Υπάρχει ένα αγαθό ακόμη πιο ζωτικό από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο στη Μέση Ανατολή

 Είναι παγκόσμιες υπερδυνάμεις στην παραγωγή ανθρωπογενούς νερού από τη θάλασσα με ορυκτά καύσιμα. Οι άνυδρες χώρες του Κόλπου, εξαρτώνται εξαιρετικά από την αφαλάτωση. Αλλά ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματά τους θα μπορούσε να γίνει στόχος πολέμου.

Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο μεταμόρφωσαν τον Κόλπο, μέσα σε μερικές δεκαετίες, από μια περιοχή με αραιοκατοικημένα κράτη σε πλούσιες χώρες με λαμπερές, πολυσύχναστες πόλεις. Αλλά αυτό που πολλοί παραλείπουν σε αυτή την ιστορία της εκρηκτικής ανάπτυξης είναι ο σημαντικός αντίκτυπος της αφαλάτωσης.

Η εξάρτηση από τις αφαλατώσεις έχει εκτοξευθεί στα ύψη. Για το Κουβέιτ και το Ομάν φτάνει περίπου στο 90%, για το Μπαχρέιν στο 85% και για τη Σαουδική Αραβία περίπου στο 70%. Οι μεγάλες πόλεις του Κόλπου, όπως το Αμπού Ντάμπι, το Ντουμπάι, η Ντόχα, η πόλη του Κουβέιτ και η Τζέντα, εξαρτώνται πλέον σχεδόν εξ ολοκλήρου από το αφαλατωμένο νερό.

Η αφαλάτωση είναι ένα θαύμα και ταυτόχρονα ένα μειονέκτημα για την περιοχή. «Οι οικονομίες τους, ακόμη και η βραχυπρόθεσμη επιβίωση του πληθυσμού τους, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την ασφάλεια των συγκεκριμένων μονάδων », δήλωσε ο Ναντέρ Χαμπίμπι, καθηγητής οικονομικών της Μέσης Ανατολής στο Πανεπιστήμιο Brandeis.

Πλήγματα σε μονάδες αφαλάτωσης

Αξιωματούχοι του Μπαχρέιν δήλωσαν την Κυριακή ότι ένα ιρανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος προκάλεσε ζημιές σε μια μονάδα αφαλάτωσης, χωρίς ωστόσο να επηρεαστεί η παροχή νερού. Της επίθεσης ακολούθησε η καταγγελία του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγκτσί ότι οι ΗΠΑ έπληξαν μια μονάδα αφαλάτωσης στο ιρανικό νησί Κεσμ που επηρέασε 30 χωριά, την οποία χαρακτήρισε «επικίνδυνη κίνηση» . Οι ΗΠΑ αρνήθηκαν την εμπλοκή τους.

Το νερό ως στόχος και όπλο πολέμου

Η επίθεση σε ζωτικής σημασίας μη στρατιωτικές υποδομές είναι αντίθετη προς το διεθνές δίκαιο. Θα αποτελούσε «προκλητική κλιμάκωση» μια συντονισμένη επίθεση σε μονάδες αφαλάτωσης, δήλωσε ο Ντέιβιντ Μισέλ, ανώτερος συνεργάτης για την ασφάλεια των υδάτων στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS).

Όταν το Ιράκ απελευθέρωσε εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου στον Περσικό Κόλπο

Αλλά υπάρχει προηγούμενο. Το 1991, κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Κόλπου, το Ιράκ απελευθέρωσε σκόπιμα εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου στον Περσικό Κόλπο, μολύνοντας το νερό που χρησιμοποιούσαν οι μονάδες αφαλάτωσης του Κόλπου.

Το Κουβέιτ αναγκάστηκε να ζητήσει από την Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία και άλλους να παράσχουν εκατοντάδες βυτιοφόρα και φορτηγά για να παραδώσουν εμφιαλωμένο νερό.

