Το πιο επικίνδυνο «κενό» στον πόλεμο του Ιράν
Σε κάθε πόλεμο υπάρχει ένα ερώτημα που προηγείται όλων των άλλων: ποιος είναι ο στόχος; Όχι το σύνθημα, όχι η ρητορική, αλλά ο σαφής, πολιτικός και στρατηγικός προορισμός. Στην περίπτωση του Ντόναλντ Τραμπ και της σύγκρουσης με το Ιράν, αυτό ακριβώς το θεμέλιο μοιάζει να λείπει.
Στις πρώτες δηλώσεις του, ο ίδιος άφηνε να εννοηθεί ότι ο στόχος ήταν η ανατροπή του καθεστώτος των μουλάδων. Κάλεσε μάλιστα ανοιχτά τους Ιρανούς να «πάρουν τη χώρα στα χέρια τους».
Ήταν μια τοποθέτηση με σαφή κατεύθυνση (και με αποδοχή θα μπορούσαμε να πούμε) όσο ριψοκίνδυνη κι αν ήταν. Σήμερα, όμως, η γραμμή έχει αλλάξει. Η αλλαγή καθεστώτος δεν φαίνεται να αποτελεί προτεραιότητα. Και μαζί της εξαφανίζεται και η όποια στρατηγική συνοχή.
Το αποτέλεσμα είναι μια πολλαπλή αίσθηση προδοσίας. Προδομένοι όσοι Ιρανοί πίστεψαν – ή έστω υπολόγισαν – σε μια αμερικανική ώθηση προς πολιτική αλλαγή και τώρα βλέπουν το καθεστώς ακόμη πιο σκληρό. Προδομένη και στις ΗΠΑ η βάση του MAGA που άκουγε τον Τραμπ επί χρόνια να καταγγέλλει τους «ατελείωτους πολέμους» της Μέσης Ανατολής και βλέπει έναν πρόεδρο να εμπλέκεται σε έναν ακόμη, χωρίς να εξηγεί γιατί.
Και οι σύμμαχοι; Αυτοί δεν αισθάνονται ακριβώς προδομένοι – αισθάνονται απλώς απορημένοι. Πώς ακριβώς περίμενε η Ουάσιγκτον να συνταχθούν με έναν πόλεμο για τον οποίο δεν ρωτήθηκαν, δεν ενημερώθηκαν και –το κυριότερο– δεν γνωρίζουν τον τελικό του στόχο;
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχτισε την πολιτική του ταυτότητα πάνω σε δύο βασικούς πυλώνες: το επικοινωνιακό του χάρισμα και την υπόσχεση ότι «κάνει αυτά που λέει». Ήταν κάτι που του αναγνώριζαν ακόμη και οι επικριτές του. Στην κρίση με το Ιράν και οι δύο αυτοί πυλώνες εμφανίζουν ρωγμές. Το επικοινωνιακό μήνυμα δεν πείθει και οι πράξεις αποκλίνουν από τις διακηρύξεις.
Και όταν λείπει ο στόχος, ο πόλεμος δεν γίνεται απλώς πιο επικίνδυνος γεωπολιτικά. Γίνεται και πιο ακριβός για όλους. Οι αγορές δεν συγχωρούν την αβεβαιότητα – και το πετρέλαιο ήδη το αποτυπώνει. Μέχρι να αποφασιστεί – ή να αποκαλυφθεί – ποιος είναι ο πραγματικός σκοπός αυτής της σύγκρουσης, το μόνο βέβαιο είναι ότι το κόστος θα περνά απευθείας στην τσέπη μας.
