«…το πέρασμα… στον σκοτεινό παραλογισμό της ενηλικίωσης…»  

Το εμβληματικό μυθιστόρημα του Μπορίς Βιάν «Ο Αφρός των Ημερών», ένα από τα σημαντικότερα και πιο ποιητικά έργα της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα, παρουσιάζεται σε διασκευή και σκηνοθεσία Μαριτίνας Πάσσαρη,  στο Studio Μαυρομιχάλη [Μαυρομιχάλη 134, Αθήνα].

Στον «Αφρό των Ημερών» ο ονειρικός κόσμος της νεότητας, ένας θρίαμβος του έρωτα και των αισθήσεων, υποχωρεί από το βάρος και τις δυσκολίες της ενηλικίωσης. Η αρρώστια, ο εθισμός, η εργασία που ποτέ δεν αποδίδει, οι κρατικοί θεσμοί, ο στρατός, η αστυνομία εισβάλλουν στο “αφρώδες” σύμπαν της ξενοιασιάς. Χωρίς να χάσει ποτέ τον σουρεαλιστικό και παράλογο χαρακτήρα και το τρελό χιούμορ του, το έργο αποκαλύπτει την εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στη φαντασία και την πραγματικότητα.

Σε έναν κόσμο όπου η φαντασία και η πραγματικότητα συνυπάρχουν, ο νεαρός και εύπορος Κόλιν ζει μια παράξενη και χαρούμενη ζωή γεμάτη τζαζ, παράδοξα αντικείμενα και ζώα που μιλούν, μαζί με τον φίλο και μάγειρά του Νικολά και την εκκεντρική φίλη του Ιζίς. Η ζωή του αλλάζει όταν γνωρίζει τη Χλόη και την ερωτεύεται, γιατί του θυμίζει μια αγαπημένη μελωδία του Ντιουκ Έλινγκτον.

Παράλληλα, ο φίλος του Τσικ παρασύρεται από την εμμονή του με τα βιβλία ενός διάσημου φιλοσόφου, ενώ η Αλίζ βλέπει ανήμπορη αυτή την προσκόλληση να καταστρέφει τη ζωή τους. Όταν η Χλόη αρρωσταίνει από ένα νούφαρο που μεγαλώνει στους πνεύμονές της, ο κόσμος γύρω τους σκοτεινιάζει και η αρχική ελαφρότητα συγκρούεται με μια παράλογη πραγματικότητα.

Η Μαριτίνα Πάσσαρη μίλησε μαζί μας.

Έντονα λογοτεχνικό και σουρεαλιστικό, το έργο που επιλέξατε να μεταφέρετε στη σκηνή· ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση που συναντήσατε και τι χρειάστηκε συνειδητά να «θυσιάσετε» ή να μετασχηματίσετε;
«Κάθε μεταφορά λογοτεχνικού έργου στη σκηνή ή την οθόνη είναι μια καινούρια δημιουργία. Πού βρίσκεται αλήθεια το “πνεύμα” ενός βιβλίου; Στη σύλληψη, στη δράση, στην ιστορία, στα πρόσωπα, στη γλώσσα; Η διασκευή είναι ένα “καινούριο” κείμενο, πιστό στο πρωτότυπο, κοντά στο πνεύμα του. Το  κυριότερο, όμως, είναι αυτό που συμβαίνει από το χαρτί στη σκηνή: ένα μεγάλο ταξίδι που ολοκληρώνεται στις πρόβες και την παράσταση. Δεν τίθεται ζήτημα θυσίας, τα πάντα μετασχηματίζονται, μέσα από τη φαντασία των ηθοποιών, των συντελεστών κι εντέλει του κοινού. Ο κόσμος του Βιάν ξεδιπλώνεται πρώτα με λέξεις -επινοημένες ή μη. Δημιουργούμε, συμπυκνώνοντας τη δράση, θεατρικές σκηνές και συμπεριφορές. Δεν κυνηγάμε την κυριολεξία της εικόνας που περιγράφεται στο βιβλίο. Αντίθετα, χρησιμοποιούμε, σχεδόν ευλαβικά, τις μουσικές συνθέσεις που αναφέρονται, γιατί πιστεύουμε ότι φωτίζουν το πνεύμα του περισσότερο από τα φώτα».

Επιλέγετε να αφηγηθείτε την ιστορία μέσα από την οπτική του ποντικού· τι σας γοήτευσε σε αυτή τη δραματουργική επιλογή και πώς επηρεάζει την πρόσληψη του έργου από το κοινό;
«Δεν εφηύρα το πρόσωπο του ποντικού· υπάρχει στο βιβλίο και έχει αισθήματα όπως τα πράγματα, το σπίτι, ο καιρός, η πόλη,. Η ιδέα, ένα ποντίκι να διηγηθεί την ιστορία -πριν αυτοκτονήσει, βάζοντας το κεφάλι του στο στόμα ενός γάτου, επειδή συναισθάνεται την απόγνωση του αφεντικού του-, τοποθετεί από την αρχή το σουρεαλιστικό, παιγνιώδες και μαύρο σύμπαν του έργου. Ενώ οι ηθοποιοί εκφράζονται με όλη τη γκάμα των συναισθημάτων, η παρουσία του ποντικού διαλύει οποιαδήποτε παρεξήγηση “αλήθειας”.
Επιδιώκουμε να δείξουμε έναν επινοημένο κόσμο με θεατρικότητα ώστε να οδηγηθούμε στη βαθύτερη ουσία του».