Η τακτική της Ρωσίας στην Ουκρανία

Την τελευταία δεκαετία, ειδικότερα, παρατηρήθηκε «σημαντική υπονόμευση των κανόνων» γύρω από την επίθεση στις υποδομές νερού, δήλωσε ο Μισέλ. Η Ρωσία έχει εξαπολύσει περισσότερες από 100 επιθέσεις στις υποδομές νερού της Ουκρανίας κατά τη διάρκεια της εισβολής της και το Ισραήλ έχει καταστρέψει εγκαταστάσεις ύδρευσης και αποχέτευσης στη Γάζα.

«Δυστυχώς έχει γίνει τάση», δήλωσε η Μαρουά Νταούντι, αναπληρώτρια καθηγήτρια διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Georgetown. «Το νερό έχει ενταχθεί στον μακρύ κατάλογο των στόχων και των όπλων πολέμου».

Κίνδυνος και από τα έμμεσα πλήγματα

Οι άμεσες επιθέσεις αποτελούν τεράστια ανησυχία, αλλά υπάρχει επίσης και ο κίνδυνος έμμεσων χτυπημάτων, καθώς οι μονάδες αφαλάτωσης είναι συχνά συγκεντρωμένες σε ομάδες με άλλες υποδομές για λόγους αποτελεσματικότητας, όπως σε μονάδες παραγωγής ενέργειας και στα λιμάνια.

Νωρίτερα αυτό το μήνα, υπήρξαν αναφορές για ζημιές στη μονάδα αφαλάτωσης Fujairah F1 στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στη μονάδα Doha West στο Κουβέιτ, οι οποίες φαίνεται να ήταν έμμεσο αποτέλεσμα επιθέσεων σε κοντινές υποδομές.

Ένας άλλος φόβος είναι οι επιθέσεις στον κυβερνοχώρο. Το 2023, η κυβέρνηση των ΗΠΑ δήλωσε ότι το Ιράν είχε εξαπολύσει κυβερνοεπιθέσεις σε υποδομές νερού σε διάφορες πολιτείες.

Μια καταστροφή που αν και δεν θα έχει άμεσες συνέπειες μπορεί να εξελιχθεί σε υπαρξιακή απειλή

Η απενεργοποίηση των μονάδων αφαλάτωσης δεν θα σήμαινε απαραίτητα άμεση καταστροφή. Οι χώρες του Κόλπου διαθέτουν στρατηγικές εφεδρικές αποθήκες και άφθονους οικονομικούς πόρους για να καλύψουν μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Αλλά τα χτυπήματα στα τεράστια εργοστάσια που εξυπηρετούν αχανείς περιοχές μεγάλων πόλεων όπως το Ριάντ, το Αμπού Ντάμπι και το Ντουμπάι θα μπορούσαν να έχουν μεγάλες επιπτώσεις.

«Η απώλειά τους μπορεί πολύ εύκολα να καταστεί υπαρξιακά κρίσιμη», δήλωσε ο Ζεινέ Σουάνσον, αναπληρωτής διευθυντής του Προγράμματος Παγκόσμιας Ασφάλειας Τροφίμων και Νερού στο CSIS. Οι μονάδες αφαλάτωσης είναι υψηλής τεχνολογίας, πολύπλοκες εγκαταστάσεις και θα χρειάζονταν πολλές εβδομάδες για να επανέλθουν σε λειτουργία σε περίπτωση βλάβης.

Επίσης, ορισμένες χώρες έχουν σχετικά μικρή εφεδρική ικανότητα σε περιπτώσεις παρατεταμένων διακοπών, δήλωσε ο Χαμπίμπι.  Υπέδειξε το Μπαχρέιν και το Κουβέιτ ως ιδιαίτερα ευάλωτα, καθώς είναι μικρότερα κράτη με λιγότερους πόρους για να ανταπεξέλθουν και βασίζονται σχεδόν 100% στην αφαλάτωση.

Το τι θα αποφασίσει να κάνει το Ιράν παραμένει αβέβαιο, αλλά οι ειδικοί λένε ότι μια συντονισμένη επίθεση στις εγκαταστάσεις αφαλάτωσης θα ήταν μια ξεκάθαρη υπέρβαση της κόκκινης γραμμής. Θα ήταν σαν κάποιος να καταφεύγει σε ένα πυρηνικό όπλο, δήλωσε ο Λόου.