Το «τείχος» απέναντι στην ακροδεξιά δοκιμάζεται όσο ποτέ άλλοτε

Επί σχεδόν οκτώ δεκαετίες μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα κύρια πολιτικά κόμματα της Γερμανίας τηρούν μια σταθερή γραμμή: καμία συνεργασία με πολιτικές δυνάμεις που θεωρούν ακραίες.

Η πρακτική αυτή, γνωστή ως «firewall» ή «τείχος προστασίας», σχεδιάστηκε ώστε να αποτρέψει την άνοδο αυταρχικών δυνάμεων στην εξουσία, με τη γερμανική ιστορία και την άνοδο του Χίτλερ να αποτελούν το βασικό σημείο αναφοράς.

Σήμερα, ωστόσο, το πολιτικό αυτό «τείχος» βρίσκεται μπροστά στη μεγαλύτερη δοκιμασία του, με φόντο το αποτέλεσμα των εκλογών στη Σαξονία-Άνχαλτ, ένα κρατίδιο περίπου 2,1 εκατομμυρίων κατοίκων στα ανατολικά της χώρας, όπου η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) κατέγραψε εντυπωσιακή επίδοση, συγκεντρώνοντας λίγο κάτω από το 44% των ψήφων και καταλαμβάνοντας 39 από τις 83 έδρες του τοπικού κοινοβουλίου.

Το αποτέλεσμα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το AfD θα κυβερνήσει. Ωστόσο, προκαλεί ισχυρούς κραδασμούς στο γερμανικό πολιτικό σκηνικό, ιδιαίτερα καθώς το ακροδεξιό κόμμα βρίσκεται ήδη στην πρώτη θέση σε αρκετές εθνικές δημοσκοπήσεις.

Το χάσμα μεταξύ των ψηφοφόρων

Όπως σχολιάζουν σε ανάλυσή τους οι New York Times, οι εκλογές ανέδειξαν παράλληλα ένα βαθύ χάσμα στην ίδια τη γερμανική κοινωνία ως προς το εάν το AfD αποτελεί απειλή για τη δημοκρατία.

Σύμφωνα με exit poll που δημοσιοποίησε δημόσιο τηλεοπτικό δίκτυο, περίπου οι μισοί ψηφοφόροι δήλωσαν ότι θεωρούν το κόμμα απειλή για τη δημοκρατία. Σχεδόν όλοι όσοι είχαν αυτή την άποψη ψήφισαν άλλα κόμματα, από την Αριστερά έως την Κεντροδεξιά.

Η άλλη μισή πλευρά του εκλογικού σώματος δεν συμμερίζεται αυτή την εκτίμηση. Σχεδόν όλοι όσοι δήλωσαν ότι δεν θεωρούν το AfD απειλή, το ψήφισαν.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνει τη διευρυνόμενη απόσταση ανάμεσα στα παραδοσιακά κόμματα της Κεντροδεξιάς και της Κεντροαριστεράς και σε ένα ολοένα μεγαλύτερο τμήμα των ψηφοφόρων που θεωρεί ότι το πολιτικό σύστημα αδυνατεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της καθημερινότητας.

Μετανάστευση, ακρίβεια και ανατολική Γερμανία

Για τους υποστηρικτές του AfD, ιδιαίτερα στα οικονομικά ασθενέστερα κρατίδια της ανατολικής Γερμανίας, το κόμμα έχει εξελιχθεί σε όχημα έκφρασης της δυσαρέσκειάς τους απέναντι στο πολιτικό κατεστημένο.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η μετανάστευση, οι αυξημένες τιμές ενέργειας και καυσίμων, οι περιορισμένες προοπτικές απασχόλησης, αλλά και παλαιότερες κοινωνικές και οικονομικές εντάσεις που παραμένουν από την επανένωση της Γερμανίας το 1990.

Οι ίδιοι οι ψηφοφόροι του AfD υποστηρίζουν ότι μεγαλύτερη ανησυχία τους προκαλεί το γεγονός ότι τα παραδοσιακά κόμματα αποκλείουν πολιτικά τη δύναμη που επέλεξαν. «Θα ήταν πολύ καλό αν έμπαιναν στην κυβέρνηση, γιατί τότε θα μπορούσαν να αποδείξουν ότι δεν είναι τόσο κακοί όσο λένε όλοι», δήλωσε στο Μαγδεμβούργο η 57χρονη Χάικε Ράιχελτ, υποστηρίκτρια του κόμματος, σύμφωνα με τους ΝΥΤ.

Πιέσεις στον Μερτς

Η εκλογική επίδοση του AfD αναμένεται να αυξήσει την πίεση και στο Βερολίνο. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και οι κυβερνητικοί του εταίροι ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με νέες εσωτερικές πιέσεις σχετικά με το εάν και για πόσο μπορεί να συνεχιστεί η πολιτική πλήρους αποκλεισμού του AfD από κυβερνητικές συνεργασίες.

Ορισμένοι μπορεί να ζητήσουν να εξεταστεί στο μέλλον μια συνεργασία με το κόμμα, ενώ άλλοι αναμένεται να υποστηρίξουν ακόμη αυστηρότερη απομόνωσή του, ακόμη και μέσω διαδικασιών για την απαγόρευσή του.

Προς το παρόν, πάντως, η κυβερνητική γραμμή δεν αλλάζει. «Δεν πρόκειται να απλώσουμε το χέρι μας προς το AfD», δήλωσε την Κυριακή ο αντικαγκελάριος και επικεφαλής των Σοσιαλδημοκρατών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ.

«Ιστορικό σημείο καμπής»

Το αποτέλεσμα της Σαξονίας-Άνχαλτ χαρακτηρίστηκε από τον πολιτικό επιστήμονα Ρότζερ Στέκερ, του Πανεπιστημίου Ότο φον Γκέρικε του Μαγδεμβούργου, ως «ιστορικό σημείο καμπής».

Το AfD θα μπορούσε ακόμη και να διεκδικήσει τον σχηματισμό κυβέρνησης στο κρατίδιο, εφόσον καταφέρει να εξασφαλίσει τη στήριξη ενός μικρότερου λαϊκιστικού κόμματος ή προσελκύσει ανεξάρτητους βουλευτές από τους Χριστιανοδημοκράτες (CDU).

Παράλληλα, το κόμμα έχει επενδύσει σημαντικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δημιουργώντας δικά του δίκτυα επικοινωνίας και παρακάμπτοντας σε μεγάλο βαθμό τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης.

Το δύσκολο δίλημμα

Το γερμανικό πολιτικό σύστημα βρίσκεται έτσι μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα. Εάν τα παραδοσιακά κόμματα θεωρούν πραγματικά ότι το AfD συνιστά κίνδυνο για τη δημοκρατική τάξη, θα πρέπει να εξετάσουν ακόμη και την απαγόρευσή του. Εάν, από την άλλη, επιλέξουν να το αφήσουν να συμμετάσχει στην άσκηση της εξουσίας, θα μπορούσαν να ελπίζουν ότι η ανάληψη κυβερνητικών ευθυνών θα περιορίσει τις πιο ακραίες θέσεις του. Καμία από τις δύο επιλογές δεν είναι χωρίς κόστος.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.