Το τέλος της τιμωρίας και των «σκουπόξυλων»
Της αφαίρεσαν το δικαίωμα να έχει ένοπλες δυνάμεις, για χρόνια, σε μια προσπάθεια να εξιλεωθεί για τις φρικαλεότητες που διέπραξε, τον 20 χρησιμοποιώντας τους ισχυρούς στρατούς της για να διεξάγει μερικούς από τους πιο καταστροφικούς πολέμους στην ιστορία της ανθρωπότητας, αποδεκατίζοντας μεγάλο μέρος της ηπείρου και σκοτώνοντας εκατομμύρια ανθρώπους.
Στη διάσκεψη του Πότσνταμ το 1945, μετά την παράδοσή της, οι ηγέτες των συμμάχων συμφώνησαν ότι στο μέλλον η Γερμανία θα πρέπει να αποστρατιωτικοποιηθεί. Η Δυτική Γερμανία το δέχτηκε και συμβιβάστηκε με το να επιτρέψει στους Αμερικανούς να αναλάβουν την ηγεσία της άμυνάς της.
Στο αποκορύφωμα του Ψυχρού Πολέμου, είχε πάνω από μισό εκατομμύριο στρατιώτες υπό τον έλεγχο του ΝΑΤΟ και υπό την εποπτεία των ΗΠΑ. Αλλά μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, η χώρα, όπως και μεγάλο μέρος της Ευρώπης, μείωσε τις ένοπλες δυνάμεις της σε λιγότερο από το μισό της προηγούμενης δύναμής τους.
Εκπαίδευση με τα σκουπόξυλα
Κάποια στιγμή αναφέρθηκε ότι ο εξοπλισμός ήταν τόσο λιγοστός που οι νεοσύλλεκτοι εκπαιδεύονταν με σκουπόξυλα αντί για τουφέκια.
Αυτή η εποχή έχει τελειώσει. Το 2025, το γερμανικό κοινοβούλιο ψήφισε την αλλαγή του συντάγματος της χώρας, ώστε να αρθούν οι αυστηροί περιορισμοί στον δανεισμό και να χρηματοδοτηθεί ένας διευρυμένος αμυντικός προϋπολογισμός.
Τώρα, ο στρατηγός Κάρστεν Μπράουερ, επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων της χώρας -ο πιο ισχυρός και αναμφισβήτητα ο πιο σημαντικός στρατιώτης στην Ευρώπη- ανέλαβε την ευθύνη της ταχείας ανάπτυξης της ένοπλης δύναμης της Γερμανίας, μετατρέποντας τον στρατό της στην ισχυρότερη πολεμική δύναμη της ηπείρου.
Αυτό που θα προκαλούσε ανησυχία τώρα είναι ευπρόσδεκτο
Πριν από λίγο καιρό, ένα πρόγραμμα επανεξοπλισμού αυτής της κλίμακας θα είχε θορυβήσει τα γειτονικά κράτη, ξυπνώντας τα φαντάσματα του σκοτεινού παρελθόντος της Ευρώπης. Πλέον είναι ευπρόσδεκτο.
Οι συνεχιζόμενες προσπάθειες της Ρωσίας να ενισχύσει τον στρατό της μέσω της αυξημένης στρατολόγησης και των επενδύσεων σε όπλα θα τον καταστήσουν αρκετά ισχυρό ώστε να εξαπολύσει επίθεση σε έδαφος του ΝΑΤΟ μέχρι το 2029, πιστεύει ο στρατηγός Μπράουερ.
«Δεν έχω βιώσει ξανά μια κατάσταση που να είναι τόσο επικίνδυνη, τόσο επείγουσα, όσο είναι σήμερα», είπε ο Μπράουερ στο BBC.
«Αυτό που βλέπουμε, αυτό που αντιμετωπίζουμε, είναι μια απειλή από τη Ρωσία. Βλέπουμε ξεκάθαρα ότι η Ρωσία ενισχύει τον στρατό της σε μια δύναμη που είναι σχεδόν διπλάσια από αυτή που είχε πριν από τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας. Το 2029 η Ρωσία θα είναι έτοιμη να διεξάγει έναν μεγάλο πόλεμο κατά του ΝΑΤΟ. Και ως στρατιώτης οφείλω να πω ότι πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι γι” αυτό».
Η Γερμανία προβλέπεται να δαπανήσει 162 δισ. ευρώ για τον στρατό της το 2029, από 95 δισ. ευρώ το 2025. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η ενδυνάμωση του στρατού έχει ισχυρή υποστήριξη από τη γερμανική κοινή γνώμη.
Η -καθοριστική- Μεγάλη Πεδιάδα που διαμόρφωσε την ιστορία του πολέμου επί αιώνες
Για να καταλάβουμε τον τρόπο με τον οποίο η θέση της χώρας στην Ευρώπη επανεφευρίσκεται, αρκεί να κοιτάξουμε τη Λιθουανία, όπου η χώρα έχει πλέον μόνιμη στρατιωτική παρουσία για πρώτη φορά μετά τη ναζιστική κατοχή.
Στη Λιθουανία σταθμεύουν περίπου 1.200 Γερμανοί στρατιώτες. Ο αριθμός τους θα αυξηθεί σε σχεδόν 5.000 μέχρι το τέλος του επόμενου έτους.