Το έργο ισορροπεί ανάμεσα στο χιούμορ και τη βαθιά τραγικότητα· πώς δουλέψατε αυτή τη μετάβαση με τους ηθοποιούς, ώστε να μην χαθεί ούτε η ελαφρότητα ούτε η συγκίνηση;
«Σε αυτό βοηθάει το κείμενο. Διατήρησα το χιούμορ και στις πιο μαύρες στιγμές. Μας απασχόλησε η σκηνική του έκφραση. Φυσικά χρησιμοποιούμε πολλούς τρόπους, υπερβολή, σχήμα, ανατροπή. Επιμένουμε στη σκηνική απλότητα που είναι αποτέλεσμα αφαίρεσης. Όταν τα βρίσκουμε σκούρα ανατρέχουμε σε αυτά που μας έχουν διδάξει οι παλιοί καλοί κωμικοί του βωβού κινηματογράφου, με το “deadpan” ανέκφραστο χιούμορ τους».

Παρότι γράφτηκε πριν από 80 χρόνια, το έργο μοιάζει επίκαιρο· σε ποια σημεία πιστεύετε ότι συνομιλεί πιο έντονα με τη σημερινή πραγματικότητα των νέων;
«Θα μπορούσα να αναφέρω πολλά θέματα: πρώτος έρωτας, δυσκολία στην εργασία, ακατανόητοι κρατικοί θεσμοί, παράλογος πόλεμος. Δεν αρκούν αυτές οι επιφανειακές συνδέσεις. Όταν ο Βιάν ολοκλήρωσε το μυθιστόρημα, η ανθρωπότητα προσπαθούσε να συνέρθει από το σοκ του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. “Ο Αφρός των Ημερών” είναι γέννημα της εποχής του· όμως την ξεπερνάει και καταφέρνει να μιλήσει στις επόμενες γενιές, γιατί έχει βρει έναν ιδιαίτερο τρόπο να συλλάβει κάτι άπιαστο: το πέρασμα από τη γεμάτη επιθυμία, ευθυμία, πάθος, ενέργεια της νιότης στον σκοτεινό παραλογισμό της ενηλικίωσης».

Μέσα σε έναν κόσμο που «σκοτεινιάζει», όπως και στο έργο, τι ρόλο μπορεί να παίξει το θέατρο; Λειτουργεί ως καταφύγιο φαντασίας ή ως εργαλείο κοινωνικής αφύπνισης;
«Είναι μια πολύ ωραία και γενική ερώτηση. Όμως, σήμερα στην Αθήνα το θέατρο έχει αναλάβει πολλούς ρόλους. Οι επιστήμονες του μέλλοντος ή κλάδοι της Τεχνητής Νοημοσύνης θα συλλέξουν τα στοιχεία και θα αναλύσουν την πρωτόγνωρη συνθήκη που βιώνουμε. Τόσες πολλές καλές, μέτριες, ερασιτεχνικές, ακριβές, DIY (Do-It-Yourself) παραστάσεις. Μια φρενίτιδα μάς έχει καταλάβει όλους. Επαγγελματίες, ερασιτέχνες και, ίσως, μια μερίδα του κοινού. Τρέχουμε να προλάβουμε λες και ζούμε τις τελευταίες μέρες της Πομπηίας. Πριν, λοιπόν, φάμε τα μούτρα μας, ας το απολαύσουμε κι ας βρει ο καθένας στο θέατρο όσα επιθυμεί: καταφύγιο, ψυχοθεραπεία, σχολείο, κοινωνική αφύπνιση, συναντήσεις, αντίδοτο στη μοναξιά, καινούριους έρωτες, σκοπό της ζωής. Οι παραστάσεις ας ψυχαγωγούν χωρίς να αποβλακώνουν».

Ταυτότητα Παράστασης

Συγγραφέας: Μπορίς Βιάν
Διασκευή, σκηνοθεσία: Μαριτίνα Πάσσαρη
Δραματουργική επεξεργασία: Η Ομάδα
Σκηνικά κοστούμια: Ευδοκία Βεροπούλου
Επιλογή μουσικής: Μαριτίνα Πάσσαρη
Μουσική: Στάθης Ιωάννου
Κίνηση: Αλίκη Καζούρη
Φωτισμοί: Ευδοκία Βεροπούλου
Φωτογραφίες: Θέμης Πανταζόπουλος
Οπτικό υλικό: Παύλος Πάσσαρης
Καλλιτεχνικός συνεργάτης /Βίντεο: Μάκης Φάρος
Επικοινωνία: Γιώτα Δημητριάδη
Διανομή (αλφαβητικά): Αθανασία Κουρκάκη (Χλόη, Αστυνομικός Ντάγκλας), Γιώργος Μπουφίδης (Τσικ, Ζαν Σολ Παρτρ, Ιερέας), Στρατής Νταλαγιώργος (Νικολά, Γιατρός, Χριστός, Γάτος), Νικόλας Παπούλιας (Κόλιν), Μαριτίνα Πάσσαρη (Ποντίκι, Ιζίς), Ντόνα Πετροπούλου (Αλίζ, Αστυνομικός Ντάγκλας)

Πληροφορίες

Έως 2 Ιουνίου
Ημέρες και ώρες: Δευτέρα και Τρίτη στις 21:15

Προπώληση:
https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/o-afros-ton-imeron-tou-mporis-bian/

Διάρκεια: 90 λεπτά
Studio Μαυρομιχάλη
Μαυρομιχάλη 134
Τηλέφωνο 210 645 3330

Η παράσταση επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού και τελεί υπό την αιγίδα του.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.