Τουρκική «σκακιέρα» με πολλά πιόνια
Στη «γλώσσα» της διπλωματίας αλλά και στις δημόσιες σχέσεις, ο χρόνος που συμβαίνουν πράγματα έχει τη δική του σημασία.
Το πότε υπογράφεται μια συμφωνία, πότε πραγματοποιείται μια συνάντηση και πώς ακολουθεί η μία κίνηση την άλλη μπορεί να αποκαλύψει πολλά για τη στρατηγική μιας χώρας. Πόσο μάλλον όταν μιλάμε για την Τουρκία η οποία μπορεί να μετατρέπει ακόμη και δεκαετείς κρίσεις σε νέες «φιλίες» (σσ: Αίγυπτος, Λιβύη).
Υπό αυτό το πρίσμα, η αλληλουχία των τουρκικών κινήσεων τις τελευταίες ημέρες παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Η «Συμφωνία της Μέκκας» στις 7 Αυγούστου, η μετάβαση του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, στην Τρίπολη και τη Βεγγάζη λίγες ημέρες αργότερα και, αμέσως μετά, η επίσκεψή του στην Αίγυπτο (13-14/08) συνθέτουν ένα διπλωματικό «παζλ» που δεν γίνεται να «διαβαστεί» αποσπασματικά.
Πηγή φωτογραφίας: Χ, (trt_world)
Έτσι, η χρονική σύμπτωση δείχνει, όπως σχολιάζουν στη Ναυτεμπορική, ότι «η Άγκυρα επιχειρεί να κινηθεί ταυτόχρονα σε διαφορετικά κέντρα ισχύος και σε διαφορετικά επίπεδα της ίδιας περιφερειακής εξίσωσης. Η τουρκική διπλωματία, μέσω των επαφών Φιντάν, επανατοποθετεί τα πιόνια της στην πιο σύνθετη περιφερειακή σκακιέρα, μετά και τις πρόσφατες εξελίξεις».
«Δεν σημαίνει, όμως, κατ ανάγκη ότι είναι όλα προσχεδιασμένα. Αλλά φαίνεται ότι η Τουρκία επιχειρεί, αμέσως μετά τη Συμφωνία της Μέκκας, να διευρύνει το διπλωματικό της αποτύπωμα σε κρίσιμα αραβικά μέτωπα και, μάλιστα, ταυτόχρονα», αναφέρουν χαρακτηριστικά.
Η Λιβύη, το πρώτο τεστ
Σε αυτό το δύσκολο -για πολλούς- «μονοπάτι», ο άνθρωπος που βρίσκεται στο κέντρο είναι ο Χακάν Φιντάν.
Η διαδρομή του είναι ενδεικτική, ξεκίνησε από δυτική και την ανατολική Λιβύη και αμέσως μετά επισκέφθηκε τη μεγαλύτερη αραβική χώρα της περιοχής.
«Η επίσκεψη στη Λιβύη έχει ιδιαίτερο βάρος ακριβώς επειδή ο Φιντάν επισκέφθηκε τόσο τη Βεγγάζη όσο και την Τρίπολη», υπογραμμίζουν.
Στην Τρίπολη συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπέιμπα και τον πρόεδρο του Προεδρικού Συμβουλίου Μοχάμεντ αλ-Μένφι. Στη συνέχεια ταξίδεψε στη Βεγγάζη και συναντήθηκε με τον Χαλίφα Χάφταρ, τον Σαντάμ Χάφταρ και άλλους παράγοντες της ανατολικής Λιβύης.
Αυτό από μόνο του αποτελεί πολιτικό μήνυμα.
Μετά τα πεπραγμένα του 2019, η Άγκυρα εξακολουθεί να έχει ισχυρά στρατιωτικά, πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα στη δυτική Λιβύη. Όμως ο Φιντάν πήγε και στη Βεγγάζη όπου η κίνηση να συναντήσει όχι μόνο τον Χάφταρ αλλά και τον γιο, Σαντάμ, έχει ιδιαίτερη σημασία για μια Τουρκία που θέλει να έχει λόγο και στην επόμενη ημέρα της ανατολικής Λιβύης.
Δηλαδή, έχει καταλάβει η Άγκυρα πως η επιρροή της στη Λιβύη, δεν «περνά» μόνο από τη μία πλευρά. (σσ: Βεγγάζη ή Τρίπολη).