Το BBC παρακολούθησε άσκηση με πραγματικά πυρά που διεξήγαγε η Panzerbrigade 45 (η 45η Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία) λίγα χιλιόμετρα από τα σύνορα με τη Λευκορωσία, σύμμαχο της Ρωσίας. Το σενάριο προέβλεπε εισβολή από τα ανατολικά.
Το χιονισμένο, ελαφρά δασωμένο έδαφος αποτελεί μέρος της Μεγάλης Ευρωπαϊκής Πεδιάδας. Από τη Βόρεια και τη Βαλτική Θάλασσα στα δυτικά μέχρι τα τείχη του Κρεμλίνου στα ανατολικά, η γη είναι επίπεδη. Δεν υπάρχουν πολλά φυσικά εμπόδια – ούτε οροσειρές, ούτε αδιάβατες κοιλάδες ποταμών. Το έδαφος είναι εξαιρετικά ευάλωτο σε εισβολές.
Τον Σεπτέμβριο του 1812, ο στρατός του Ναπολέοντα το διέσχισε για να φτάσει μέχρι τη ρωσική πρωτεύουσα. Οι δυνάμεις του Χίτλερ, με αστραπιαία ταχύτητα, έφτασαν μέχρι τις πύλες της Μόσχας τον Σεπτέμβριο του 1941, για να απωθηθούν από τις σοβιετικές δυνάμεις μέχρι το Βερολίνο: στρατιές, πηγαινοέρχονταν μέσα από την εκτεθειμένη έκταση.
Αν η γεωγραφία είναι πεπρωμένο, η Μεγάλη Πεδιάδα διαμόρφωσε την ιστορία του πολέμου επί αιώνες.
«Υποθέτω ότι βρισκόμαστε εδώ για να εκπληρώσουμε αυτό που περιμένουν οι γείτονές μας από εμάς» είπε ο αντισυνταγματάρχης Σεμπάστιαν Χάγκεν, διοικητής της ταξιαρχίας.
«Ο καγκελάριός μας ανακοίνωσε ότι δημιουργούμε τον ισχυρότερο συμβατικό στρατό στην Ευρώπη. Και υποθέτω ότι αυτό ταιριάζει με τον ρόλο της Γερμανίας λόγω της ισχυρής οικονομικής μας θέσης στην Ευρώπη. Και προφανώς δεν το κάνουμε μόνοι μας, το κάνουμε στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
«Φοβάμαι λιγότερο τη γερμανική ισχύ από ό,τι αρχίζω να φοβάμαι τη γερμανική αδράνεια»
Ίσως το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα της μεταμόρφωσης του ρόλου της Γερμανίας στην Ευρώπη είναι η στάση των γειτόνων της. Ο γερμανικός μιλιταρισμός καταδικάστηκε τον 20ό αιώνα. Τώρα οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η γερμανική παρουσία στη Λιθουανία είναι δημοφιλής.
Το 2011 ο Πολωνός υπουργός Εξωτερικών Ράντοσλαβ Σικόρσκι πήγε στο Βερολίνο και εκφώνησε μια ομιλία η οποία, δεδομένης της μνήμης της κατοχής της Πολωνίας από τη ναζιστική Γερμανία, εξέπληξε πολλούς από τους Γερμανούς διπλωμάτες που αποτελούσαν το ακροατήριό του.
Προέτρεψε τη Γερμανία να αναλάβει ηγετικό ρόλο στην Ευρώπη.
Το πλαίσιο ήταν η κρίση στην ευρωζώνη και ο ρόλος που πίεζε στην απρόθυμη Γερμανία ήταν οικονομικός και όχι στρατιωτικός. Ήταν όμως μια στιγμή ορόσημο. «Φοβάμαι λιγότερο τη γερμανική ισχύ από ό,τι αρχίζω να φοβάμαι τη γερμανική αδράνεια», είπε, περιγράφοντας τη Γερμανία ως το «απαραίτητο έθνος της Ευρώπης».
Ο γερμανικός επανεξοπλισμός είναι «καλά νέα για την Πολωνία, την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ», είπε στο BBC, ο Πολωνός στρατηγός εν αποστρατεία Άντρζεκ Φαλκόφσκι, πρώην υπαρχηγός των πολωνικών ενόπλων δυνάμεων και επί 12 12 χρόνια σε υψηλόβαθμες θέσεις στο αρχηγείο του ΝΑΤΟ.
«Ως η ισχυρότερη οικονομία στην Ευρώπη, θα πρέπει να ξοδεύει περισσότερα, και για την Πολωνία και για την Ευρώπη, αυτό μόνο καλά νέα μπορεί να είναι».
Όταν ιδρύθηκε το ΝΑΤΟ ειπώθηκε ότι σκοπός του ήταν να κρατήσει τους Αμερικανούς μέσα, τους Ρώσους έξω και τους Γερμανούς κάτω. Αυτή η εποχή έχει τελειώσει. Οκτώ δεκαετίες αργότερα, η Γερμανία απέχει πολύ από το να είναι κάτω- επέστρεψε, επανεξοπλισμένη και στο επίκεντρο του νέου χάρτη ισχύος της Ευρώπης.
