Ένα βακτήριο που δεν θα αναγνωρίζεται από το ανοσοποιητικό σύστημα, τους ιούς ή τους φυσικούς θηρευτές του θα μπορούσε να πολλαπλασιαστεί ανεξέλεγκτα και να διαταράξει ολόκληρα οικοσυστήματα.
Αυτός είναι ο κίνδυνος που συνδέουν επιστήμονες με τη λεγόμενη mirror life — μια υποθετική μορφή ζωής της οποίας τα βασικά μόρια θα ήταν κατοπτρικά αντίστροφα από εκείνα των οργανισμών στη Γη.
Ο Economist παρουσιάζει αναλυτικά τα όσα εξετάζουν οι επιστήμονες.
Τι σημαίνει «ζωή-καθρέφτης»
Πολλά μόρια που είναι απαραίτητα για τη ζωή εμφανίζονται σε δύο μορφές, σαν δεξί και αριστερό χέρι: είναι κατοπτρικές μεταξύ τους, αλλά δεν μπορούν να ταυτιστούν. Η ζωή στη Γη χρησιμοποιεί σχεδόν αποκλειστικά τη μία εκδοχή. Τα αμινοξέα που αποτελούν τα δομικά στοιχεία των πρωτεϊνών είναι κατά κανόνα αριστερόστροφα, ενώ τα σάκχαρα που συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, στη δομή του DNA και του RNA είναι δεξιόστροφα.
Μια κατοπτρική μορφή ζωής θα βασιζόταν στις αντίστροφες εκδοχές αυτών των μορίων. Οι επιστήμονες που προειδοποιούν για τους κινδύνους εκτιμούν ότι ένα τέτοιο βακτήριο θα μπορούσε να περνά απαρατήρητο από το ανοσοποιητικό σύστημα ανθρώπων και ζώων. Ενδέχεται, επίσης, να μην αποτελεί τροφή για μικροοργανισμούς που περιορίζουν φυσιολογικά τους βακτηριακούς πληθυσμούς και να είναι ανθεκτικό σε βακτηριοφάγους — ιούς που προσβάλλουν βακτήρια.
Αυτό δεν σημαίνει ότι θα είχε απεριόριστη πρόσβαση σε τροφή: πολλά συστατικά των φυσικών οργανισμών θα ήταν ακατάλληλα για τον μεταβολισμό του. Ωστόσο, ερευνήτρια που συμμετείχε στη συνάντηση για τη mirror life στη Σιγκαπούρη παρουσίασε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία το έδαφος, το αίμα και το περιεχόμενο του εντέρου διαθέτουν και θρεπτικά συστατικά χωρίς χειρομορφία. Κατά την εκτίμησή της, αυτά θα μπορούσαν να συντηρήσουν ακόμη και ένα βακτήριο όπως το E. coli χωρίς τη χρήση των συνηθισμένων μορίων.
Η τεχνολογία προχωρά, τα όρια παραμένουν
Η δημιουργία ενός πλήρως συνθετικού κυττάρου παραμένει δύσκολη και, με τις σημερινές δυνατότητες, η mirror life απέχει από την άμεση πραγμάτωσή της, σημειώνει ο Economist. Η συνθετική βιολογία, όμως, εξελίσσεται γρήγορα, ενώ η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να επιταχύνει την έρευνα. Έτσι, ο ορίζοντας των τουλάχιστον 15 ετών που εκτιμήθηκε το 2024 ενδέχεται να αποδειχθεί μικρότερος.
Ένα βήμα προς τη δημιουργία συνθετικού κυττάρου ήταν ένα πειραματικό σύστημα που ανακοινώθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Μινεσότα. Περιείχε επτά μικρά χρωμοσώματα και 36 ένζυμα και μπορούσε να τρέφεται, να αναπτύσσεται και να διαιρείται. Παράλληλα, έρευνα στο εργαστήριο του Τζορτζ Τσερτς στο Harvard έδειξε ότι ο τρόπος με τον οποίο τα κύτταρα συλλέγουν αμινοξέα και φτιάχνουν πρωτεΐνες μπορεί να τροποποιηθεί, ώστε να περιλαμβάνει μη συνηθισμένα αμινοξέα.
Γιατί να δημιουργηθεί και πώς να αποτραπεί
Η έρευνα θα μπορούσε να φωτίσει το γιατί η ζωή στη Γη ακολούθησε συγκεκριμένη χειρομορφία. Τα κατοπτρικά μόρια έχουν, επίσης, πιθανές φαρμακευτικές εφαρμογές, καθώς ο οργανισμός μπορεί να μην τα αναγνωρίζει και να μην τα αποδομεί τόσο γρήγορα.
Για τέτοιες χρήσεις, ωστόσο, υπάρχουν και άλλοι τρόποι παραγωγής τους, χωρίς να απαιτείται η δημιουργία ολόκληρου οργανισμού.
Οι επιστήμονες ζητούν να ληφθούν μέτρα πριν καταστεί τεχνικά εφικτή η κατασκευή του. Μεταξύ των προτάσεων που συζητήθηκαν είναι ο έλεγχος των παραγγελιών για σύνθεση DNA, η προστασία όσων καταγγέλλουν επικίνδυνες πρακτικές και αυστηρές ποινές για παραβάσεις.
Το βασικό επιχείρημα υπέρ της έγκαιρης δράσης είναι ότι η απειλή παραμένει ακόμη υποθετική, άρα υπάρχει περιθώριο να θεσπιστούν κανόνες πριν η ζωή-καθρέφτης περάσει από το εργαστήριο στο περιβάλλον.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
