Το σχέδιο της βελούδινης «ανατροπής» του Χαμενεΐ, που το σταμάτησαν τελευταία στιγμή
Οι Ιρανοί μεταρρυθμιστές, που επί δεκαετίες θεωρούνταν βασικός πυλώνας σταθερότητας της Ισλαμικής Δημοκρατίας, φέρονται να κάλεσαν κατ’ ιδίαν τον ανώτατο ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ να αποχωρήσει από την εξουσία, περνώντας μια ιστορική «κόκκινη γραμμή» με αίτημα την απομάκρυνση της ανώτατης αρχής του καθεστώτος, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Euractiv.
Η δραματική αυτή εξέλιξη φέρεται να αποφασίστηκε σε έκτακτη συνεδρίαση του Reform Front – συμμαχίας μεταρρυθμιστικών κομμάτων και οργανώσεων – που πραγματοποιήθηκε στις 11 Ιανουαρίου. Σύμφωνα με πηγές με γνώση των γεγονότων, τη συνεδρίαση προήδρευσε η Αζάρ Μανσούρι, εξέχουσα μορφή του μεταρρυθμιστικού χώρου και επικεφαλής του κόμματος Union of Islamic Iran People Party.
Η συνάντηση έλαβε χώρα στα γραφεία του Islamic Association Party of the Iranian Medical Society και χαρακτηρίστηκε από έντονες αντιπαραθέσεις, με φόντο τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων από το καθεστώς. Ορισμένες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για έως και 30.000 νεκρούς Ιρανούς, αριθμός που έχει προκαλέσει βαθύ ρήγμα ακόμη και στο εσωτερικό του καθεστώτος.
Στο τέλος της συνεδρίασης, ανώτατα στελέχη των μεταρρυθμιστών συμφώνησαν σε μια πρωτοφανή κίνηση: την έκδοση δημόσιας δήλωσης με την οποία θα καλούσαν τον Χαμενεΐ να παραδώσει την εξουσία, να παραιτηθεί από το αξίωμά του και να επιβλέψει τη δημιουργία ενός μεταβατικού κυβερνητικού συμβουλίου που θα τον αντικαθιστούσε.
Σύμφωνα με άτομα που ενημερώθηκαν για τις συζητήσεις, η Μανσούρι ανέλαβε να απευθύνει έκκληση προς τον ανώτατο ηγέτη για τη μεταβίβαση της εξουσίας σε ένα «προσωρινό μεταβατικό συμβούλιο», καθώς και να ζητήσει την παραίτηση ανώτερων κρατικών αξιωματούχων. Παράλληλα, οι μεταρρυθμιστές εξέτασαν το ενδεχόμενο διοργάνωσης συγκέντρωσης διαμαρτυρίας, μόλις τέσσερις ημέρες μετά την κορύφωση των πανεθνικών διαδηλώσεων.
Στην αντεπίθεση το καθεστώς
Ωστόσο, το σχέδιο δεν υλοποιήθηκε. Οι ιρανικές αρχές φαίνεται ότι πληροφορήθηκαν την ύπαρξη της προτεινόμενης δήλωσης και, σύμφωνα με συμμετέχοντες, εξαπέλυσαν σοβαρές απειλές κατά των ηγετικών στελεχών των μεταρρυθμιστών, αποτρέποντας τη δημοσίευσή της. Έκτοτε, εντείνονται οι ανησυχίες για την ασφάλεια κορυφαίων μορφών του κινήματος, και ιδιαίτερα της Μανσούρι.
Ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν αργότερα ότι η ίδια περιέγραψε ένα περιστατικό που εκλαμβάνεται ως πιθανή απόπειρα δολοφονίας. Κατά τη διάρκεια επίσκεψης στο εξοχικό της, η Μανσούρι και μέλη της οικογένειάς της παρατήρησαν ότι σωλήνας θέρμανσης είχε σφραγιστεί με νέο μονωτικό υλικό – μια ενέργεια που, όπως δήλωσε, θα μπορούσε να προκαλέσει θανατηφόρα δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα.
Εάν επιβεβαιωθεί, μια τέτοια απόπειρα θα σηματοδοτούσε επικίνδυνη κλιμάκωση της πίεσης των αρχών κατά του μεταρρυθμιστικού στρατοπέδου, το οποίο μέχρι σήμερα λειτουργούσε ως πολιτικό «μαξιλάρι» για το καθεστώς, απορροφώντας τη λαϊκή δυσαρέσκεια χωρίς να αμφισβητεί ευθέως τα θεμέλια της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Παράλληλα, η ομάδα γύρω από τη Μανσούρι φαίνεται να έχει αποστασιοποιηθεί από τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, παρά την προηγούμενη σύνδεσή του με τον μεταρρυθμιστικό χώρο. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ηγεσία της ομάδας έχει ζητήσει τόσο ο Πεζεσκιάν όσο και ο Χαμενεΐ να λογοδοτήσουν ενώπιον δικαστηρίου.
Μια πλήρης ρήξη με το μεταρρυθμιστικό μπλοκ θα στερούσε από το καθεστώς έναν κρίσιμο πολιτικό μηχανισμό εξισορρόπησης. Μια ανοιχτή εξέγερση αυτών των δυνάμεων θα μπορούσε να αποδυναμώσει περαιτέρω την ιρανική ηγεσία, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς αμερικανική ομάδα κρούσης αεροπλανοφόρου φέρεται να λαμβάνει θέση σε απόσταση βολής από το Ιράν.
Με πληροφορίες από Euractiv
