Το ρεκόρ της Μελόνι – Η μακροβιότερη κυβέρνηση της μεταπολεμικής Ιταλίας
Σε μια χώρα που έχει μετατρέψει τις κυβερνητικές κρίσεις και τις καταρρεύσεις συνασπισμών σχεδόν σε πολιτική παράδοση, η Τζόρτζια Μελόνι κατάφερε κάτι που ελάχιστοι περίμεναν όταν ανέλαβε την εξουσία: να σπάσει το μεταπολεμικό ρεκόρ πολιτικής μακροβιότητας στην Ιταλία.
Ο τρικομματικός κυβερνητικός συνασπισμός της συμπληρώνει 1.413 ημέρες στην εξουσία, ξεπερνώντας κατά μία ημέρα τη δεύτερη κυβέρνηση του Σίλβιο Μπερλουσκόνι στις αρχές της δεκαετίας του 2000.
Η Μελόνι βρίσκεται πλέον μόλις επτά εβδομάδες μακριά από τη συμπλήρωση τεσσάρων ετών στην πρωθυπουργία.
Και το κόμμα της, Αδέλφια της Ιταλίας, το γιορτάζει με μεγάλη εκδήλωση στο Μπάρι, με μουσική, φώτα και ομιλία της ίδιας.
Πίσω όμως από τους εορτασμούς βρίσκεται ένα ενδιαφέρον πολιτικό παράδοξο: η Ιταλία είναι σήμερα μία από τις πιο σταθερές πολιτικά μεγάλες χώρες της Ευρώπης, αλλά παραμένει μία από τις πιο αδύναμες οικονομικά.
Η Ιταλία της σταθερότητας
Η εικόνα απέχει πολύ από εκείνη που επικρατούσε όταν η Μελόνι ανέλαβε τον Οκτώβριο του 2022.
Οι πολιτικές της καταβολές και η επί χρόνια σκληρή ρητορική της εναντίον των Βρυξελλών και των διεθνών οικονομικών ελίτ είχαν προκαλέσει έντονη νευρικότητα στους επενδυτές.
Τελικά αποδείχθηκε πολύ πιο πραγματίστρια από όσο φοβούνταν οι αγορές.
Διατήρησε λειτουργική σχέση με την ΕΕ, στήριξε την Ουκρανία και ακολούθησε προσεκτική δημοσιονομική πολιτική, ακόμη και μέσα σε διαδοχικές ενεργειακές κρίσεις.
«Κράτησε το πλοίο στην επιφάνεια», λέει στους Financial Times ο Τζοβάνι Ορσίνα, επικεφαλής του τμήματος Πολιτικής Επιστήμης του πανεπιστημίου Luiss της Ρώμης.
Και οι αγορές το αναγνώρισαν.
Από τις 220 στις 60 μονάδες βάσης
Όταν η Μελόνι αναλάμβανε την εξουσία, η απόδοση του 10ετούς ιταλικού ομολόγου ήταν περίπου 220 μονάδες βάσης υψηλότερη από την αντίστοιχη γερμανική, αντανακλώντας το υψηλό ασφάλιστρο κινδύνου που ζητούσαν οι επενδυτές.
Καθώς όμως η κυβέρνηση επέδειξε δημοσιονομική αυτοσυγκράτηση, η πιστοληπτική αξιολόγηση της Ιταλίας αναβαθμίστηκε και το spread άρχισε να συρρικνώνεται.
Τον Φεβρουάριο έφθασε περίπου στις 60 μονάδες βάσης, σε χαμηλό 15 ετών, προτού διευρυνθεί ξανά μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν.
Ο Φίλιπο Ταντέι, επικεφαλής οικονομολόγος της Goldman Sachs για τη Νότια Ευρώπη, επισημαίνει ότι η δημοσιονομική προσοχή της κυβέρνησης αναγνωρίζεται ευρέως.
Ο Ρόχαν Κάνα, επικεφαλής στρατηγικής ευρωπαϊκών επιτοκίων της Barclays, πηγαίνει ακόμη πιο μακριά: η Μελόνι, λέει, έχει μετατρέψει την Ιταλία σε ένα είδος «φάρου πολιτικής σταθερότητας» στην Ευρώπη.
Το άλλο πρόσωπο του ρεκόρ
Η εικόνα της πραγματικής οικονομίας είναι πολύ λιγότερο εντυπωσιακή.
Η ανάπτυξη παρέμεινε κάτω από το 1% τα τελευταία τρία χρόνια και επιβραδύνεται, παρά τα σχεδόν 200 δισ. ευρώ που έχουν εισρεύσει στην Ιταλία από το ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης.