Περνά από τη δυνατότητα να συνομιλεί και με τις δύο.
Αυτό εξηγεί και τη ρητορική περί «Μίας Λιβύης», όπως αναφέρει ο τουρκικός τύπος.
Η Τουρκία επιδιώκει να μετατρέψει την παρουσία της από παράγοντα ενός στρατοπέδου σε παράγοντα ολόκληρης της δύσκολης «λιβυκής εξίσωσης».
Muammer Tan/Turkish Foreign Ministry Handout via REUTERS«Next stop», Αίγυπτος
Εδώ η χρονική συγκυρία γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα. Αφότου ο Φιντάν ολοκλήρωσε την επίσκεψή του και στις δύο πλευρές της Λιβύης επανήλθε στην περιφερειακή του «ατζέντα», μεταβαίνοντας στην Αίγυπτο.
Στο Κάιρο, η ατζέντα είναι ευρύτερη. Σύμφωνα με τουρκικές διπλωματικές πηγές, περιλαμβάνει ενέργεια, εμπόριο, επενδύσεις, άμυνα, Γάζα, Συρία, Λιβύη, Σουδάν και Ανατολική Μεσόγειο.
«Η Άγκυρα έχει συμφέρον να βελτιώσει τη σχέση με το Κάιρο όχι μόνο για οικονομικούς λόγους αλλά και επειδή η Αίγυπτος είναι βασικός περιφερειακός παίκτης στη Λιβύη, στη Γάζα, στην Ανατολική Μεσόγειο και στον αραβικό κόσμο», λένε στη «Ν» προσθέτοντας ότι «υπό αυτή την έννοια, η διαδρομή του μπορεί να ερμηνευτεί και ως μια προσπάθεια σύνδεσης διαφορετικών περιφερειακών φακέλων, προς όφελος της Άγκυρας».
Στη μέση η Μέκκα
Και όλα αυτά μόλις λίγα 24ωρα μετά τη «Συμφωνία της Μέκκας», όπου ο παράγοντας Σαουδική Αραβία μπορεί να περιπλέξει τα σχέδια Φιντάν για την περαιτέρω διεύρυνση του σχήματος.
Ήδη, μέσω διαρροών, το Ριάντ εμφανίζεται να μην επιθυμεί, τουλάχιστον προς το παρόν, την ένταξη του Καΐρου στο «παιχνίδι».
Σύμφωνα με ανώνυμες σαουδαραβικές πηγές που επικαλείται το Middle East Eye, η Σαουδική Αραβία ήταν αυτή που μπλόκαρε τη συμμετοχή της Αιγύπτου στη συμφωνία της Μέκκας. Την ίδια στιγμή, όμως, η τουρκική πλευρά έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικής συμμετοχής του Καΐρου.
Γιατί το Κάιρο παραμένει «σιωπηλό» απέναντι στη Συμφωνία της Μέκκας
Εδώ βρίσκεται η κρίσιμη αντίφαση. Η Τουρκία θέλει να διευρύνει τη νέα περιφερειακή αρχιτεκτονική, αλλά η Σαουδική Αραβία δεν φαίνεται να θέλει προς το παρόν την Αίγυπτο μέσα σε αυτήν.
Τούτων δοθέντων, ο Φιντάν θα βρεθεί σε δύσκολη θέση καθώς η Άγκυρα δεν επιθυμεί να διαταράξει τη νέα στρατηγική σχέση με το Ριάντ και ταυτόχρονα δεν θα θέλει να αφήσει το Κάιρο έξω από το «σύστημα».
«Οι κινήσεις του Τούρκου ΥΠΕΞ αναμένονται προσεκτικές. Δεν θα είναι προς όφελός του να εμφανιστεί πατώντας σε δύο βάρκες» λένε χαρακτηριστικά εκτιμώντας ότι η Τουρκία δεν θέλει, πλέον, να κερδίζει από την ήττα του αντιπάλου της αλλά να διατηρεί ισχυρή θέση ώστε να είναι χρήσιμη σε όλους.
Και αυτό αποδεικνύεται με την επίσκεψη σε Τρίπολη και Βεγγάζη, με τις σχέσεις με Σαουδική Αραβία και Πακιστάν, με το άνοιγμα προς την Αίγυπτο.
Είναι σαν να λέμε με απλά λόγια, ότι θέλει να αγοράσει «χώρο» πριν αγοράσει πλευρά.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
