει, το ανώτατο δικαστήριο του Παναμά ακύρωσε τις παραχωρήσεις των δύο λιμένων στην Hutchison.
Η απόφαση αυτή έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση του Πεκίνου. Αρχικά κάλεσε τις δύο εταιρείες που έχουν αναλάβει τη διαχείριση των δύο τέρμιναλ, ένα η κάθε μια, σε συζητήσεις.
Πρόκειται για δύο από τους μεγαλύτερους ναυτιλιακούς ομίλου στον κόσμο. Την ιταλοελβετική MSC και τη δανέζικη Maersk. Η APM Terminals, ο λιμενικός βραχίονας της Maersk, και η Terminal Investment Limited της MSC ανέλαβαν τον έλεγχο των δύο εγκαταστάσεων στα τέλη Φεβρουαρίου στο πλαίσιο προσωρινής συμφωνίας διάρκειας 18 μηνών.
Αλλά το Πεκίνο δεν έμεινε μόνο σε συζητήσεις. Αρχικά η Cosco Shipping ανέστειλε τις υπηρεσίες τακτικών γραμμών εμπορευματοκιβωτίων στο λιμάνι Balboa του Παναμά. Η αναστολή σημειώθηκε μόλις μία ημέρα αφότου το κινεζικό υπουργείο Μεταφορών και η Εθνική Επιτροπή Ανάπτυξης και Μεταρρυθμίσεων κάλεσαν εκπροσώπους της Maersk και της Mediterranean Shipping Company για συζητήσεις σχετικά με τη «συμπεριφορά στις διεθνείς ναυτιλιακές δραστηριότητες».
Το νηολόγιο
Στη συνέχεια, σύμφωνα με στοιχεία που έχει συλλέξει η Lloyd’s Intelligence, στο «στόχαστρο» μπήκαν τα πλοία με σημαία Παναμά, που είναι το δεύτερο μεγαλύτερο νηολόγιο στον κόσμο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία των Lloyd’s, τα πλοία που φέρουν σημαία Παναμά αντιμετωπίζουν μια ασυνήθιστη αύξηση κρατήσεων σε κινεζικά λιμάνια. Μεταξύ 8 και 12 Μαρτίου, οι κινεζικές λιμενικές αρχές προχώρησαν στην κράτηση 28 πλοίων με σημαία Παναμά, αριθμός που αντιστοιχεί στο 75,7% του συνόλου των κρατήσεων πλοίων στη χώρα κατά το ίδιο διάστημα, σύμφωνα με στοιχεία του Tokyo Memorandum of Understanding on Port State Control.
Τα στοιχεία αυτά αποτελούν σαφή απόκλιση από τα ιστορικά δεδομένα. Εξετάζοντας τα στοιχεία από τον Ιανουάριο του 2025, καμία κυλιόμενη περίοδος πέντε ημερών δεν είχε καταγράψει στο παρελθόν περισσότερες από 11 κρατήσεις πλοίων με σημαία Παναμά.
Αν και υπήρξαν τέσσερις περιπτώσεις όπου τα πλοία με σημαία Παναμά αντιπροσώπευαν το 75% ή περισσότερο των κρατήσεων, οι περίοδοι αυτές αφορούσαν πολύ μικρότερους συνολικούς αριθμούς, με μέγιστο τις οκτώ περιπτώσεις.
Οι 28 κρατήσεις μέσα σε μόλις πέντε ημέρες έχουν ήδη ξεπεράσει τα μηνιαία σύνολα κρατήσεων πλοίων με σημαία Παναμά για τους περισσότερους μήνες του 2025.