Για φέτος η ανάπτυξη εκτιμάται μόλις στο 0,5%-0,8%, ενώ το δημόσιο χρέος έχει αυξηθεί από το 134% στο 138% του ΑΕΠ.
Οι επικριτές της κυβέρνησης υποστηρίζουν ότι η μακροβιότητα της Μελόνι οφείλεται εν μέρει ακριβώς στο γεγονός ότι απέφυγε να συγκρουστεί με κατεστημένα συμφέροντα και να προχωρήσει στις δύσκολες διαρθρωτικές αλλαγές που χρειάζεται η χώρα.
«Κατάφερε να είναι σταθερή επειδή δεν έκανε τίποτα», υποστηρίζει η βουλευτής του αντιπολιτευόμενου Δημοκρατικού Κόμματος Λία Κουαρταπέλε. Κατά την ίδια, τα τέσσερα χρόνια που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για αλλαγές «χάθηκαν».
Η κυβέρνηση έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος της νομοθετικής της δραστηριότητας σε ζητήματα ασφάλειας, θεσπίζοντας νέα αδικήματα και αυστηρότερες ποινές, ενώ η μεταρρύθμιση του συστήματος Δικαιοσύνης που προώθησε η Μελόνι απορρίφθηκε σε δημοψήφισμα.
Περισσότερες δουλειές, μικρότεροι πραγματικοί μισθοί
Υπάρχει και εδώ μια διπλή εικόνα. Το ποσοστό απασχόλησης στις ηλικίες 20-64 ετών έφθασε πέρυσι στο ιστορικό υψηλό του 67,6%. Παραμένει, όμως, το χαμηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και σημαντικά χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 76,1%.
Ακόμη πιο αισθητή για τα νοικοκυριά είναι η εξέλιξη των εισοδημάτων.
Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ που επικαλούνται οι FT, οι πραγματικοί μισθοί στις αρχές του έτους παρέμεναν περίπου 6,1% χαμηλότερα από τις αρχές του 2021.
Κι όμως, η προσωπική δημοτικότητα της Μελόνι εμφανίζει αξιοσημείωτη αντοχή.
Γιατί αντέχει η Μελόνι
Οι δημοσκόποι αποδίδουν την πολιτική ανθεκτικότητά της στις επικοινωνιακές της ικανότητες και στην εικόνα αυθεντικότητας που έχει καλλιεργήσει, αλλά και σε έναν παράγοντα που βρίσκεται πέρα από τον δικό της έλεγχο: την αδυναμία της αντιπολίτευσης.
Οι Ιταλοί δηλώνουν σε μεγάλο βαθμό δυσαρεστημένοι από την οικονομία, την Υγεία και την ασφάλεια, χωρίς όμως να χρεώνουν αποκλειστικά στην κυβέρνηση την κατάσταση.
«Στην πολιτική δεν κρίνεις τις κυβερνήσεις και τους ηγέτες σε σύγκριση με τον Παντοδύναμο. Τους κρίνεις σε σύγκριση με τους αντιπάλους τους», σημειώνει χαρακτηριστικά ο Λορέντσο Πρελιάσκο, ιδρυτής της YouTrend.
Και εκεί βρίσκεται ίσως ένα σημαντικό μέρος του μυστικού της μακροβιότητας της Μελόνι: αρκετοί Ιταλοί μπορεί να θεωρούν ότι η κυβέρνησή της δεν έχει πετύχει όσα περίμεναν, αλλά εξακολουθούν να βλέπουν την κατακερματισμένη κεντροαριστερά ως λιγότερο αξιόπιστη εναλλακτική λύση.
Έπειτα από 1.413 ημέρες, λοιπόν, η Μελόνι έχει ήδη πετύχει κάτι σπάνιο για τα ιταλικά δεδομένα: να κάνει τη Ρώμη να μοιάζει με νησίδα πολιτικής σταθερότητας σε μια Ευρώπη που ταλανίζεται από κυβερνητικές κρίσεις.
Το δυσκολότερο τεστ, ωστόσο, βρίσκεται μπροστά της. Με την ανάπτυξη ασθενική, τα εισοδήματα πιεσμένα, τις σχέσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ να έχουν επιδεινωθεί και τις εκλογές να πλησιάζουν, η μακροβιότερη κυβέρνηση της μεταπολεμικής Ιταλίας πρέπει τώρα να αποδείξει ότι μπορεί να μετατρέψει τη σταθερότητα σε αποτέλεσμα.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
